เรียนรู้เรื่องเมืองอุตสหกรรมจากทุกฝ่าย เริ่มต้นที่ NGO ก่อน เพื่อค้นคว้าหาความจริง

        คุณศิริบูรณ์(น้องหญิง) ทำหน้าที่ผู้ดำเนินการอภิปราย เปิดประเด็นให้เรารู้ว่าเริ่มต้นจะเป็นส่วนของฝ่าย NGO เพื่อให้เขามาบอกว่าเกิดอะไรขึ้นที่ระยอง อันเป็นการเตรียมตัวของพวกเราก่อนจะลงพื้นที่จริง และได้แนะนำคุณเพ็ญโฉม แซ่ตั้ง เป็นผู้ประสานงานกลุ่มศึกษาเกณฑ์มลภาวะอุตสาหกรรม ซึ่งติดตามการทำงานของภาครัฐในด้านอุตสาหกรรม และกำลังติดตามหลายเรื่อง และอีกท่านหนึ่งคือคุณสุทธิ อัชฌาศัย เป็นนักวิชาการของคณะกรรมาธิการคณะทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของวุฒิสภา เป็นแกนนำคนตะวันออก

        คุณจิราวรรณ น้องจุ๊ สว.เชียงราย ได้เล่าให้ฟังว่าเป็นผู้เสนอแนะลุงเอกให้นำภาคประชาชนมาพูดคุยให้พวกเราฟังบ้าง เพราะส่วนใหญ่เราจะรับฟังแต่ภาครัฐและภาคเอกชน กม.รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ แต่กฎหมายลูกหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ เช่น กฎหมายสิ่งแวดล้อมออกมาไม่ทันจึงหันไปใช้กฎหมายเก่าซึ่งมันไม่ค่อยทันเหตุการณ์ คณะอนุกรรมการสิ่งแวดล้อม มีน้องจุ๊เป็นประธาน การเชิญ NGO มาจะทำให้เราได้รู้ว่าตัวคนที่อยู่ระยองได้รับผลกระทบแม้จะได้ชดเชยให้เขาเท่าไหร่ก็ไม่อาจทำให้เขาพอใจได้ เหมือนเขาอยากกินก๋วยเตี๋ยว แต่เราเอาสเต๊คไปให้เขา จากข้อเท็จจริงระยองเจริญจริง แต่คนระยองเป็นอย่างไร

คุณเพ็ญโฉม ได้มาแลกเปลี่ยนสิ่งที่เธอได้รับรู้โดยจะมาเล่าเรื่องด้วยภาพ และมีเอกสารประกอบที่ได้มอบให้เจ้าหน้าที่แล้ว คุณเพ็ญศรีได้เล่ากรณีคลังสารเคมีระเบิด ที่ท่าเรือคลองเตย ๒ มี.ค.๓๔ สมัยรสช. เป็นการระเบิดครั้งใหญ่ที่สุดของไทย ชาวสลัมต้องสูญเสียบ้านภายใน ๑ วัน บ้านเสียหาย ๖๔๒ หลัง ไร้ที่อยู่ ๕,๔๑๗ เสียชีวิตที่เกิดเหตุ ๔ คน  ไม่สามารถดับเพลิงเคมีได้ต้องใช้เวลาถึง ๓ วัน ยิ่งฉีดน้ำดับไฟยิ่งเกิดปัญหา มีผู้ได้รับสารเคมีเจ็บป่วยเรื้อรัง มีการปกปิดข้อมูลข่าวสารว่ามีสารเคมีอะไรบ้าง ยิ่งทำให้เกิดปัญหาการรักษาทางการแพทย์ทำไม่ได้ (แก้ไม่ถูกจุด) นักผจญเพลิงและทหารที่เข้าไปช่วยก็ได้รับสารเคมีสะสมในร่างกายจนต้องเจ็บป่วยจำนวนมาก ในที่สุดได้มีการนำกากเคมีขึ้นรถบรรทุกขนาดใหญ่ไปฝังที่กาญจนบุรีซึ่งเป็นที่ฝึกร.ด. ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำของผืนป่าตะวันตก คุณภินันท์ โชติรสเสนีย์ (ต้องขออภัยหากเขียนชื่อนามสกุลไม่ถูกเพราะฟังจากการบรรยาย)ซึ่งหวงแหนผืนป่าดังกล่าวได้ต่อต้านด้วยความเสียสละจนถูกข่มขู่จากฝ่ายทหาร แต่ในที่สุดก็ต้องขุดกากเคมีออกไปฝังกลบให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ

 การพัฒนาอุตสาหกรรมในภาคตะวันออก เราต้องการเปลี่ยนประเทศเราจากประเทศเกษตรกรรมไปสู่ประเทศอุตสาหกรรมใหม่ (NICS)โดยไม่มีการวางแผนรับมือกับหายนะภัยอันจะเกิดตามมา จนก่อให้เกิดผลกระทบมากมาย คุณเพ็ญโฉมได้พูดถึงความเป็นมาของอีสเทอร์นซีบอร์ด และวางแผนล่วงหน้ำไป ๕๐ ปี พูดถึงนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด นิคมอุตสาหกรรมผาแดง และนิคมอุตสาหกรรมตะวันออก เนื้อที่หมื่นกว่าไร่ และมีการถมทะเลเพื่อเป็นท่าเรือน้ำลึกสำหรับขนถ่ายสินค้าอุตสาหกรรมและสารเคมี และมีโรงงานอุตสาหกรรม ๑๐๗ โรง เมื่อพูดถึงนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดก็จะหมายถึงนิคมอุตสาหกรรมทั้งหมดบริเวณนั้น ซึ่งจะเป็นกลุ่มนิคมอุตสาหกรรมปิโตรเคมี ซึ่งตั้งอยู่ในเขตเทศบาลมาบตาพุด และเป็นเขตอุตสาหกรรมหนักที่ใหญ่ที่สุดของประเทศและเป็นเขตที่มีมลพิษสูงสุด

        ในเขตนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด มีพื้นที่ชุมชนรายรอบนิคม ๒๕ ชุมชนและไม่ต้อนรับ NGO แต่กลุ่มที่เข้าไปใช้เครื่องมือในการวิจัยเข้าไปหาชาวบ้าน ทั้งๆที่ความจริงทุกคนมีความอึดอัดทั้งชาวบ้าน นักเรียน ครู พระสงฆ์องค์เจ้า ต่างรู้สึกอึดอัดแต่ไม่รู้จะระบายกับใครคับแค้นใจกับทหารในพื้นที่ แต่ไม่กล้าพูดคุยกับ NGO แต่ในที่สุดกลุ่มก็ได้ข้อมูลจำนวนมากจากชาวบ้าน

ที่มาบตาพุดจะมีปล่องเปลวไฟจำนวนมากประมาณ ๑๐๐ ปล่องเศษ ในต่างประเทศหลายประเทศไม่อนุญาตให้มีปล่องแบบนี้เพราะเป็นแหล่งปล่อยมลพิษ เดิมจะรู้จักมาบตาพุดเรื่องกลิ่นเหม็นในอากาศเท่านั้น แต่พอไปดูลึกจริงๆในชุมชน ๒๕ ชุมชนแล้วพบว่ามีปัญหาเรื่องน้ำดื่ม โดยเฉพาะน้ำฝน มีกลิ่นเหม็น ไม่สามารถใช้ได้มานาน ๒๐ ปีแล้ว ตัวอย่างน้ำ ๘๐ บ่อ บ่อน้ำอย่างน้อย ๑ บ่อ จะต้องมีแคดเมี่ยม นิเกิ้ล สาธารณสุขห้ามชาวบ้านดื่มน้ำในบ่อ แต่ ๒๒ ใน ๒๕ ชุมชนไม่มีน้ำประปาใช้ ไม่มีน้ำประชาทั้งๆที่อยู่ติดกับนิคมอุตสาหกรรมที่มีความพร้อมติดอันดับโลก จะให้ประชาชนทำอย่างไร     

        ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ธุรกิจท่องเที่ยวเสียหายหมด สภาพชายฝั่งเสียหายหมด มีการฟ้องร้องระหว่างกรมเจ้าท่ากับการนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด ก่อนฟ้องร้องกันเจ้าของธุรกิจโรงแรมเครียดหนัก เพราะหาดสูญหายจากการกัดเซาะ ไม่ปลอดภัยจากการเล่นน้ำ ทั้งยังมีปัญหามลพิษในน้ำ การฟื้นฟูจะต้องใช้เงินจำนวนมาก  เขตอุตสาหกรรมปิโตรเคมี TPI บริเวณหาดมีคราบน้ำมัน ร่างกายชาวประมงมีปัญหามีผื่น ความอุดมสมบูรณ์ของกุ้งหอยปูปลา มีลักษณะที่แปลกไป ปูที่ลากอวนขึ้นมาตายไปเสียครึ่งหนึ่ง ปริมาณที่ได้ก็น้อยลงไป สัตว์ทะเลเอามากินจะได้กลิ่นน้ำมัน

        พืชผลเสียหายจากภาวะฝนกรด เป็นที่รู้แก่ใจของนักวิชาการ ภาวะความเป็นกรดของที่นั่นรุนแรง ต้นมะม่วงหากมีฝนลงมาในขณะออกช่อ ก็จะเสียหาย ผักสวนครัวที่ปลูกไว้เมื่อฝนตกลงมาใบจะเป็นรู เน่าเสีย เลี้ยงปลาหรือตะพาบก็จะตาย พูดง่ายๆเศรษฐกิจดั้งเดิมของชุมชนล่มสลายไปหมดแล้ว โดยไม่ได้รับการเยียวยา

        สภาพการทิ้งกากอุตสาหกรรมมีอยู่ทั่วไป บางครั้งก็เอามาทิ้งหน้าบ้านชาวบ้านและเผาด้วยซึ่งเป็นอันตรายมากและผิดกฎหมาย

        การปนเปื้อนของ VOC สารอินทรีย์ระเหยในอากาศ มีเครื่องมือไปตรวจ ซึ่งสารแต่ละตัวนี้จะมีผลต่อร่างกายไม่เหมือนกัน แรกๆตรวจพบ ๒๐ กว่าชนิด แต่หลังๆเก็บได้ ๑๐ กว่าตัว

        คุณเพ็ญโฉมได้เล่าถึงโรคมินามาตะ เกิดจากน้ำเสียของบริษัทชิสโสะ ซึ่งเป็นบริษัทปิโตรเคมี พื้นที่เล็กกว่ามาบตาพุดมาก  แต่ผลกระทบของมลภาวะจากบริษัทชิสโสะเพียงบริษัทเดียว ทำให้ปลาตาย นกตาย แมวที่กินปลาก็ตาย โรคนี้ทำให้สารปรอทสะสมในร่างกายเด็กที่เกิดในเดือนเดียวกันมีแม่ที่กินปลาเหมือนกัน สภาพเด็กเหมือนๆ กัน

        ชาวจะนะได้มาดูงานที่มาบตาพุดได้เห็นสภาพที่มาบตาพุดจึงต่อต้าน และต่อสู้เพราะกลัวจะเกิดปัญหากับเขา และเกิดการปราบปรามอย่างรุนแรง  สภาพชาวบ้านการต่อต้านของชาวมินามาตะก็มีสภาพเดียวกับที่จะนะ

เป็นห่วงว่าโรคมินามาตะจะเกิดขึ้นที่ประเทศไทยหรือไม่

        ถึงเวลาที่จะไม่ต้องประนีประนอมกับการแก้ไขโรงงานอุตสาหกรรมอีกแล้ว รัฐจะต้องดำเนินการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ต้องให้ชาวบ้านเข้ามามีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ และโดยเฉพาะทิศทางและนโยบายพัฒนาอุตสาหกรรมหนักไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมปิโตรเคมีหรืออุตสาหกรรมเหล็ก กำลังพาประเทศไทยไปสู่หายนะ

        ญี่ปุ่นส่งคนป่วยคนชรามาอยู่เมืองไทย เพราะการพัฒนาอุตสาหกรรมในประเทศของเขาทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อม ทะเลบ้านเขาเสียหาย ทรัพยากรธรรมชาติเขาเสียหายอันเป็นผลจากการพัฒนาอุตสาหกรรม

        บทเรียนเหล่านี้ น่าจะทำให้คนไทยมีจิตสำนึกในการพัฒนาประเทศเพื่อบูชาทุนนิยมได้หันกลับมาดูปัญหาความทุกข์ร้อนของชาวบ้านตาดำๆบ้าง...เอ๊ะวันนี้จะเครียดไปหรือเปล่า อิอิ

      อ้อ..ยังไม่จบครับพี่น้อง คราวหน้ามาอ่านเรื่องคันๆจากแกนนำคนตะวันออกว่า การที่เรียกระยองว่าเป็นเมืองอุตสาหกรรมนั้น จริงๆแล้วเป็นเมืองที่อุตส่าห์หากรรม หรือเปล่า...อิอิ