ศัพท์ใกล้ตัว

การเรียนรู้คำศัพท์จากสิ่งใกล้ตัว

            ข้าพเจ้าทำการสอนนักเรียนในระดับชั้น ป.4 มาเป็นเวลาหลายปี  ผ่านนักเรียนมาหลายรุ่น แต่ละรุ่นจะมีลักษณะเฉพาะรุ่นแตกต่างกันไป เก่งบ้าง อ่อนบ้างคละเคล้ากันไป บางรุ่นก็ปานกลางไม่มีใครเก่งโดดเด่น และไม่มีใครอ่อนโดดเด่นเช่นกัน  ปีนี้โชคดีหน่อยที่พบนักเรียนเก่งเป็นส่วนใหญ่ของห้อง ที่รองลงมาถือว่าใช้ได้ดีทีเดียว  ที่สำคัญเด็กรุ่นนี้จะสนใจใฝ่เรียนรู้ หัวไว แข่งขันกันทางด้านการเรียนจนข้าพเจ้าและเพื่อนครูในโรงเรียนต่างก็ให้ฉายารุ่นนี้ว่านักวิชาการ ( เกิน )   ในการสอนคำในวิชาภาษาไทย  ทั้งการอ่าน การเขียน การใช้คำศัพท์ ในบทเรียนแต่ละบท ผลการทดสอบการอ่านคำ อ่านประโยค อ่านข้อความ  การเขียนตามคำบอก การแต่งประโยค การเขียนเรื่องสั้นนักเรียนจะทำคะแนนได้ดี  ดังนั้นข้าพเจ้าจึงเกิดแนวคิดว่าน่าจะมีกิจกรรมเสริมให้เด็กนักเรียนได้พัฒนาในเรื่องคำศัพท์ที่กว้างและมากกว่านี้  โดยเริ่มจากสิ่งใกล้ตัวก่อนวันนั้นการบ้านสำหรับทุกคนจึงเป็น การไปสังเกตสิ่งของต่าง ๆ ที่มีอยู่จริงในบ้านของตนเองเท่านั้น เมื่อเห็นก็ให้เขียนคำศัพท์สิ่งของนั้น ๆ  นอกบ้านหรือบ้านของคนอื่นห้ามเขียนมา  คำใดเขียนไม่ได้ให้ฝึกสะกด สอบถามผู้รู้  หรือค้นคว้าจากพจนานุกรมมาเขียนให้ถูกต้อง  วันรุ่งขึ้นเมื่อนักเรียนนำมาส่ง ครูและเพื่อน ๆ จะช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง แก้ไขและสนทนาถึงความหมาย การใช้คำนั้น ๆ  ระหว่างการทำกิจกรรม ข้าพเจ้าสังเกตได้ว่า นักเรียนมีความสุข สนุกกับการทำกิจกรรมอย่างกระตือรือล้น  หลังจากนั้นจึงให้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำผลงานของตนมารวมกันและจัดเป็นหมวดหมู่ทำเป็นสมุดสะสมคำของกลุ่มต่อไป

            ผลการทำกิจกรรมนี้ผ่านไปไม่นาน  นักเรียนก็เรียกร้องว่าอยากทำอีก  ข้าพเจ้าก็ให้นักเรียนทำตามความต้องการอีกครั้ง แต่ครั้งนี้นักเรียนกำหนดคำศัพท์ที่มีอยู่ในสถานที่เองคือในโรงเรียนโดยสมาชิกแบ่งกันเป็นอาคารบ้าง ในป่าชุมชนรอบอาคารบ้าง ในสนาม ในโรงอาหารบ้าง   และในครั้งต่อ ๆ มาการเรียนรู้ก็พัฒนาจากสิ่งที่ต้องไปพบเห็นจริง ณ เวลานั้นเป็นคำศัพท์จากสถานที่ที่เคยไปมาแล้วหรือมีประสบการณ์พบเห็นมาจากสื่อต่างๆ เช่นโรงพยาบาล   ห้างสรรพสินค้า สวนสัตว์ และแน่นอนข้าพเจ้าก็ไม่พลาดโอกาสที่จะหยิบจับสิ่งนี้มาเป็นงานวิจัยสำหรับภาคเรียนนี้