โรคปวดท้องในเด็ก

 “ลำไส้กลืนกัน ความเจ็บปวดที่ลูกน้อยบอกไม่ได้ ”

โรคนี้มักจะพบบ่อยในเด็ก  อายุตั้งแต่ 3 เดือนจนกระทั่งเด็กอายุเกินขวบขึ้นไป  อัตรา การเป็นโรคนี้ก็จะน้อยลงภาวะลำไส้กลืนกัน (Intussusception) คือการที่ลำไส้เล็กส่วนหนึ่งม้วนตัวเข้าไปอยู่ในอีกส่วนหนึ่งของลำไส้ (เหมือนกับการที่เราทำการถลกแขนเสื้อขึ้น)ทำให้เกิดการอุดตันของลำไส้ เป็นภาวะผิดปกติ ที่อาจพบได้และมักเป็นในเด็กเล็ก   

เมื่อลูกร้องไห้แบบเจ็บ ปวดทรมานบอกอะไรได้บ้าง

ถ้าเด็กอยู่ดี ๆ ร้องไห้จ้าขึ้นมากะทันหันและแสดงอาการปวดท้อง (เด็กจะงอขาขึ้นมาติดกับท้อง)
ทุรนทุรายประมาณ 3-4 นาทีจึงหายปวดท้องหยุดร้องประมาณ 5-6 นาทีแล้วกลับร้องปวดท้องเหมือนเดิมซ้ำ ๆ กันเช่นนี้เป็นลักษณะหนึ่งของโรคลำไส้กลืนกันได้ (ระยะเริ่ม)ซึ่งอาการแบบนี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้
เช่น เด็กมีลมในลำไส้มากไปถ้าสังเกตเห็นอาการนี้แต่แรกและยังร้องเป็นพัก ๆ นาน 2-3 ชั่วโมง
และมีอาการอาเจียนหรืออุจจาระเป็นมูกสีแดง ๆควรไปพบกุมารแพทย์  แม้จะเป็นเวลากลางคืนโรคนี้ถ้าปล่อยไว้จนเกิน 12 ชั่วโมงแล้วและบังเอิญเป็นโรคนี้อาจทำให้การรักษายุ่งยากมากขึ้นจนเป็นอันตรายได้แต่เด็กที่ไม่เป็นโรคนี้ก็อาจร้องเป็นพัก ๆได้เช่นกัน

การวินิจฉันโรคลำไส้กลืนกัน

การตรวจร่างกายอาจคลำพบก้อนซึ่งมีลักษณะคล้ายไส้กรอกภายในช่องท้องการวินิจฉัยโรคลำไส้กลืนกันสามารถกระทำได้โดย 3 วิธี กล่าวคือ

- การทำอัลตราซาวน์(ultrasound)ซึ่งสามารถตรวจพบก้อนลำไส้กลืนกัน การตรวจด้วยการสวนลำไส้ใหญ่ด้วยสารทึบรังสี (barium enema)

-  การเอ็กซเรย์ คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง CT Multislices  โดยที่สามารถทำได้ในขณะที่เด็กกำลังดิ้น หรือ มีการเคลื่อนไหวซึ่งนอกจากจะให้การวินิจฉัยโรคนี้ได้อย่างแน่นอนแล้วก็ยังมีประโยชน์ในการรักษา และสามารถบอกสาเหตุของการเกิดโรคลำไส้กลืนกันได้ด้วย

เมื่อกุมารแพทย์ วินิจฉัยว่าเด็กเป็นโรคลำไส้กลืนกันต้องทำอย่างไร

วิธีแรก คือ ถ้าวินิจฉัยได้วาเด็กเป็นโรคนี้ภายใน 6 ชั่วโมงแรก กุมารแพทย์จะสวนแป้งเข้าไปทางก้นพร้อมกับฉายเอกซเรย์ดูลำไส้ซึ่งมีโอกาสอยู่มากที่ลำไส้จะกลับคืนสู่สภาพปกติหรือในกรณีที่การสวนลำไส้ใหญ่ไม่อาจจะดันลำไส้ที่กลืนกันออกได้ก็จำเป็นจะต้องได้รับรักษาด้วย ในระหว่างนี้ถ้าเลย 12 ชั่วโมงไปแล้วจะต้องผ่าตัดรักษาแต่ถ้าเกิน 24 ชั่วโมงขึ้นไปถึงแม้จะผ่าตัด ก็อาจเป็นอันตรายได้

 

วิธีการที่สอง คือ การผ่าตัด ในการผ่าตัดนั้นศัลยแพทย์สามารถใช้มือบีบดันให้ลำไส้ส่วนที่กลืนกันคลายตัวออกจากกันมีเพียงผู้ป่วยส่วนน้อยที่มีการเน่าตายหรือมีการแตกทะลุของลำไส้แล้วซึ่งในกรณีเช่นนี้จำเป็นจะต้องตัดลำไส้ส่วนที่เน่าตายออกและทำการต่อลำไส้ส่วนที่ดีเข้าหากัน
โรคลำไส้กลืนกันนี้แม้ว่าจะเป็นโรคที่ร้ายแรงและเฉียบพลันแต่ผลของการรักษาโรคนี้ดีมาก ปัญหาที่พบได้บ่อยก็คือ บิดา มารดาหรือผู้เลี้ยงดูเด็กไม่ทราบว่าผู้ป่วยเป็นโรคนี้ เมื่อเห็นว่าเด็กมีอาการปวดท้องอาเจียน มีไข้ ก็นึกไปว่าเป็นโรคลำไส้ใหญ่อักเสบติดเชื้อหรือเป็นโรคบิดและได้ไปซื้อยามารับประทานกันเองจนกระทั่งลำไส้เริ่มมีการขาดเลือดจนถ่ายอุจจาระเป็นเลือดปนมูกถึงจะพาผู้ป่วยมาให้แพทย์ตรวจทำให้ได้รับการรักษาที่ช้าเกินไปดังนั้นเมื่อใดที่ผู้ป่วยเด็กมีอาการดังที่กล่าวมาข้างต้นผู้ปกครองควรรีบพาผู้ป่วยมาพบกุมารแพทย์เสียแต่เนิ่นๆเพื่อจะได้ทำการวินิจฉัยและรักษาต่อไป