วันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๑
ภาคเช้า
เดินทางไปบ้านท่ามะขาม (วางจระเข้)ตำบลตะนาวศรี อำเภอสวนผึ้ง เพื่อเข้าไปพบปะและพูดคุยกับครูใหม่ ซึ่งเป็นบุคคลที่มีปัญหาด้านสถานะบุคคล เพื่อสอบถามถึงความคืบหน้าและสอบถามข้อเท็จจริงของครูใหม่ ตามมาตรา 23 ได้ข้อมูลที่สามารถสรุปได้ดังนี้
กรณีของบ้าน ลาก๊วย บุญเจริญ
จากการสอบข้อเท็จจริงในครอบครัวนี้สามารถแบ่งเพื่อทำความเข้าเป็นกลุ่มดังนี้
1. กรณีของลาก๊วย(ครูใหม่) และสงกรานต์ บุญเจริญ
นายลาก๊วย(พี่ชาย)เกิดไทย ปีพ.ศ. 2519 และนางสาวสงกรานต์ (น้องสาว)เกิด พ.ศ.2531
ในประเทศไทย จากนายปิลุและนางบู้บี้ที่อพยพมาจากประเทศพม่า ณ ทั้งสองได้สัญชาติไทยตามมาตรา 23 พ.ร.บ. สัญชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551 เนื่องจากทั้งสองมีคุณสมบัติตามมาตรา 23 กล่าวคือ เกิดในช่วงที่ปว.337 มีผลไม่ให้สัญชาติไทยกับผู้ที่เกิดในประเทศไทยแต่มีบิดามารดาเป็นคนต่างด้าว (หลักดินแดน) ดังนั้นนับตั้งแต่วันที่ 28 พ.ค. 2551 ทั้งสองสามารถไปยื่นขอลงรายการสัญชาติไทยได้
เอกสารที่ลาก๊วยต้องเตรียม
1. สูติบัตรหรือหนังสือรับรองสถานที่เกิด
2. สำเนาแบบพิมพ์ประวัติพม่าพลัดถิ่น
3. สำเนาทะเบียนบ้านทร. ๑๓
4. เอกสารอื่นๆ เช่นวุฒิการศึกษา หลักฐานการทำคุณงามความดี
ปัญหาและอุปสรรค
ลาก๊วยทำหนังสือรับรองสถานที่เกิดหาย ในวันที่28 ทำให้เอกสารที่จะขอยื่นลงรายการสัญชาติไทยไม่ครบ
ข้อเสนอและวิธีการแก้ไข
1. หาที่บ้านให้เจอ
2. สอบถามจากทางอำเภอสวนผึ้งเพื่อขอคัดสำเนาหนังสือรับรองสถานที่เกิด
3. สอบถามจากกรมการปกครองเพื่อขอคัดสำเนาหนังสือรับรองสถานที่เกิด
2. กรณีของนางสาวลาเอ้ นายอาทิตย์ และนายสุรชัย บุญเจริญ
จากข้อเท็จจริงของทั้ง 3 คน เกิดปี พ.ศ.2522 พ.ศ.2524 และ ปีพ.ศ. 2527 ตามลำดับ
จากนายปิลุและนางบู้บี้ที่อพยพมาจากประเทศพม่า ทั้ง 3 คน ได้สัญชาติไทยตามมาตรา 23 พ.ร.บ. สัญชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551 เนื่องจากมีคุณสมบัติตามมาตรา 23 กล่าวคือ เกิดในช่วงที่ปว.337 มีผลไม่ให้สัญชาติไทยกับผู้ที่เกิดในประเทศไทยแต่มีบิดามารดาเป็นคนต่างด้าว (หลักดินแดน) กล่าวคือเกิดในช่วงหลังวันที่ 15 ธันวาคม 2515 จนถึงวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2535 ดังนั้นนับตั้งแต่วันที่ 28 พ.ค. 2551 สามารถไปยื่นขอลงรายการสัญชาติไทยได้
ข้อเท็จจริงยังปรากฏได้ว่าทั้ง 3 คน ได้แต่งงาน อยู่กินกันฉันท์สามีภรรยากับคนไทย ที่มีสัญชาติไทยโดยการเกิด แต่ไม่ได้จดทะเบียนการสมรส
เอกสารที่ต้องเตรียมในการขอลงรายการสัญชาติไทย
1. สูติบัตรหรือหนังสือรับรองสถานที่เกิด
2. สำเนาแบบพิมพ์ประวัติสำเนาแบบพิมพ์ประวัติพม่าพลัดถิ่น
3. สำเนาทะเบียนบ้านทร.13
4. เอกสารอื่นๆ เช่นวุฒิการศึกษา หลักฐานการทำคุณงามความดี
ปัญหาและอุปสรรค
ทั้งสามคนทำหนังสือรับรองสถานที่เกิดหาย ทำให้เอกสารที่จะขอยื่นลงรายการสัญชาติไทยไม่ครบ และไม่ได้จดทะเบียนสมรสกับคู่สมรสของตน
ข้อเสนอและวิธีการแก้ไข
1. หาที่บ้านให้เจอ
2. สอบถามจากทางอำเภอสวนผึ้งเพื่อขอคัดสำเนาหนังสือรับรองสถานที่เกิด
3. สอบถามจากกรมการปกครองเพื่อขอคัดสำเนาหนังสือรับรองสถานที่เกิด
4. แนะนำให้จดทะเบียนสมรสกับคู่สมรสเพื่อจะได้มีช่องทางในการได้สัญชาติอีกหนึ่งช่องทาง
3. กรณีของ เด็กชายชลาวัฒน์ บุญเจริญ
ดช.ชลาวัฒน์ เกิดเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2541 ที่โรงพยาบาลสวนผึ้ง จากนายลาก๊วยและนางมะลิ ทั้งสองเกิดในประเทศไทย แต่ไม่ได้สัญชาติไทยตามปว.337 เมื่อปี 2515 เมื่อสัญชาติไทยตามมาตรา 23 พ.ร.บ. สัญชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551 พบว่าชลาวัฒน์มีคุณสมบัติตามมาตรา 23 กล่าวคือ เป็นบุตรของผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทยตามปว.337 ทั้งที่เกิดในประเทศไทย ดังนั้นนับตั้งแต่วันที่ 28 พ.ค. 2551 สามารถไปยื่นขอลงรายการสัญชาติไทยได้
เอกสารที่ต้องเตรียมในการขอลงรายการสัญชาติไทย
1. สูติบัตรหรือหนังสือรับรองสถานที่เกิด
2. สำเนาแบบพิมพ์ประวัติพม่าพลัดถิ่น
3. สำเนาทะเบียนบ้าน ทร.13
4. เอกสารอื่นๆ เช่นวุฒิการศึกษา หลักฐานการทำคุณงามความดี
เอสารของชลาวัฒน์นั้นครบถ้วน สิ่งที่ต้องดำเนินการต่อไปคือให้นายลาก๊วยไปยื่นขอลงรายการสัญชาติไทยให้ชลาวัฒน์เนื่องจากชลาวัฒน์ยังไม่ถึง 15 ปี
ลูกของครูใหม่ทั้งสามคนนั้นได้สัญชาติไทยดังนี้
- วีรภัทร (คนที่2 )มีรายชื่อให้ได้สัญชาติไทยแล้ว แต่เลขใหม่ยังไม่มา จึงยังไม่ได้เพิ่มชื่อในทร.๑๔
- ธีรพงษ์ (คนที่ 3)ได้รับการอนุมัติให้ได้สัญชาติไทย และเพิ่มชื่อในทร.๑๔แล้ว
- จักรพัทร (คนที่ 4) ได้สัญชาติไทยโดยการเกิด
ภาคบ่าย
เดินทางกลับที่พัก ที่บ้านอาจารย์เจริญ เพื่อประชุมชี้แจงรายละเอียดเรื่อง การขอลงรายการสัญชาติไทย ตามมาตรา 23 ตามพระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ 2551 ที่กำหนดในเรื่องการดำเนินการของนายทะเบียนในด้านพยานบุคลที่จะต้องสอบสวนพยานบุคคลผู้น่าเชื่อถือเพื่อให้ทราบถึงการมีภูมิลำเนา หรือถิ่นที่อยู่ในประเทศไทยซึ่งเป็นประเด็นว่าในวันที่ยื่นขอลงรายการสัญชาติไทย วันที่ 28 พฤษภาคม 2551 จะต้องมีการนำพยานบุคคลตามที่กำหนดไปสอบในวันเดียวกันหรือไม่
สรุปได้ว่า พยานที่จะนำไปสอบปากคำในวันนั้นจะแบ่งเป็น 4 ประเภท ตามลักษณะของผู้ขอลงรายสัญชาติซึ่งทางคณะทำงานตกลงกันว่าอาจจะต้องยื่นแบบคำขอลงรายการสัญชาติไทยในวันที่ 29 พฤษภาคม 2551 ก่อนพื่อให้ทางอำเภอนัดมาสอบปากคำอีกครั้งหนึ่ง อีกทั้งยังไม่ทราบว่าคำสั่ง เรื่อง การขอลงรายการสัญชาติไทยนั้น
ลงมายังที่อำเภอสวนผึ้งหรือยัง
ภาคเย็น
มีผู้เข้ามาขอคำปรึกษาในเรื่องปัญหาสถานะบุคคล 3 ราย
1 กรณีปัญหา บุคคลหมายเลข 8 ที่ไม่สามารถต่อบัตรประชาชนได้
2 กรณีปัญหา บุคคลผู้ไม่มีสถานะทางสัญชาติ
อุปสรรค และปัญหา
-ปัญหาทางเทคนิค ที่บางครั้ง ไม่สามารถเข้าใจปัญหาที่พบเจอได้ เพราะบางครั้งในทางทฤษฏี ไม่ได้มี ทางแก้สำหรับ แนวทางปฏิบัติ ไว้ทำให้เราไม่สามารถเข้าใจปัญหาในทางปฏิบัติ หรือทางเทคนิคได้
เช่นในกรณี ของการทำเอกสารรับรองการเกิดหาย แล้วไปขอคัดลอก ตัวจริงได้ที่อำเภอ ก็เป็นอีกหนทางหนึ่งในการแก้สำหรับการทำเอกสารรับรองการเกิดหาย
- ในกรณีศึกษาที่พบในวันนี้บางครั้งเราเองไม่สามารถทำให้ คู่สนทนาสามารถเล่าความจริงที่เกิดขึ้นได้ เพราะอาจเป็นเพราะว่า การสื่อสารเรายังไม่สามารถทำให้ คู่สนทนา เปิดเผยความลับได้
สิ่งที่ได้รับในวันนี้
- ได้สนทนา และเจอกับปัญหาต่าง ๆ และได้รับรู้ถึงวิธีการดำเนินงาน
- รู้จักการแก้ไขปัญหาล่วงหน้าในการปฏิบัติงานจริง
