จากงานวิจัยที่ผู้เขียนทำทั้งระดับปริญญาโท และผลงานทางวิชาการได้แนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ ให้ผู้เรียนมีความรู้ และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ สรุปได้ดังนี้
ใบความรู้ โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทการทดลอง
จุดประสงค์ เมื่อนักเรียนศึกษาใบความรู้แล้ว สามารถบอกความหมายและลักษณะเฉพาะของโครงงานทดลอง
*************************
โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทนี้มีการออกแบบการทดลองเพื่อศึกษาผลของตัวแปรต้นที่มีผลต่อตัวแปรตามโดยควบคุมตัวแปรอื่นๆที่มีอิทธิพลต่อการทดลอง เช่น การเปลี่ยนเพศปลาหางนกยูงโดยใช้ไรแดง
โครงงานประเภทนี้นักเรียนจะได้ใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ ในการค้นหาคำตอบทุกขั้นตอนตั้งแต่ระบุปัญหาตั้งสมมติฐานตรวจสอบหรือทดลองสมมติฐานสรุปและนำไปใช้จึงถือว่าเป็นการฝึกวิธีการหาความรู้อย่างมีหลักการและเป็นขั้นตอนซึ่งจะปลูกฝังเจตคติและบุคลิกภาพทางวิทยาศาสตร์ให้แก่นักเรียน แต่ก่อนที่จะทำโครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทนี้ นักเรียนควรมีความรู้พื้นฐาน เกี่ยวกับ…ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เพื่อให้การศึกษาค้นคว้าหาความรู้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ
…..คำถาม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของโครงงานทดลองคือทักษะอะไรบ้าง
……………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………….
ใบความรู้ โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทการสำรวจ
จุดประสงค์ เมื่อนักเรียนศึกษาใบความรู้แล้ว สามารถบอกความหมายและลักษณะเฉพาะของโครงงานสำรวจ
*************************
โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทนี้ เป็นการสำรวจและรวบรวมข้อมูลแล้วนำมาจำแนกเป็นหมวดหมู่นำเสนอในรูปแบบต่างๆเพื่อให้เห็นลักษณะหรือความสัมพันธ์ของเรื่องที่ศึกษาได้ชัดเจนขึ้น เช่น
การเลี้ยงผึ้งโพรงไทย
โครงงานประเภทนี้ นักเรียนจะได้ใช้ทักษะการสังเกตการจำแนกประเภทการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล ซึ่งเป็นทักษะขั้นพื้นฐานที่สามารถทำให้นักเรียนประสบความสำเร็จในการศึกษาหาความรู้ด้วยตนเอง จะเห็นว่าการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ไม่ใช่เรื่องยาก
…..คำถาม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของโครงงานสำรวจคือทักษะอะไรบ้าง
……………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………….
ใบความรู้ โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทการพัฒนา/สิ่งประดิษฐ์
จุดประสงค์ เมื่อนักเรียนศึกษาใบความรู้แล้ว สามารถบอกความหมายและลักษณะเฉพาะของโครงงาน
การพัฒนา / สิ่งประดิษฐ์ได้
*************************
โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทนี้ เป็นการประยุกต์ทฤษฎีหรือหลักการทางวิทยาศาสตร์มาประดิษฐ์เครื่องมือเครื่องใช้หรืออุปกรณ์เพื่อประโยชน์ใช้สอยต่างๆอาจคิดประดิษฐ์ของใหม่ๆหรือปรับปรุงดัดแปลงของเดิมที่มีอยู่แล้วให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น เช่น มือกล
โครงงานประเภทนี้เป็นการหาคำตอบของปัญหาจากการสร้างประดิษฐ์คิดค้นหรือดัดแปลงเครื่องมือเครื่องใช้อุปกรณ์ ตลอดจนสร้างแบบจำลองทางความคิดขึ้นเพื่ออธิบายการแก้ปัญหา ลักษณะเด่นของโครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทนี้คือนอกจากจะได้ชิ้นงานอันเป็นผลของการทำงานหรือแก้ปัญหาซึ่งสามารถเห็นประโยชน์ของการนำไปใช้ชัดเจนแล้ว ยังได้พัฒนาความคิด
สร้างสรรค์อีกด้วย
…..คำถาม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของโครงงานประดิษฐ์คือทักษะอะไรบ้าง
……………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………….
ใบความรู้ โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภททฤษฎี /การอธิบาย
จุดประสงค์ เมื่อนักเรียนศึกษาใบความรู้แล้ว สามารถบอกความหมายและลักษณะเฉพาะของโครงงานทฤษฎี
/ การอธิบาย
*************************
โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทนี้เป็นการเสนอทฤษฎีหลักการหรือแนวความคิดใหม่ๆซึ่งอาจอยู่ในรูปของสูตรสมการหรือคำอธิบาย โดยผู้เสนอได้ตั้งกติกาหรือข้อตกลงขึ้นมาเองแล้วเสนอทฤษฎีหลักการแนวความคิดหรือจินตนาการของตนเองตามกติกาหรือข้อตกลงนั้นหรืออาจใช้กติกาหรือตกลงเดิมมาอธิบายสิ่งหรือปรากฎการณ์ต่างๆในแนวใหม่ที่ยังไม่มีใครคิดหรือขัดแย้งกับทฤษฎีเดิมหรือเป็นการขยายทฤษฎีหรือแนวคิดเดิม ดังนั้นผู้ทำโครงงานประเภทนี้จึงต้องมีความรู้พื้นฐานในเรื่องนั้นๆอย่างดีจึงจะสามารถศึกษาโครงงานประเภทนี้ได้อย่างมีเหตุมีผลน่าเชื่อถือ เช่นโครงงานเรื่องการอธิบายอวกาศแนวใหม่
โครงงานประเภทนี้จึงเป็นการหาคำตอบจากการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมในเรื่องนั้นๆจากเอกสารหรือตำราต่างๆเพื่อนำผลมาสรุปวิเคราะห์เป็นความรู้หรือคำตอบของปัญหาฯ ”
…..คำถาม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของโครงงานอธิบายคือทักษะอะไรบ้าง
……………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………….
ขอบคุณค่ะ ข้อมูลที่ดีค่ะ