ประวัติศาสตร์ขอมนั้นเก่าแก่ค้นได้จากศิลาจารึกและจดหมายเหตุว่าขอมเป็นชื่อชนชาติที่เก่าแก่ต่อมาเรียกกันว่าเขมร และกลายเป็นกัมพูชาในปัจจุบัน

ขอมเริ่มมาจากอาณาจักรฟูนัน ที่แปลว่าภูเขา นครแห่งนี้ปกครองโดยผู้หญิง คือพระนางหลิวเหย่  ในพุทธศตวรรษที่ 6 กองทัพอินเดียเคยยกทัพมาตี 

 

พุทธศตวรรษที่ ๑๒ พระเจ้าชัยวรมันที่ ๑ ได้ย้ายเมืองมาทางตอนใต้  ปกครองมาจนถึงพุทธศตวรรษที่ ๑๓ เมื่อจบยุคอาณาจักรเจนละได้ถูกแบ่งออกเป็น ๒ แคว้นใหญ่ คือ เจนละบก(อยู่ทางตอนเหนือที่เป็นภูเขาและที่ราบสูง) กับ เจนละน้ำ(บริเวณทางตอนใต้ที่ราบลุ่มจรดฝั่งทะเล)

ปี พ.ศ. ๑๓๔๕ พระเจ้าชัยวรมันที่ ๒ ได้รวบรวมอาณาจักรเจนละบกและเจนละน้ำเข้าด้วยกันสถาปนาเป็นอาณาจักรกัมพุช หรือ กัมพูชา  ครอบคลุมตอนเหนือทะเลสาบใหญ่

ปราสาทนครวัตอัเก่าแก่และเป็นมรดกโลก  แม้แต่ประเทศเขาไม่ร่ำรวยแต่เขายังคงรักษาอนุรักษ์ได้อย่างดีมากเลย 

พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ได้สถาปนานครธมเป็นเมืองหลวงแห่งใหม่แล้วมีกษัตริย์สืบต่อ ได้แก่ พระเจ้าอินทรวรมันที่ ๒ พระเจ้าชัยวรมันที่ ๘ พระเจ้าศรีนทรวรมัน พระเจ้าชัยวรรมปรเมศวร พระเจ้าศรีราช จนถึงแผ่นดินสมเด็จพระบรมลำพงศ์ราชา

ผลจากสงครามทำให้นครธมและปราสาทเทวาลัยในอาณาจักรกัมพูชา ซึ่งอยู่ในบริเวณเมืองเสียมเรียบได้กลายสภาพเป็นเมืองร้างทิ้งร่องรอยอารยธรรมอันยิ่งใหญ่ไว้ในป่ารกชัฏสืบมา


ปีพ.ศ. ๒๔๓๑ ฝรั่งเศสเข้ายึดดินแดนในอินโดจีนเป็นอาณานิคม เมืองพระตะบอง เสียมราฐ และศรีโสภณที่เคยอยู่กับไทย  ต้องยกให้ฝรั่งเศสเพื่อแลกเปลี่ยนกับอำนาจศาล เมืองด่านซ้าย และจังหวัดตราด ซึ่งตรงกับรัชสมัยรัชกาลที่ ๕


สิ่งก่อสร้างโบราณสถานต่างๆได้แสดงถึงอารยธรรมขอม แสดงถึงความเป็นชาติมหาอำนาจ  ที่เก่าแก่ทั้งด้านการเมือง  การปกครอง  การทหาร  และอารยธรรมที่รุ่งเรืองอย่างมากชาติหนึ่งของโลก หากนับเวลาเกือบสองพันปี
ส่วนใหญ่การก่อสร้างเกิดขึ้นด้วยแรงบันดาลใจจากความศรัทธาในศาสนา พราหมณ์ ฮินดู และพุทธศาสนา ปัจจุบันโบราณสถานในเขตพื้นที่กัมพูชาโดยเฉพาะในจังหวัดเสียมเรียบ ได้ถูกค้นพบแล้วมากมายเกือบ ๖๐๐ แห่ง มีทั้งที่สภาพค่อนข้างสมบูรณ์และที่ปรักหักพัง  เพราะถูกทิ้งร้างมาเนิ่นนาน ปัจจุบันกำลังได้รับความช่วยเหลือจากนานาประเทศ ได้แก่ ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น อินเดีย และอินโดนีเซีย



ปราสาทนครวัต ที่เป็นมรดกโลกอันเก่าแก่ที่คนแห่มาดูกันทั่วโลก

หลังจากกัมพูชาได้เอกราชจากฝรั่งเศส พ.ศ. ๒๔๙๖ เกิดความผันผวนทางการเมืองจนทำให้เกิดโศกนาฏกรรมฆ่าฟันกันเองเป็นล้านๆ คน 

 สถาปัตยกรรมที่ยิ่งใหญ่ยังคงถ่ายทอดมาสู่การก่อสร้างในปัจจุบัน