ม่วนอ๊กม่วนใจ๋ ฮักเขี้ยวฮักหมู่ (20) คุณหมอพีช ตอนที่ 3 ชวนกันทำความสะอาดฟันกันเถอะ

สาเหตุของการสูญเสียฟันตามธรรมชาติ มาจากฟันผุ และเหงือกอักเสบ

 

การป้องกันโรคในช่องปากนั้น ทำได้ง่ายๆ เลยค่ะ ก็คือ การทำความสะอาดช่องปากให้ดีที่สุด ก็รักษาสุขภาพช่องปากได้แล้ว ยังไงนะคะ มาฟัง อ.พัชเล่าให้ฟังต่อค่ะ ว่า

สาเหตุของการสูญเสียฟันตามธรรมชาติ มาจากฟันผุ และเหงือกอักเสบ ฟันผุในผู้สูงอายุถ้าปล่อยให้มันลุกลามเยอะๆ ผุแล้วก็เวลาเจอ "เป็นนานเท่าไรแล้วคะ ไม่ทราบครับ" ... เพราะว่ามาแต่ละครั้งก็อุดไม่ได้แล้วละค่ะ ทำไมปล่อยไว้อย่างนั้นหนอ เก็บสะสมไว้นานเหลือเกิน ... เพราะว่า ถ้ามาตอนเป็นไม่เยอะก็อุดได้ พอมันลุกลามแล้ว มันก็คือ ต้องถอน นี่คือ การละเลยการดูแลร่างกายของเราเอง ถ้าเราละเลยฟันก็ต้องไปจากเรา ในขณะที่เราเองก็สามารถเก็บฟันไว้ได้ ถ้าดูแลให้ดี มันไม่ได้เสื่อมไปตามวัย เราเก็บไว้ได้ ตามที่คุณปู่คุณหมอพีชอายุ 90 กว่า ก็ยังมีฟันเยอะอยู่ คนเราอายุ 100 ปี ก็มีฟันแท้ได้ ไม่ได้สูญไป เราควรดูแลให้ได้

เรื่องของโรคปริทันต์ ก็ทำให้เกิดทั้งฟันเป็นหนอง ก็คือ โดนทำลายเยอะ เชื้อโรคของตัวที่เยอะๆ นี่ก็มีพิษเยอะ ก็จะทำลายตัวเนื้อเยื่อออกมาได้มาก จะเกิดหนอง อย่าทิ้งไว้ตนเป็นหินดำๆ ถ้าเริ่มไปเกาะ ก็ต้องไปให้คุณหมอขูดหินปูน เพราะเมื่อไรที่มีฟันโยก ก็จะเก็บไว้ไม่ค่อยได้แล้ว  ... เราต้องช่วยกันดูแลตั้งแต่มีเลือดออก ไปปรึกษาหมอ ถ้าแปรงฟันแล้วไม่หาย ก็แสดงว่าเริ่มเป็นรุนแรงแล้ว ก็ต้องไปพบทันตแพทย์นะคะ

ฟันที่ยาวๆ นี่ ก็คือ กระดูกรอบรากฟันได้ละลายไปแล้ว ฟันจึงยาว มันไม่ได้ยาวตามวัย มันยาวก็เพราะว่า เราแปรงได้ไม่ดี ถ้าเราแปรงฟันได้ดี ฟันก็จะไม่ยาวขนาดนี้

ฟันผุ ... เขาบอกว่า เชื้อโรคจะมีความสามารถที่มีอำนาจทำลายล้างฟันของเรา เราก็ต้องสู้กับเชื้อโรคให้ได้ อย่าให้เชื้อโรคชนะเรา เราต้องเอาชนะมัน ... เราต้องป้องกัน ต้องกินอาหารดีดี ต้องแปรงฟัน ต้องใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ เพราะช่วยป้องกันได้มากขึ้น ลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่ทำให้เกิดฟันผุ ลดอาหารหวาน อาหารเหนียว เพราะว่าแปรงยาก และทำความสะอาดฟันให้ดี ... จุดที่เกาะฟันเทียมก็ทำความสะอาดให้ดีด้วย เพราะว่าเจอเยอะมากที่พอถอดฟันเทียมแล้ว ซี่ที่เป็นที่เกาะฟันเทียมนี้มีหินปูนเยอะ มีฟันผุ แล้วถอนไม่ได้แล้ว เพราะว่าถ้าถอนไปแล้วก็จะไม่มีที่เกาะ จะต้องทิ้งไปทั้งชุด เพราะว่ามันเป็นค่าใช้จ่ายที่เยอะ และหมอก็จะลำบากมากในการที่จะทำอะไรทดแทนให้ เพราะฉะนั้นผู้ที่ใส่ฟันเทียมที่ถอดได้ ช่วยดูแลฟันที่เหลืออยู่ให้สะอาด และตัวฟันเทียมสะอาดด้วยนะคะ

ตัวฟันผุนี้ พอเราอายุเยอะๆ ก็จะมีการผุรอบๆ คอฟัน จะเกิดเป็นโพรง อุดยาก เพราะว่ากินไปเยอะทะลุโพรงฟันด้วย ถ้ามันกินไปเยอะ ทะลุโพรงประสาท เจอหมอเก่งๆ เราใจสู้ เรามีเงินสู้ เรารักษารากฟันได้ แต่ค่าใช้จ่ายจะเยอะ และต้องไปหลายรอบ เพราะว่าต้องรักษาต่อ ต้องใส่เดือยฟัน ไปครอบฟัน ก็เก็บซี่นั้นได้ ... กรณีนี้คือ ถ้ามีลูกมีหลาน ก็บอกว่า ไปหาหมอก่อน อย่าเพิ่งตัดสินใจถอน เก็บไว้ได้ ช่วยเก็บไว้เถิด มีค่ามาก ถึงมีแต่ตอถ้ารากมันดีจะมีค่ามากเลย ไปถามหมอก่อน ว่าถอนหรือไม่ถอนดี ยังรักษาได้อยู่นะคะ เขาก็รักษาเก็บไว้ที่เดิม โดยรักษารากฟัน และใส่เดือยให้ ก็จะมีฟันที่แข็งแรงเหมือนเดิม ก็ใส่ฟันครอบไปที่ตรงที่มีรากฟันนะคะ

ถ้ามีฟันหายไปบางซี่ ก็ต้องใส่ฟัน ถ้าใส่ติดแน่นมันก็สวยเหมือนเดิม แต่ก็มีราคาค่าใช้จ่ายที่สูง ไม่ต้องสูญเสียฟันดีที่สุด ไม่ต้องเสียเงินเลย แต่ฟันที่หายไปมาก ก็จะต้องใส่ฟันแบบถอดได้ ติดแน่นไม่ได้ เราควรต้องดูแลฟันของเราให้ดีที่สุด

ฟันสึกอย่างรุนแรง ก็จะเจอเยอะในผู้สูงอายุ ถ้าสึกที่คอฟันก็แสดงว่าแปรงฟันแรงไป ก็จะทำให้ตัวคอฟันสึกเป็นร่อง และต้องมาอุดฟันให้หมด เพราะว่าเป็นการรักษาไม่ให้เสียวฟัน แต่ถ้าจะให้ดี ก็ต้องแปรงฟันให้ถูกวิธี อย่าแปรงแรงเกินไป เพราะว่าแรงจากการแปรงฟัน ก็สามารถทำลายตัวฟันได้เหมือนกันเมื่อใช้น้ำหนักที่เยอะเกินไป

ฟันเทียมชนิดที่เป็นฟันเทียมพระราชทาน คือไม่มีฟันเหลือแล้ว ก็จะมีที่พึ่งสุดท้ายก็คือ การใส่ฟันเทียม ซึ่งก็ต้องดูแลให้ดีเหมือนกัน

รากฟันทำไมสำคัญ เดี๋ยวนี้จะได้ยินคำว่า รากเทียม ก็คือ เมื่อฟันไม่มีแล้ว ถอนไปแล้ว อยากจะใส่ฟัน วิชาการใหม่ ก็จะมีโลหะทำเป็นรากใส่เข้าไปแทนรากฟัน แต่ว่าราคาแพงมากค่ะ แต่ไม่ใช่ทุกคนจะประสบความสำเร็จ เพราะว่าขึ้นอยู่กับว่า กระดูก เหงือกยังแข็งแรงอยู่หรือไม่ ฝีมือหมอ และตัวของแต่ละท่าน เพราะว่าบางคนมีกระดูกเบ้าฟันละลาย ถ้าคุณเป็นโรคเบาหวาน ก็อาจทำไม่ได้ กระดูกจะต้องแข็งแรงจริงๆ ซึ่งถ้าเรามีอายุเยอะๆ มันจะแข็งแรงจริงๆ ก็ไม่ได้ เพราะฉะนั้นตัวนี้จึงไม่ได้ประสบความสำเร็จในผู้สูงอายุทุกราย

สุดท้าย อยากถามคำถามกับทุกท่านด้วยนะคะ ว่า ท่านอยากเก็บฟันของท่านไว้ในปากตลอดไป ไปไหนไปด้วย หรืออยากเก็บมันไว้ในแก้ว ... มีอยู่ในปาก และเก็บไว้ตลอดชีวิต ดีที่สุดเลย ไม่เสียตังค์ ทำให้อายุยืน เป็นยาอายุวัฒนะ ไม่แก่เร็ว ไม่เป็นโรคต่างๆ ที่เล่ามีทั้งหมด แค่มีฟันดี ฟันที่สะอาด ก็ทำได้ง่ายๆ จากการแปรงฟัน ดูแลรักษา

รอยยิ้มของเรา ฟันธรรมชาติของเรามันเข้ากันมาตั้งแต่เกิด มันหาทดแทนกันไม่ได้ แต่เราก็มีฟันเทียมพระราชทาน ที่ร่วมคืนรอยยิ้มที่สดใส ให้ผู้สูงวัย แต่รอยยิ้มใหม่อาจสวยไม่เท่ารอยยิ้มเก่า อย่าให้โรคในช่องปากมาทำลายรอยยิ้มของเรานะคะ

ทำไมต้องทำความสะอาดฟัน เพราะว่าในปากเป็นที่อยู่ของเชื้อโรค ก็คือ ขี้ฟันของเราที่อยู่ในปากนี้ ถ้าเราไม่ทำความสะอาด เรากินมันเข้าไปทุกวันๆ เราไม่ค่อยรู้สึก แต่เรารู้สึกว่า เราป้ายมันที่ข้าวเหนียว แล้วจิ้มอาหารเข้าไปในปาก เราจะกินลงไหม มันก็อันที่อยู่ในปากของเรา มันก็เหมือนกัน ต้องลองคิดกันดู ว่า ให้มีการแปรงฟัน ไม่ให้มีขี้ฟันเหล่า ไม่ต้องกินเข้าไปทุกวัน ก็ต้องแปรงฟันทุกวันด้วย

มีอุปกรณ์เสริมที่อาจมีการแนะนำให้ใช้เพิ่มเติม มีตั้งแต่ไหมขัดฟัน ไม้จิ้มฟัน แปรงกอเดียว แปรงซอกฟัน (คล้ายแปรงล้างขวดเล็ก สำหรับคนที่มีซอกฟันใหญ่หน่อย) หรือว่าไม้จิ้มฟัน ที่ต้องทำให้แบนๆ หน่อย ไม่ให้มันแหลมๆ เพราะว่าจะทำลายเหงือกได้ ตัวนี้ใช้ทำความสะอาดคอฟัน ก็จะทำให้ขัดฟันออกได้เหมือนกัน

แปรงนานๆ แปรงให้พิถีพิถัน แปรงให้ครบ ให้ทั่วทุกซี่ ก่อนนอนดีที่สุด ถ้ารีบร้อนก็ไม่สะอาดพอ

อยากฝากไว้ว่า เก็บฟันไว้เถิด ทางแพทย์ก็เห็นความสำคัญเรื่องสุขภาพช่องปากด้วย เราก็ต้องดูลพวกเราเองให้ดีที่สุด เพราะว่าคุณหมอด้านผู้สูงอายุก็ยังไม่มากพอ เราต้องมีความรู้เอง และหาหมอในดวงใจไว้ ก็คือ หมอที่เข้าใจผู้สูงอายุ หมอที่จะให้คำอธิบายกับเรา และทำให้เราอยากที่จะดูแลตัวเอง

ขอให้เราทุกคนดูแลสุขภาพช่องปากของเราต่อไป และขอให้ทุกคนที่เข้ามาร่วมในโครงการที่เป็นแกนนำในเรื่องของการดูแลสุขภาพช่องปาก มีโครงการต่างๆ มากมาย ที่จะแลกเปลี่ยนกันในช่วงต่อไป และก็คิดว่า หลายๆ หมู่บ้าน หลายๆ ชมรมไม่ได้หยุดแค่นี้ คงจะมีอะไรที่ใหม่ๆ ขึ้นมาอีก ที่จะมา ลปรร. เรื่อง ความรู้ต่างๆ และถ้าเราเก็บเป็นเล่มๆ

ก็รู้สึกว่าประเทศไทยจะเก่งมาก ในเรื่องบทบาทของผู้สูงอายุที่จะดูแลสุขภาพช่องปากของตนเอง และคนในครอบครัว มีหลายโครงการที่ดูแลในเด็กเล็ก เพราะว่าเด็กเล็กเรามีฟันผุมาก นี่คือ บทบาทที่ทุกท่านกลับไป จะไปช่วยกันดูแลให้ประเทศไทยมีคนที่สุขภาพที่ดีต่อไป ขอบคุณมากค่ะ

 รวมเรื่อง ม่วนอ๊กม่วนใจ๋ ฮักเขี้ยวฮักหมู่

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ



ความเห็น (0)