ดิฉันและทีมวิทยากรได้ไปจัดการอบรมเรื่องการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันโรคเบาหวานให้ทีมบุคลากรจังหวัดเพชรบุรีมานานนับเดือนแล้ว ตั้งแต่วันที่ ๑-๒ พฤษภาคม ๒๕๕๑ แต่ไม่ได้เขียนเล่าให้สมาชิกรู้เสียที วันนี้มีโอกาสดีจึงขอเอามาบันทึกไว้กันลืม
วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๕๑
เราคือดิฉัน อาจารย์ศัลยา คงสมบูรณ์เวช และคุณชนิกา จรจำรัส ออกเดินทางจากกรุงเทพฯ ตั้งแต่ ๐๖.๓๐ น. ทาง สสจ.เพชรบุรีส่งรถตู้มารับ เราเดินทางไปถึงห้องประชุมที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดก่อน ๐๘.๓๐ น. รอเป็นนานก็ยังไม่เจอผู้ที่รับผิดชอบจัดงานซึ่งเป็นผู้ที่เชิญเรามาเสียที ไปถามเจ้าหน้าที่สาวๆ ที่ทำหน้าที่รับลงทะเบียน ได้รับคำถามกลับแบบฮาไม่ออกว่า “พี่เป็นใครหรือคะ” ยังดีที่เขาไม่เรียก “ป้า”
เริ่มการประชุมเมื่อเวลาประมาณ ๐๙.๐๐ น.กว่าเล็กน้อย ทีมวิทยากรต้องช่วยกันแจกเอกสารประกอบการบรรยายกันเอง ดิฉันเห็นว่าผู้เข้าประชุมมากันเยอะเกือบเต็มเก้าอี้ที่จัดไว้ให้แล้ว จึงขอให้เริ่มการประชุมเลย ดิฉันชอบที่ไม่ต้องมีพิธีรีตองอะไร แต่ปรากฏว่าผู้รับผิดชอบจัดงานกล่าวกับผู้เข้าประชุมว่า “พวกอาจารย์เขาจัดอบรมแต่ในกรุงเทพฯ ไม่คุ้นเคยว่าคนอยู่ต่างจังหวัดเดินทางมาไกล ก็มากันสาย.......” หารู้ไม่ว่าเราเดินสายกันไปมาหลายท้องที่แล้ว
ดิฉันตกลงกติกากับผู้เข้าประชุม ขอให้ปิดเสียงโทรศัพท์และลดการคุยกันเอง เพราะเคยมีประสบการณ์มาจัดอบรมให้ชาวเพชรบุรีเมื่อปี ๒๕๔๙ พบว่าผู้เข้าประชุมคุยกันเองมากเลย คราวนี้เลยต้องขอกันตรงๆ
บรรยากาศการอบรมช่วงเช้าวันแรก
การอบรมช่วงเช้าดิฉันพูดถึงการประเมินความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและแนวทางการลดความเสี่ยง ต่อด้วยอาจารย์ศัลยาพูดถึงอาหารเพื่อการป้องกันโรคเบาหวานและการควบคุมน้ำหนักตัว ซึ่งมีเนื้อหาต่อไปถึงภาคบ่ายอีกหน่อย ก่อนจะมีกิจกรรมเรียนรู้เป็นฐาน ๔ ฐาน ผู้จัดงานเตรียมห้องย่อยเอาไว้ในเรา บางห้องแยกอยู่คนละชั้น เราขอปรับใหม่ใช้สถานที่ในห้องประชุมนั่นแหละ แยกมุมกันได้ ๔ ฐานพอดี
เราขอให้เจ้าภาพจัดหาอาหารที่ชาวบ้านเมืองเพชรชอบรับประทานเอาไว้จัดกิจกรรม ได้อาหารสำเร็จรูปมา ๓-๔ ถุง ต้องไหว้วานทีมงานและเจ้าหน้าที่ของจอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน ที่ไปช่วยจัดกิจกรรมครั้งนี้ไปหามาเพิ่มอีก
อาหารที่ชาวเพชรบุรีนิยมรับประทาน ขวา-ข้าวโพดผสมเผือกราดน้ำกะทิทุเรียน
กิจกรรม ๔ ฐานประกอบด้วย (๑) การประเมินความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและเรียนรู้เรื่องของระดับน้ำตาลในเลือดหลังอาหาร (๒) สัดส่วนอาหารภาคกลาง (๓) การนับคาร์บ (๔) ฉลากโภชนาการ และพลังงานพลิกล็อก ไม่มีโอกาสถ่ายภาพกิจกรรมมาฝากเพราะต้องอยู่ประจำฐานตลอด
ดิฉันรับผิดชอบฐานฉลากโภชนาการ และพลังงานพลิกล็อก ลองให้ผู้เข้าประชุมเรียงพลังงานของเครื่องดื่มประเภทต่างๆ ทั้งน้ำอัดลม นม และน้ำผลไม้ ผู้เข้าประชุมส่วนใหญ่คิดว่านมกล่องมีพลังงานไม่สูง พอรู้วิธีอ่านฉลากโภชนาการก็พากันตกใจ เพราะขนมกรุบกรอบบางอย่างให้พลังงานสูงจริงๆ
ช่วงบ่ายแก่ๆ อาจารย์สิทธา พงษ์พิบูลย์ และคุณจิรพรรณ ศรีพัฒนพงศ์ ตามมาสมทบ อาหารมื้อเย็นวันนี้พวกเราอยากรับประทานอาหารทะเล จึงไปที่ร้านริมหาดชะอำ อาหารรสชาติพอใช้ได้ ต่อจากนั้นอาจารย์ศัลยาเดินทางกลับกรุงเทพ ส่วนพวกเราไปพักที่โรงแรมเล็กๆ หลังเขาวัง
วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๑
ช่วงเช้าอาจารย์สิทธาบรรยายเรื่องการออกกำลังกายเพื่อการป้องกันโรคเบาหวาน ต่อจากนั้นคุณจิรพรรณมาช่วยกันสาธิตขั้นตอนการออกกำลังกาย
เรียนรู้ขั้นตอนการออกกำลังกาย
ช่วงบ่ายคุณชนิกาพูดถึงวิธีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกลุ่มเสี่ยงเป็นรายบุคคล ก่อนจะปิดท้ายด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ 4 ฐาน: ตัวอย่างกิจกรรมการให้ความรู้เพื่อสนับสนุนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม มีทั้งเรื่องการออกกำลังกาย การคิดแก้ปัญหา การตอบคำถามเกี่ยวกับค่าเป้าหมายต่างๆ เกมใบ้คำ
ดิฉันรับผิดชอบฐานใบ้คำ เราเอาความรู้ที่เรียนกัน ๒ วันนี้มาให้ผู้เข้าประชุมใบ้คำกัน โดยให้โยนโบว์ลิ่งว่าจะได้ใบ้คำไหนบ้าง ผู้เข้าประชุมสนุกสนานกันมาก กลุ่มสุดท้ายพินโบว์ลิ่งหมดแล้ว แต่ยังมีป้ายคำติดอยู่ที่ผ้าม่าน ๑ ป้ายยังอุตส่าห์โยนบอลไปที่ป้ายเพื่อจะใบ้คำให้หมด ดิฉันก็เชียร์จนเหนื่อย กิจกรรมทุกฐานมีคะแนน ซึ่งมีทั้งคะแนนปกติ คะแนนโบนัส และคะแนนติดลบ ทีมที่มีคะแนนรวมทั้งหมดสูงสุดคือแก่งหนองย้อยได้รับรางวัลไป
กิจกรรมเหล่านี้เราจัดให้ผู้เข้าประชุมได้มีประสบการณ์ด้วยตนเอง เพื่อจะได้เกิดไอเดียไปจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้ชาวบ้านได้ เพราะการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมดีกว่าการนั่งฟังบรรยาย การจัดกิจกรรมแบบนี้ใครเป็นวิทยากรจะเหนื่อยเป็นพิเศษ ไม่ใช่แค่บรรยายแล้วจบกันไป ต้อง create กิจกรรมให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ รวมทั้งวัสดุอุปกรณ์ที่สามารถหาได้
เย็นนี้เราเดินทางกลับกรุงเทพผ่านทางแม่กลอง เพราะตั้งใจไปรับประทานอาหารเย็นที่ร้านครูหมู ไปถึงร้านไม่นานฝนก็ตกอยู่ครู่ใหญ่ บรรยากาศแม่น้ำแม่กลองยามเย็นใกล้พระอาทิตย์ตกสวยดี อาหารเย็นมื้อนี้อร่อยมาก มีทั้งต้มยำปลาทู ปลาทูย่าง ปูทะเลนึ่ง ปลาหมึกผัดกะปิ
ยามพระอาทิตย์ตก ริมแม่น้ำแม่กลอง
วัลลา ตันตโยทัย
ได้อ่านบันทึกของอาจารย์ได้แนวทางเยอะเลยค่ะ พอดีกำลังจะจัดกิจกรรมลักษณะนี้ในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานอยู่พอดี ขอบคุณมากเลยค่ะ
นึกถึงบรรยากาศเวลาไปทำงานกับอาจารย์ทุกทีครับ สนุกมากและไม่เคยเหนื่อยเลย
โดยเฉพาะเวลาอาหารเย็นทริปนี้ เมนูอาหารที่เพชรบุรีน่าสนใจมากๆเลยครับ ยิ่งทำให้คิดถึงครับ