งานวิจัยสถาบัน(Institutional Research)

งานวิจัยสถาบันมีหลายลักษณะ มีระดับความเข้มข้นที่จะเกิดผลกระทบเชิงบวกหรือลบต่องานของสถาบันแตกต่างกัน นักวิจัยจะต้องระมัดระวังในการเผยแพร่ผลงานวิจัยแต่ละประเภท

เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2551 ผมได้ทำหน้าที่วิทยากรบรรยาย เรื่อง

ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยสถาบัน ในหลักสูตรพัฒนานักวิจัยสถาบัน  ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 9-13 มิถุนายน 2551 ณ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เป็นหลักสูตรบริการทางวิชาการสำหรับบุคคลทั่วไป

เพื่อประโยชน์ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับสมาชิกของ G2K  และผู้สนใจทั่วไป ผมจึงได้นำสาระบางส่วนเสนอไว้ในที่นี้

 

หากนิยามว่า การวิจัย( Research) คือ การศึกษา ค้นคว้า อย่างเป็นระบบ ด้วยวิธีการที่เชื่อถือได้ หรือวิธีการทางวิทยาศาสตร์

การวิจัยสถาบัน( Institutional Research) ก็ เป็นการศึกษา ค้นคว้าอย่างเป็นระบบ ลักษณะหนึ่ง มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษา สภาพปัจจุบัน ปัญหา  หรือเพื่อพัฒนางานของหน่วยงานหรือองค์กร ในระยะแรก มีการกล่าวถึงงานวิจัยประเภทนี้ในสถาบันอุดมศึกษา ต่อมาได้ขยายวงกว้างมากยิ่งขึ้น “เป็นการวิจัยที่เน้นการศึกษา ค้นคว้า รวบรวมและใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจในกระบวนการบริหารงานของสถาบัน

ในการบริหารจัดการองค์กรอย่างเป็นระบบ Kaufman(1978) ได้เสนอวิธีการเชิงระบบในการปฏิบัติงาน(System Approach)  โดยจำแนกขั้นตอนการจัดการ  เป็น 5 ขั้นตอน คือ (1) ประเมินสภาพปัจจุบัน/ปัญหา หรือ ความต้องการจำเป็น(Needs Assessment)  (2)  พิจารณา ค้นหา หรือพัฒนา ทางเลือกใหม่ ๆ เพื่อยกระดับคุณภาพงาน  และเลือกทางเลือกที่เหมาะสม (3)วางแผน/จัดทำแผนงาน โครงการ  ตามทางเลือกที่คัดสรรแล้ว  (4) ดำเนินงานตามแผน   โดยมีการกำกับ ติดตาม ประเมินความก้าวหน้าของงาน และตัดสินใจปรับปรุงกระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่อง และ (5) ประเมินผลการดำเนินงาน  เพื่อการตัดสินใจขยายขอบข่ายงาน หรือยุติแผนงาน/โครงการ   ซึ่งในสภาพทางปฏิบัติ ขั้นตอนการปฏิบัติงานดังกล่าวข้างต้น จะดำเนินการเป็นวงจรต่อเนื่องกัน     

                ในกระบวนการดังกล่าวข้างต้นนักบริหารหรือผู้เกี่ยวข้องจำเป็น ต้องใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจอย่างต่อเนื่อง ซึ่งในกระบวนการนี้  จะเกิดกิจกรรมการวิจัยหรือกิจกรรมการพัฒนาในลักษณะต่าง ๆ หลายลักษณะ  คือ

       1. การประเมินสภาพปัจจุบัน/ปัญหา หรือความต้องการจำเป็น : เน้นวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและปัญหาเร่งด่วนขององค์กร เพื่อประโยชน์ในการวางแผนพัฒนาของสถาบัน “ต้องการสารสนเทศเพื่อนำมาใช้ประกอบการวางแผนพัฒนางานของสถาบัน”....อาจเป็นการสำรวจปัญหา-ความต้องการจำเป็นในกลุ่มลูกค้า(Audience) หรือกลุ่มผู้รับบริการจากสถาบันหรือจากองค์กร ในลักษณะของการศึกษาความต้องการจำเป็นของฝ่ายผู้รับบริการ(Receiver Needs)  หรือ ความต้องการจำเป็นของฝ่ายผู้ให้บริการหรือฝ่ายองค์กรเอง(Provider Needs) งานวิจัยกลุ่มนี้ ต้องระวังในเรื่องการเผยแพร่ในวงกว้าง ไม่จำเป็นต้องเผยแพร่ในวงกว้าง การเผยแพร่อาจมีผลกระทบเชิงลบต่อสถาบัน หรือต่อกลุ่มลูกค้าของสถาบัน

2.  การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมต่าง ๆ : เป็นการค้นหา  หรือ

พัฒนาทางเลือกใหม่ๆ เพื่อนำมาใช้ในการพัฒนางาน  อาทิ พัฒนาสื่อ อุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อใช้ในงาน  คู่มือการปฏิบัติงาน เอกสารเสริมความรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพของบุคลากร ชุดเสริมการเรียนรู้สำหรับผู้ประกอบอาชีพต่าง ๆ  พัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ ทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการใหม่ ๆ วิธีการ /เทคนิคการทำงานใหม่ ๆ  วิธีการสอนใหม่ ๆ พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมสำหรับกลุ่มเป้าหมายใด ๆ  พัฒนาตัวยาชนิดใหม่ ฯลฯ

       งานวิจัยกลุ่มนี้ เป็นเสมือนการหาแนวปฏิบัติที่ดี ๆ( Best Practice ) เพื่อนำมาใช้ในการพัฒนางานในโอกาสต่อ ๆ ไป

       การเผยแพร่งานวิจัยกลุ่มนี้ สู่สาธารณะ จะไม่เกิดปัญหาใด ๆ แต่จะเกิดประโยชน์ต่อองค์กรอื่น ๆ ด้วย ทั้งเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันและการนำนวัตกรรมหรือข้อค้นพบไปใช้ในการพัฒนางาน จะอย่างไรก็ตาม ในกรณีของการพัฒนาระบบฐานข้อมูล หรือระบบสารสนเทศขององค์กร ก็มักจะเป็นงานวิจัยสถาบันที่ไม่จำเป็น หรือไม่ควรเผยแพร่ในวงกว้าง

       3. การประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ของนโยบาย แผนงาน หรือ โครงการ : เป็นงานวิจัยที่เกิดขึ้นในขั้นของการวางแผน /จัดทำแผนงาน โครงการ  ใช้เพื่อการตัดสินใจเป็นการเฉพาะของสถาบัน ยกเว้นในกรณีของการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการสาธารณะ ก็อาจจำเป็นต้องเผยแพร่ต่อสาธารณชน งานวิจัยประเภทนี้ เฉพาะในองค์กรทางการศึกษา มักจะมีการศึกษาความเป็นไปได้ในการเปิดหลักสูตรหรือโปรแกรมวิชาใด ๆ  การทดลองนำร่องแนวคิดใหม่ ๆ

       4. การวิจัย/ประเมินความก้าวหน้าของนโยบาย แผนงาน หรือโครงการ : เป็นงานวิจัยที่เกิดขึ้นในขณะที่นโยบาย แผนงาน หรือโครงการใด ๆ หรือหลักสูตรใด ๆ ได้ถูกนำไปปฏิบัติ หรืออยู่ระหว่างดำเนินการ  มุ่งหาสารสนเทศประกอบการตัดสินใจปรับปรุงงานของสถาบันเป็นการเฉพาะ ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องเผยแพร่ในวงกว้าง 

       5. การวิจัย/ประเมินสรุปผลการดำเนินงาน การติดตามผล และประเมินผลกระทบต่าง ๆ : เป็นการวิจัยที่เกิดขึ้นเมื่อองค์กรใด ๆ ได้ดำเนินงานตามนโยบาย แผนงาน โครงการ หรือหลักสูตรเสร็จสิ้นระยะสำคัญ ๆ เช่น สิ้นปีงบประมาณ สิ้นปีการศึกษา  สิ้นแผนพัฒนาระยะ 5 ปี  หรือในกรณีของหลักสูตรการศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา เมื่อใช้หลักสูตรจนครบชั้น เป็นต้น  มุ่งตรวจสอบว่า การดำเนินงานใด ๆ ประสบความสำเร็จตามที่คาดหวังหรือไม่  เกิดผลกระทบในลักษณะใดบ้าง มากน้อยเพียงใด(ในกรณีของการศึกษาผลกระทบ อาจเป็นการศึกษาผลที่เกิดขึ้นในระยะยาวหลังจากที่ได้ดำเนินการโครงการ หรือหลักสูตรใด ๆ ไปเป็นระยะเวลายาวนานแล้ว) เพื่อนำไปสู่การตัดสินว่าควรจะขยายขอบข่ายการดำเนินงานในวงกว้างมากขึ้นหรือไม่  หรือ ควรจะยุติการดำเนินงาน/โครงการ/หลักสูตร หรือไม่   

       ประเภทของการวิจัยทั้ง 5 ลักษณะ ดังกล่าวข้างต้น เป็นการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนางานขององค์กรหรือสถาบัน ที่สามารถเรียกได้ว่า เป็นงานวิจัยสถาบัน อย่างไรก็ตาม เนื่องจากงานวิจัยแต่ละลักษณะจะมีระดับความหวั่นไหว(Sensitive) ต่อการเผยแพร่ต่อสาธารณชน จึงเกิดการจัดกลุ่มเป็นงานวิจัยสถาบันแบบเข้มข้น เช่น การวิเคราะห์ปัญหาของสถาบัน  การพัฒนาระบบฐานข้อมูลของสถาบัน  การประเมินความก้าวหน้าหรือประเมินความสำเร็จของงานใด ๆ ในความรับผิดชอบของสถาบัน จัดเป็นกลุ่มงานวิจัยสถาบันแบบเข้มข้น ที่ต้องระมัดระวังในการเผยแพร่ผลงานในวงกว้าง  ส่วนงานวิจัยที่เน้นการทดลองรูปแบบการบริหารจัดการใหม่ ๆ การพัฒนาสื่อเพื่อสนับสนุนงานใหม่ ๆ หรืองานวิจัยเชิงประดิษฐ์ที่สามารถนำผลผลิตมาใช้ในการพัฒนางานของสถาบัน กลุ่มนี้ เป็นงานวิจัยที่สามารถเผยแพร่ในวงกว้างได้ จะเป็นประโยชน์ต่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับสถาบันหรือองค์กรอื่น ๆ

        มีคำหลายคำที่เกี่ยวข้องกับ วิจัยสถาบัน เช่น  Policy Research   Policy Studies   Policy Formulation   Policy Evaluation ฯลฯ ที่นักวิจัยสถาบันทุกคน ควรศึกษา/ทำความเข้าใจ แล้วนำหลักคิดมาใช้ในการพัฒนางานในองค์กร

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน การวิจัยเพื่อพัฒนางาน พัฒนาการเรียนรู้

คำสำคัญ (Tags)#วิจัยสถาบัน#วิจัยเพื่อการพัฒนางาน#วิจัยในกระบวนการบริหาร

หมายเลขบันทึก: 186818, เขียน: 08 Jun 2008 @ 09:41 (), แก้ไข: 22 Jun 2012 @ 11:33 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 2, อ่าน: คลิก


ความเห็น (2)

เขียนเมื่อ 
  • ตามมาดู
  • อาจารย์หายไปนานเลย
  • เอามาฝากครับ
  • http://gotoknow.org/blog/katti/199894

    ย่อรูปแต่งรูปพี่ดาวคนสวยใจดี

  • ขอบคุณมากครับ อ.ขจิต
  • ช่วงนี้ ผมยุ่งมาก ๆ แต่ก็พยายามเข้ามาดูอยู่เป็นระยะ ๆ นะครับ