ใครที่ชอบมองท้องฟ้าบ่อยๆ บางทีโชคดีอาจจะเห็นเมฆลักษณะพิลึกแบบนี้ครับ

คือ บนเมฆก้อนใหญ่ มี 'หมวกเมฆ' สวมอยู่

 

คำว่า 'หมวกเมฆ' นี่ ผมถอดจากคำว่า Pileus (ไพลีอุส) ซึ่งเป็นชื่อของเมฆชนิดนี้ในภาษาอังกฤษ

คำๆ นี้มาจากภาษาละติน แปลว่า cap (หมวก) นั่นเอง

 

ในทางชีววิทยา คำว่า pileus แปลว่า หมวกเห็ด ครับ

(จากหนังสือ ศัพท์พฤกษศาสตร์ อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน)

 

บางครั้ง 'หมวกเมฆ' นี้อาจจะเกิดปรากฏการณ์สีรุ้ง (irisation หรือ iridescence) ได้ด้วย

 

 

 

คำถาม

เมฆหมวกเกิดขึ้นได้อย่างไร?

 

เฉลย

เมฆก้อนขนาดใหญ่ที่กำลังเติบโตขึ้นในแนวดิ่งอย่างรวดเร็ว (เช่น cumulus congestus และ cumulonimbus ระยะก่อตัวใหม่ๆ) จะทำให้อากาศเหนือเมฆถูก "ผลัก" ขึ้นไป หากอากาศที่ถูกผลักนี้มีไอน้ำในปริมาณมาก และบริเวณที่ถูกผลักขึ้นไปมีอุณหภูมิต่ำเพียงพอ ก็จะทำให้เกิดเมฆเป็นแถบบางๆ ลอยอยู่เหนือเมฆก้อนขนาดใหญ่นั้น เมฆแถบบางๆ นี้ก็คือ หมวกเมฆ หรือ pileus นั่นเอง

แผนภาพต่อไปนี้ แสดงชั้นอากาศที่อยู่เหนือเมฆก้อนซึ่งมีความชื้น (humid air layer) ดังที่กล่าวมาแล้ว

 
ที่มาของภาพ

 

 

 

               เอวังก็มีด้วยประการฉะนี้! ;-)

 

ตอนนี้ขอเตรียมตัวไปให้สัมมนา Origami ที่ ม. ศิลปากร ทับแก้ว ก่อนคร้าบ..บ๊าย..บาย

บันทึกที่เกี่ยวข้อง