(ทำไมคนไทยมองวัวที่หาง)
สืบเนื่องจากตอนที่แล้ว..วันนี้เสนอหลักสูตรที่ว่าด้วยวิธีมองแบบแย้งก็ไม่ใช่ ไม่แย้งก็ไม่เชิง เล่าฮูแสวงบอกว่า..ถ้าจะดูว่าชาวนาขยันแค่ไหน? ให้ดูที่คันนาใหญ่ กั้นน้ำกั้นปลาธรรมชาติได้ น้ำเป็นปัจจัยสำคัญของการทำนา ส่วนปลาเป็นของแถม ที่ทำให้บริบทท้องทุ่งนาสมบูรณ์ขึ้น
เรื่องอื่นเป็นของมายา ข้าวปลานี่แหละของจริง
ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว
หลายแห่งในน้ำไม่มีปลา ในนามีแต่ซังกับหนี้
เรื่องนี้ไม่ใช่มาตรฐานจิบจ้อย ดูเผินๆเหมือนไม่มีอะไร ที่จริงแล้วเป็นการประเมินเบื้องต้น ที่ปู่ย่าตายายให้ข้อคิดที่สมัยนี้เรียกว่า..Key Word หลักสูตรปูนซีเมนต์ไทยจะคุยกันในเรื่องนี้ เราวางไว้ในประเด็นการสนทนา เรื่องความคิดความรู้ในวิถีไทย อะไรบ้างที่เปลี่ยนไปเป็นความขัดแย้ง ทำไมคนไทยดูวัวที่หาง? มีอะไรอยู่ที่หาง? จัดให้แบ่งกลุ่มมองอย่างลุ่มลึก
..มองวัวทั้งตัว
..มองวัวทั้งคอก
..มองวัวทั้งภูมิภาค
..มองวัวทั้งประเทศ
..มองวัวไปทั้งภูมิภาคเอเซีย
..มองวัวให้ทั่วถ้วนไปทั้งโลก
การมองแบบตีแตกก็จะเกิดขึ้น! วัวพลาสติก วัวอีสานเขียว วัวล้านตัว มูลวัว วัวชายแดน วัวหูยาว วัวพันธุ์หนังหุ้มกระดูก วัวเนื้อวัวนม หญ้าเลี้ยงวัว โรควัว ยำน้ำตก ลาบก้อยซอยแซ ซุปหางวัว ลูกชิ้นวัว ก้วยเตี๋ยวเนื้อ น้องเคยเห็นวัวหรือเปล่า หนังวัว กระดูกวัว เขาวัว รีดนมวัว วัวลาน วัวเทียมเกวียน เขียงวัว นายฮ้อย คนเลี้ยงวัว วัวขาวลำพูน พิธีแรกนาขวัญ ตลาดนัดวัวควาย วัวสะเดาะเคราะห์ ศูนย์บำรุงพันธ์สัตว์ ฯลฯ
เมื่อลงขันความคิดเชิงประสบการณ์กันแล้วก็มาแยกกลุ่ม จัดเรียงลำดับความสำคัญใหม่ ภายใต้คำถามที่ช่วยกันตั้งวันนี้.. ถ้าจะเลี้ยงวัว ควรจะมีโครงสร้างเชิงกระบวนการความรู้อย่างไร? คำตอบ คือการบ้านที่ระดมคิด ไล่เรียงจากข้อมูลดิบจากทุกมุมมองออกมาตีความ
วัวเป็นโรงงานผลิตปุ๋ย
วัวเป็นออมสิน
วัวเป็นโปรตีนชุมชน
วัวเป็นส่วนหนึ่งของวงจรการเกษตร
วัวเป็น1-2-3-4-100 ฯลฯ
(โอ้แม่คุณเอ๋ย ..น้องเห็นวัวตัวเมียรึเปล่า)
สุดท้าย คณะผู้อบรมจะได้วัวหนุ่มชำเหละ1ตัว ให้พิจารณาว่าจะช่วยกันประกอบอาหารอะไรดี เพื่อเป็นการระดมความรู้สู่กระเพาะ ความรู้ความคิดจะได้เป็นเลือดเนื้อไปบำรุงสังขารเรา เรียกว่า..เรียนให้อร่อย อาจารย์ไม่ต้องขายเกรด ลูกศิษย์ก็จบได้ เพราะเราจะแบ่งกลุ่มให้ไปดูวัวในคอก วัวในแปลงหญ้า วัวในโรงอาหาร
สรุปว่า เรามอง เราเห็น เราคิด เรารู้อะไรเกี่ยวกับวัว!
วัวเข้าไปอยู่ตรงจุดไหนของกระบวนการเศรษฐกิจพอเพียง
วัวเข้าไปอยู่ตรงจุดไหนของยุทธศาสตร์ความมั่นคงอาหาร
วัวเข้าไปอยู่ตรงจุดไหนของการสืบทอดวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น
วัวเข้าไปอยู่ตรงจุดไหนของระบบความมั่นยืนสภาพแวดล้อมธรรมชาติ
วัวเข้าไปอยู่ตรงจุดไหนในเชิงนโยบายการพัฒนาอาชีพของพรรคการเมือง
หมายเหตุ: ออกแบบกระบวนการคิดเป็นกลุ่ม
+ สวัสดียามรุ่งอรุณค่ะพ่อครู...
+ พ่อบรรยายซะ...ทำให้คิดตาม....
+ คิดตามแล้ว อื่อฮึ...เรามอง เราเห็น เราคิด เรารู้อะไรเกี่ยวกับวัว ตั้งมากมาย
+ แฮะ ๆ ที่บ้านไม่มีใครกินสัตว์ใหญ่พวกวัว ควายเลยค่ะ หมูนี่ก็ทานน้อยลงมาก พยายามกินสัตว์เล็ก ๆ พวก ไก่ กุ้ง ปลา มากกว่าค่ะ...โดยเฉพาะปลากินมากที่สุดเลยค่ะ
+ แม่บอกว่า วัวน่าสงสาร ตอนแม่ทำนา แม่ก็เลี้ยงเอาวัวไว้ไถนา เลี้ยงจนแก่ตายเลยค่ะไม่ได้ขายไปไหน....
+ แต่ปู่แอมแปร์เลี้ยงวัว เป็นโรงงานผลิตปุ๋ย วัวเป็นออมสิน วัวเป็นส่วนหนึ่งของวงจรการเกษตร อิ อิ ช่วยไม่ให้ป่ายางรก หญ้าขึ้นตรงไหน ส่งวัวไป...เดี๋ยวก็เตียนโล่งค่ะ
+ พยายามกินสัตว์เล็ก ๆ ค่ะ...
+ รักษาสุขภาพกายและใจด้วยค่ะ