ท่านอาจารย์นายแพทย์ปราชญ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวในพิธีเปิดศูนย์เรียนรู้ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุวิถีชนบท ณ สถานีอนามัยบ้านนาเวียง ตำบลภู่จาน อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธรว่า

...

เมืองไทยเราก้าวไปสู่ความเป็นสังคมคนสูงอายุแล้ว และจะมีสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ด้วย

ผู้เขียนย้ายไปทำงานที่ศูนย์แพทย์ชุมชน (CMU) ในเขตอำเภอห้างฉัตร ลำปาง สถิติที่นั่นพบว่า ประชากรกำลังลดลงทีละน้อย เนื่องจากมีคนสูงอายุสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และมีเด็กเกิดใหม่น้อยลง

...

อบต.(องค์การบริหารส่วนตำบล) แม่สันที่นั่นใช้พื้นที่โรงเรียนที่ปิดทำการเป็นสำนักงาน เนื่องจากมีจำนวนนักเรียนน้อยเกิน

ปีหน้า (2552) โรงพยาบาลห้างฉัตรจะเปิดบริการ 'day care' ที่ไม่ใช่สถานรับเลี้ยงเด็ก (อีกต่อไป) และจะเป็นสถานดูแลคนสูงอายุรูปแบบใหม่ ซึ่งรับดูแลคนสูงอายุตอนกลางวันมาทำกิจกรรมสนุกๆ ร่วมกัน กลางคืนให้กลับไปนอนบ้าน

...

ท่านอาจารย์นายแพทย์ปราชญ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวในพิธีเปิดศูนย์เรียนรู้ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุวิถีชนบท ณ สถานีอนามัยบ้านนาเวียง ตำบลภู่จาน อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธรว่า

สำนักงานสถิติแห่งชาติสำรวจในปี 2550 พบคนไทยมีผู้สูงอายุประมาณ 7,020,000 คน คิดเป็นร้อยละ 11 ของประชากร

...

ข้อมูลสุขภาพผู้สูงอายุไทยพบว่า

  • ป่วยง่ายกว่าวัยอื่นๆ 4 เท่า
  • ส่วนใหญ่เป็นโรคเรื้อรัง เช่น ข้อเสื่อม เบาหวาน ความดันเลือดสูง ฯลฯ
  • 4 ใน 5 ของผู้สูงอายุไทยมีโรคประจำตัว
  • พบปัญหาการมองเห็น และสมองเสื่อมเพิ่มขึ้น

...

ข่าวดีคือ ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่ร้อยละ 92 อยู่กับครอบครัว ผู้สูงอายุส่วนน้อยร้อยละ 8 อยู่บ้านคนเดียว

ประเทศทั่วโลกกำลังประสบปัญหาคล้ายๆ กันคือ จะดูแลคนสูงอายุที่กำลังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ได้อย่างไร

...

ท่านอาจารย์นายแพทย์ศุภชัย ภัทรนุธาพร นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดลำปางกล่าวว่า ญี่ปุ่นใช้วิธีเก็บเงินเป็นรายเดือนตั้งแต่วัยกลางคน รวมเป็นเงินประมาณ 200,000 บาท เมื่อเกษียณแล้ว... ให้คนสูงอายุไปจองบ้านพักคนชราเอกชน

ปัญหาที่พบคือ บ้านพักไม่พอคนชรา เนื่องจากคนญี่ปุ่นอายุยืนมาก ต้องรอให้คนเก่าเสียชีวิต จึงจะมีที่ว่าง

...

คนสูงอายุญี่ปุ่นจึงฆ่าตัวตายกันมาก คิดเป็น 40% ของผู้ฆ่าตัวตายทั้งหมด คนสูงอายุไทยยังฆ่าตัวตายน้อย คิดเป็น 17% ของผู้ฆ่าตัวตายทั้งหมด

การเตรียมตัวเป็นคนสูงอายุอย่างมีคุณภาพ ไม่ใช่สูงอายุแบบยอบๆ แยบๆ ที่สำคัญได้แก่

  • ออมทรัพย์ไว้ > แต่อย่าเพิ่งตกใจกับคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินในปี 2551 ที่บอกว่า คนไทยชั้นกลางควรมีเงินออม 4 ล้านจึงจะพอใช้หลังเกษียณ
  • อย่าสะสมหนี้ > หนี้สินเป็นศัตรูอันดับต้นๆ ของเงินออม เรียกว่า เป็นน้องๆ ของการคบคนพาลก็ว่าได้

...

  • ฝึกอยู่แบบพอเพียง > ยิ่งอายุยืนมากเท่าไร เงินเฟ้อจะยิ่งทำให้เงินออมมีค่าน้อยลงไปเท่านั้น การฝึกอยู่แบบพอเพียง ประหยัด เรียบ ง่าย และปลูกพืชผักสวนครัว หรือผลไม้กินได้มีส่วนช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มาก

...

  • ใส่ใจสุขภาพ > อย่าลืมว่า ถึงแม้เมืองไทยจะมีสวัสดิการรักษาฟรี ทว่า... ค่าใช้จ่ายแฝงที่มากับโรคเรื้อรัง เช่น ถ้าเป็นเบาหวานหรือความดันเลือดสูง จะเพิ่มเสี่ยงอัมพฤกษ์-อัมพาต ซึ่งจะทำให้ค่าใช้จ่ายในการดูแลสุขภาพ (เช่น ค่าเดินทางไปหาหมอ ฯลฯ) เพิ่มขึ้นอย่างมากมาย

...

  • ฝึกสมองอยู่เสมอ > วิธีที่ดีคือ ฝึกให้เป็นบุคคลเรียนรู้ตลอดชีวิต (learning people) ซึ่งจะช่วยป้องกันสมองเสื่อมด้วย
  • ทำงานที่มีประโยชน์ เช่น อาสาสมัคร ช่วยกวาดวัด ฯลฯ > วิธีนี้ช่วยให้ชีวิตมีค่า ป้องกันโรคซึมเศร้า หรืออารมณ์หดหู่ ซึ่งพบบ่อยในคนสูงอายุ

...

ผู้เขียนขอยกตัวอย่างอาจารย์หมอท่านหนึ่งที่ชอบดื่มเบียร์ และอ้วนลงพุงจนเป็นเบาหวาน

ท่านปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ หรือแบบแผนการใช้ชีวิตใหม่ทันที... หันมาเลิกเบียร์ ขี่จักรยานออกกำลังเป็นประจำ ไม่นานผลการตรวจเลือดก็พบว่า ควบคุมเบาหวานได้ดีมาก ระดับน้ำตาลในเลือดคล้ายกับคนทั่วไป โดยไม่ต้องใช้ยา

...

พี่ชายของผู้เขียนตรวจเลือดพบเป็นภาวะใกล้เบาหวาน หรือระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ แต่ไม่ถึงกับเป็นเบาหวานเต็มตัว

ท่านหันมาออกกำลังด้วยการเดินเร็ว (วันละ 30 นาทีขึ้นไป) และเดินขึ้นลงบันได (วันละ 30 นาที) ผลการตรวจเลือดติดตามพบว่า ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงมาเท่าคนทั่วไปได้เช่นกัน

...

ชีวิตคนเราคงจะเลือกเกิดไม่ได้ ทว่า... เราเลือกใช้ชีวิตได้

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ และมีโอกาสเป็นคนสูงอายุอย่างมีคุณภาพครับ

...

ที่มา                                                  

  • ขอขอบพระคุณ > ผู้สูงอายุทะลุ 7 ล้าน 4 ใน 5 มีโรครุมเร้า > ไทยรัฐ. 3 กรกฎาคม 2551. หน้า 15.
    •

...

  • ข้อมูลและการอ้างอิงในบล็อก "บ้านสุขภาพ" เป็นไปเพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่รักษาโรค
  • ท่านที่มีโรคประจำตัว หรือมีความเสี่ยงต่อโรคสูง... ควรปรึกษาหมอ พยาบาล เภสัชกร หรืออนามัยที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้

...

  • ขอขอบพระคุณ > ท่านอาจารย์ นพ.ศิริชัย ภัทรนุธาพร นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดลำปาง + อ.นพ.โอฬาร ยิ่งเสรี ผู้อำนวยการโรงพยาบาลห้างฉัตร > ท่านผู้อนุเคราะห์สถานที่ทำงาน + อินเตอร์เน็ต
  • ขอขอบคุณ > อาจารย์อนุพงษ์ แก้วมา (นี่) + ทีมงานศูนย์แพทย์ชุมชนแม่สัน-เมืองยาว (CMU) + อาจารย์ณรงค์ ม่วงตานี (ต้อม) + อาจารย์พัสกร บุณยะประภูติ (เบนซ์) > สนับสนุนเทคนิค iT.

...

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ ศูนย์แพทย์ชุมชน (CMU) โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง > 4 กรกฎาคม 2551.