เมื่อเราใช้ชีวิต ดำเนินชีวิต บันทึกชีวิต คิดและวิเคราะห์ชีวิตอย่างตระหนี่ถี่ถ้วนแล้ว "ทุกข์" นั้นมีอยู่ ดำเนินอยู่ บันทึกอยู่ในทุก ๆ ย่างก้าวของชีวิต
ทุกข์นั้นเกิดขึ้นทั้งกับร่างกาย และโดยเฉพาะทุกข์นั้นเกิดขึ้นพร้อมกับจิตใจ

เมื่อเราเกิดมานั้นเราก็ร้องไห้ และเมื่อเราต้องตายจากโลกนี้ไป เราก็ยังคงต้องร้องไห้ หรืออย่างน้อยก็เป็นสาเหตุให้บุคคลอื่นหลั่งน้ำตา

การเกิดนั้นเองเป็นความทุกข์ การดำเนินอยู่ชีวิตย่อมต้องเจอทุกข์เนื่องด้วยความเจ็บและความชรา การตายนั้นเองดูเหมือนว่าจะพ้นทุกข์ แต่สังสารวัฏนี้ช่างยาวนานนัก
เราเพียงเปลี่ยนจากความทุกข์ในภพหนึ่ง อัตภาพหนึ่งไปรับทุกข์ภพใหม่ อัตภาพใหม่เท่านั้น

ท่านทั้งหลายโปรดอย่าหลงในชีวิตเลย จงดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาทเถิด
ขอท่านทั้งหลายวิจัยชีวิตโดยมีทุกข์ทั้งหลายเป็นพื้นฐาน มีหนทางดับทุกข์เป็นท่ามกลาง และการดับทุกข์ทั้งปวงเสียได้เป็นเบื้องปลาย

สตินั้นเองจะช่วยให้เราระลึกรู้ถึงความทุกข์
อริยมรรคนั้นเองจะเป็นเส้นทางอันประเสริฐที่จะดับทุกข์เสียได้
เมื่อท่านดำรงสติอยู่ในอริยมรรคอีกทั้งตั้งมั่นอยู่ในความดี มีศีลเป็นพื้นฐานแห่งจิตใจ
ท่านหลายจะได้พบกับสมาธิที่มีกำลัง ตั้งมั่นอย่างถูกทาง
ไม่หลงอยู่ในกำลังแห่งโลกียธรรม
หลุดพ้นได้จากฌานและญาณฝ่ายโลกียะเสียได้

เมื่อนั้นท่านจะนำกำลังสมาธิพิจารณาอริยสัจด้วย "ปัญญา" เพื่อความหลุดไปแห่งสังสารวัฏนี้
เมื่อนั้นท่านทั้งหลายจึงจะพ้นจากความทุกข์อันยาวนานในสังสารวัฏแห่งนี้...