Reading makes you beautiful.

ห้องสมุด คือศูนย์กลางการเรียนรู้  ห้องสมุดเป็นแหล่งข้อมูล(data) สารสนเทศ (information) แหล่งความรู้(knowledge)  ก่อให้เกิดปัญญา (wisdom) ซึ่งมารูปแบบเอกสารต่างๆ  สื่อต่างๆ  รวมทั้งสื่ออิเล็กทรอนิกส์   ทำให้ผู้รับบริการได้ทั้งสาระ  และบันเทิง  นำมาซึ่งความงดงามของบุคคล   ดังคำกล่าวที่ว่า     “Reading  makes you  beautiful”   ห้องสมุด   เป็นหัวใจของการศึกษา (lifelong learning)   แต่เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และการสื่อสาร  คือ    หัวใจของห้องสมุด    ห้องสมุด ควรเป็นสถานที่สะอาด สะดวก  สดใส ทันสมัย และมีชีวิตชีวา ทั้งสถานที่และบุคคล    มีบรรยากาศแห่งความเป็นมิตร  เป็นกันเอง  กระตือรือร้น  กระฉับกระเฉง  คล่องแคล่ว ว่องไว ดูแล้วสบายตา  สบายใจ   ห้องสมุดยุคใหม่ บรรณารักษ์  หรือนักสารสนเทศจะต้องมีความรู้ หรือ competency ในเรื่องดังต่อไปนี้ด้วย อาทิ 1)Computer literacy  2)Internet literacy3)Information literacy   และบทบาทของผู้ให้บริการจะต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถ  มีจิตใจพร้อมที่จะให้บริการเต็มความสามารถ   ผู้ให้บริการจะมีบทบาทและหน้าที่ในการจัดการกับข้อมูลต่างๆที่มีหลายๆรูปแบบ  และมากมาย  โดยมีการจัดการอย่างมีระบบ   เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างสะดวก รวดเร็ว  และได้ข้อมูลมากที่สุด

ห้องสมุดสมัยใหม่ จะต้องทำงานเชิงรุก   แสวงหาแนวร่วม  หรือการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครรักการอ่าน   มีการประชุมทุกเดือน (CoP  Library)  มีการช่วยคิด  ช่วยทำ มีบริการเชิงรุก อาทิ ตะกร้าบริการ   รณรงค์รักการอ่าน   การเขียน เพื่อสร้างนิสัยรักการอ่าน การเขียน  และหาความต้องการ หรือส่วนขาดเพื่อสนองความต้องการของผู้รับบริการ  ต้องเปิดโลกทัศน์ให้กว้างไกล    แนวคิดในการทำงานจะต้อง ร่วมคิด  ร่วมทำ  และร่วมผลประโยชน์ (win-win  approach) ห้องสมุดจำเป็นต้องแสวงหาความร่วมมือในการรณรงค์เรื่องรักการอ่าน  การเขียน เนื่องจากการอ่านเป็นปัจจัยสำคัญในการวางรากฐานสังคมแห่งการเรียนรู้  ปัญหาคือ คนไทยใช้เวลาในการอ่านหนังสือน้อยมาก  การศึกษา/การอ่านเป็นการติดอาวุธทางปัญญา  และห้องสมุดสมัยใหม่ทำให้โลกของการศึกษาไร้พรมแดนเป็นจริง

บริการห้องสมุดจะต้องเป็นบริการที่สะดวก รวดเร็ว และทันสมัย อาทิ ระบบสารสนเทศห้องสมุด ที่มีความสามารถในการยืม-คืน สืบค้น ซึ่งสามารถสืบค้น ณ ที่ตนเองปฏิบัติงานอยู่  และทำให้บรรณารักษ์สามารถทำรายงาน หรือสถิติการใช้งานได้อย่างรวดเร็ว และแม่นยำ ภายในห้องสมุดจะต้องมีคอมพิวเตอร์  สำหรับใช้สืบค้นทางอินเตอร์เน็ต หรือ  ศึกษาเรื่องที่สนใจทั้งสาระและบันเทิง     มีห้องบันเทิงสำหรับอ่านหนังสือพิมพ์ หนังสือบันเทิง   ร้องเพลงคาราโอเกะ   และชมภาพยนตร์  มีหนังสือวิชาการทั่วไป วิชาการเฉพาะทาง หนังสือบันเทิง   มีเว็บไซต์อินทราเน็ต อินเตอร์เน็ตที่มีข้อมูลครบถ้วน  ทันเหตุการณ์  รวมทั้งห้องคอมพิวเตอร์สำหรับให้บริการอินเตอร์เน็ตที่รวดเร็ว เสถียร และปลอดภัย  มีหลักสูตรอบรมการใช้คอมพิวเตอร์ เน็ต และการใช้โปรแกรมงานสร้างสุขภาพต่างๆ โดยมีสื่อการเรียนการสอนครบถ้วน อาทิ แอล ซี ดี โปรเจ๊กเตอร์, ลำโพง, ไมโครโฟน, โปรแกรมสำเร็จรูปต่างๆที่จำเป็นสำหรับนักวิชาการ  และเจ้าหน้าที่  มีโต๊ะ เก้าอี้คอมพิวเตอร์ที่ถูกสุขลักษณะตามหลักการยศาสตร์ (Ergonomics) ทั้งนี้เพื่อป้องกันและรักษาสุขภาวะที่ดีสำหรับสุขภาพ  รวมทั้งโซฟาที่สวยงาม และถูกสุขลักษณะไว้สำหรับบริการ   เพื่ออำนวยความสะดวกสบาย ทั้งร่างกายและจิตใจ ซึ่งเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ หรือผ่อนคลายความเครียด  และที่สำคัญคือศูนย์อนามัยที่ 10   จะต้องเป็น  Health  model &   Healthy workplace   เพื่อให้สอดรับกับภารกิจและวัฒนธรรมขององค์กรที่กำหนดโดยกรมอนามัย

ห้องสมุดจะต้องเป็นส่วนหนึ่งของศูนย์สารสนเทศงานสร้างสุขภาพ (Hybrid  Health  Information Center) โดยห้องสมุดเป็นสถานที่เก็บรวบรวมและเผยแพร่ข้อมูลงานสร้างสุขภาพที่เป็นรูปธรรม  และเป้าหมายของห้องสมุดศูนย์ฯควรเป็นแบบผสมผสาน (Hybrid  Library) กล่าวคือเป็นห้องสมุดแบบดั้งเดิม (รูปธรรม) ผสมผสานแบบอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งสามารถใช้ประโยชน์ได้ทุกที่ ทุกเวลา (Anytime  Anywhere)  ทั้งนี้เพื่อรองรับวิถีชีวิต(life  style) โลกยุคใหม่   ห้องสมุดแบบผสมผสาน  เกิดจากความพยายามที่จะไม่แทนที่ห้องสมุดแบบดั้งเดิมด้วยห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์   หรือห้องสมุดดิจิทัล   แต่ทว่าเป็นการผสมผสานห้องสมุดทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน  โดยผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องเป็นห่วงเกี่ยวกับรูปแบบ  สถานที่ หรือวิธีการเข้าถึง แต่จะได้รับเนื้อหาที่เหมาะสมไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบใด  ศูนย์สารสนเทศงานสร้างสุขภาพ (Health  Information Center )  เป็นแหล่งรวมข้อมูล ความรู้อย่างเป็นระบบระเบียบ รวมทั้งเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเขต 1 ประกอบด้วย   8 จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่  ลำพูน ลำปาง  พะเยา  เชียงราย  แม่ฮ่องสอน  แพร่ และน่าน  รวมทั้งความรู้งานสร้างสุขภาพของศูนย์อนามัยที่ 10 กรมอนามัย  ตลอดจนผลงานของ 4 กลุ่มงาน ได้แก่ ฝ่ายบริหารทั่วไป โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ  กลุ่มวิชาการ และกลุ่มสนับสนุนวิชาการ     ในรูปแบบของข้อมูลที่เป็นตัวอักษร(text)  เสียง(voice) และรูปภาพ (picture) ที่สามารถเข้าถึงได้อย่างสะดวก รวดเร็ว  และปลอดภัย โดยสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ตามสิทธิ ถ้าเป็นข้อมูลปกปิด   หรือเป็นข้อมูลที่ไม่ใช่ข้อมูลสาธารณะ   และสามารถดึงข้อมูลมาวิเคราะห์  สังเคราะห์  ดูแนวโน้ม (trend) งานสร้างสุขภาพ   โดยอาศัย OLAP, Data Mining ในการจัดการฐานข้อมูล

ห้องสมุดที่มีชีวิตและเป็นแบบผสมผสาน (Hybrid Living Library)   หรือศูนย์สารสนเทศงานสร้างสุขภาพ   จะต้องประกอบด้วยระบบฐานข้อมูล   ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร  คลังข้อมูล   คลังความรู้  สิ่งที่ต้องการดังกล่าวไม่ใช่เรื่องง่าย   ความสำเร็จจะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของทุกคน  เนื่องจาก ICT คือเครื่องมือที่จะทำให้บรรลุเป้าหมายได้ก็ต่อเมื่อได้รับการสนับสนุน/แรงเสริม  การมีส่วนร่วมจากเจ้าของงานและทีมบริหารศูนย์ฯ ซึ่งต้องการพัฒนางาน  โดยอาศัย ICT เป็นเครื่องมือ รวมทั้งการให้ข้อมูล  เนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์  ครบถ้วน ถูกต้อง ทันเหตุการณ์อย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ   ทั้งนี้เพื่อเผยแพร่ผลงานสู่สายตาสาธารณชนทั้งภายในและภายนอกศูนย์ฯ  รวมทั้งการสนับสนุนเชิงนโยบาย ตลอดจนกำลังใจในการปฏิบัติงาน สำหรับผู้รับผิดชอบงานดังกล่าวจำเป็นที่จะต้องพัฒนาศักยภาพในเรื่องต่างๆ อาทิ ความรู้เกี่ยวกับระบบสารสนเทศ, คลังข้อมูล, คลังความรู้ เป็นต้น   ส่วนผู้รับบริการ หรือนักวิชาการ  นอกจากจะมีความรู้ในงานวิชาการที่ตัวเองรับผิดชอบแล้ว   จะต้องมีศักยภาพด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเพิ่มเติม  3 ข้อ เช่นเดียวกับบรรณารักษ์   ห้องสมุดยุคใหม่จะต้องร่วมสร้างสรรค์สังคมฐานความรู้ โดยเปิดบริการให้กับทุกกลุ่มเป้าหมาย ทุกเพศ ทุกวัย และบริการไม่เฉพาะชาวศูนย์ฯเท่านั้น  แต่รวมถึงผู้สนใจทั่วไป  งานห้องสมุด หรือศูนย์สารสนเทศขอเชิญชวนทุกท่านเข้ามามีส่วนร่วมสร้างสรรค์สังคมฐานความรู้ (Knowledge Society) ร่วมกับพวกเราทีมงานโลกสวยด้วยมือเรา  ”อยากให้โลกน่าอยู่กว่านี้   เป็นโลกที่เราฝันใฝ่   จะสวยอย่างไร  เป็นไปได้ด้วยมือของเรา”