คุณทับทิม มาฉายเป็นพยาบาลท่านหนึ่งที่มาฝึกปฏิบัติงานการดูแลเท้าที่โรงพยาบาลเทพธารินทร์ เธอทำงานอยู่ที่โรงพยาบาลพุทธชินราช จ.พิษณุโลก ในตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพ ก่อนกลับเธอได้เขียน AAR ให้มีความยาวประมาณ 4 หน้ากระดาษ A4 ดังนี้

สรุปความคาดหวังก่อนการเริ่มกิจกรรมการฝึกปฏิบัติงาน

  1. ได้เห็นรูปแบบและเรียนรู้เรื่องการจัดบริการคลินิกสุขภาพเท้า เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในหน่วยงาน
  2. ได้ฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับการตรวจประเมิน และคัดกรองเท้าที่ถูกต้อง เช่นการทดสอบโดย Monofilament เพื่อทดสอบความรู้สึกที่เท้า การจับชีพจรที่เท้า การวัด ABI, การวัดอุณหภูมิที่เท้า, Podoscope, I-step, การตรวจหาความผิดปกติต่างๆ ที่เท้า เช่น ภาวะ, Neuropathy, PVD, แผล, ตาปลา, Callus, และอื่นๆ
  3. ได้เรียนรู้เกี่ยวกับ Nuropathic Ulcer
  4. ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพตามระดับความเสี่ยง ทักษะการดูแลเท้าเพื่อป้องกันการเกิดแผลต่างๆ เพื่อป้องกันการถูกตัดเท้าและขา
  5. ทักษะการขูดหน้งหนา, ตาปลา, การทำแผลและเทคนิคการทำแผลต่างๆ
  6. ประสบการณ์สอนให้ผู้ป่วยดูแลสุขภาพเท้าและแผลที่เท้าด้วยตนเอง

โดยแบ่งเป็นความคาดหวังในแต่ละวันดังนี้

สิ่งที่คาดหวังก่อนเข้ารับการฝึกอบรม คือ

1.  อยากทราบเกี่ยวกับรูปแบบการจัดบริการคลินิกสุขภาพเท้าของโรงพยาบาลเทพธารินทร์เพื่อนำไปปรับใช้กับโรงพยาบาลพุทธชินราช ก็ได้เห็นรูปแบบการให้การรักษาแบบเต็มรูปแบบ พร้อมทั้งด้านทรัพยากรบุคคล, ต้นทุน, ต่างๆ

     ผล: หากนำไปปรับใช้ในโรงพยาบาลพุทธชินราชก็ต้องให้เหมาะสมกับสภาพของโรง พยาบาลและผู้รับบริการ แต่ด้านองค์ความรู้ต่างๆ จะขอเก็บเกี่ยวเอาไปใช้ให้หมด

2.  ต้องการฝึกทักษะเกี่ยวกับการตรวจคัดกรองและประเมินเท้าที่ถูกต้อง และมีประสิทธิภาพ ตลอดจนการดูแลเท้าที่มีปัญหาตามระดับความเสี่ยง

     ผล: ได้บรรลุผลไว้ตามคาดหมาย ด้วยความตั้งใจของทีมงานสุขภาพเท้าและท่านอาจารย์โรงพยาบาลเทพธารินทร์, อ.สมเกียรติและทีมงาน ต่างมีแนวการประเมินที่เป็นลักษณะตนเอง แต่จุดมุ่งหมายนั้นอยู่ที่ผู้รับบริการเหมือนกัน ได้รับการฝึกทักษะหลายรอบกับอาจารย์, พี่ๆ น้องๆ จนคิดว่าต้องทำการประเมินเท้าได้อย่างถูกต้องเหมาะสมในร.พ.พุทธชินราชต่อไป นอกจากนี้ยังได้รู้จัก I-step, Podoscope, การประเมินภาวะ PVD, ABI, Monofilament

3.  ต้องการมีทักษะเกี่ยวกับการดูแลเท้าเพื่อป้องกันการเกิดแผล การเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ การดูแลแผล เพื่อป้องกันการถูกตัดขา

     ผล: นับว่าโชคดีมากที่ได้พบ case ต่างๆ หลากหลายตลอดจนการทำหัตถการเกี่ยวกับการดูแลเรื่องต่างๆ เช่น การดูแล, ตัดเล็บในรายที่เล็บมีปัญหา, การขูด Callus, การทำแผลการดูแลแผล, การแบ่งเกรดแผล, การ off loading เช่น Felted Foam,Total contact Cast, เรื่องของ Foot ware, Vacuum Dressing, Hyperbaric Therapy, การดูแลเท้า, อุปกรณ์, การเลือกใช้อุปกรณ์ต่างๆ ในการดูแลเท้า

สิ่งที่เกินคาด ได้แก่

1. เกี่ยวกับเครื่องมือในคลินิกสุขภาพเท้า ได้รับความรู้เกี่ยวกับการใช้เครื่องมือต่างๆ การเลือกซื้อ และการนำไปประยุกต์ใช้

2. สิ่งที่เกินคาดคือ ได้แนวความคิดเกี่ยวกับการทำงานของอาจารย์เทพ เกี่ยวกับการทำงานของเวชศาสตร์ครอบครัว โดยเน้นเรื่องการป้องกันที่ต้องเริ่มต้นจากการ screening ที่มีประสิทธิภาพ และมีเป้าหมายของการทำงานที่ชัดเจน ให้รู้ว่าเรากำลังทำอะไร และเป้าหมายคืออะไร (ซึ่งจะนำไปใช้เป็นแนวทางในการทำงาน), พูดถึงความสำคัญของ Primary care ถ้าทำได้ดีจะส่งผลให้จำนวนผู้ป่วยลดลง ควรสร้างแกนนำในชุมชนเพื่อให้สามารถช่วยเหลือตัวเองได้

3. ความกรุณาของอาจารย์, แพทย์ (ทั้งอาจารย์วรเดช เรื่องโรคอ้วน, อาจารย์นพ.ทวีศักดิ์ เรื่อง Vacuum Dressing, อ.นพ.วรศักดิ์ เรื่อง Hyperbaric Therapy, อ.พญ.ศรีอุไร เรื่องการประเมิน PVD) ที่ท่านสละเวลาให้ความรู้ และที่สำคัญคือพี่ๆ ที่คลินิกสุขภาพเท้า, อาจารย์สมเกียรติและทีมงาน สร้างความประทับใจให้เป็นอย่างมาก (ไม่เคยคาดหวังมาก่อนว่าจะได้รับความกรุณาเป็นอย่างมากอย่างนี้)

ส่วนที่บรรลุน้อย

         ได้ฝึกน้อยไปนิด เนื่องจากข้อจำกัดเกี่ยวกับเรื่องผู้รับบริการ แต่ได้สังเกตการณ์และจดจำเทคนิคต่างๆ ก็เกินคุ้มจริงๆ

         คิดว่าจากองค์ความรู้ดังกล่าวทั้งด้านทฤษฎีและปฏิบัติไปขยายผลต่อไปและจำนำไปพัฒนางานให้ดีต่อไปเรื่อยๆ โดยเน้นเรื่อง Plan-Do-Check-Act ตลอดและจะนำเสนอให้ทราบต่อไป

แนวทางการพัฒนางาน

1. มีโครงการเปิดคลินิกสุขภาพเท้า ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของคลินิกเบาหวานของศูนย์สุขภาพเมืองโรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลก โดยเริ่มมีการตรวจคัดกรองประเมินสภาพเท้าในผู้ป่วยเบาหวานในเขตรับผิดชอบก่อน และให้การดูแลตามระดับความเสี่ยง เน้นเรื่องการป้องกันการเกิดแผล การให้ความรู้ การทำหัตถการต่างๆ โดยการนำองค์ความรู้ดังกล่าวที่ได้รับไปประยุกต์และปรับใช้ตามความเหมาะสม

2. มีโครงการจะขยายผลจากการฝึกอบรม + ปฏิบัติในครั้งนี้ออกสู่ในส่วนของ Primary care เช่น PCU, สร้างเครือข่ายการดูแลเท้าในเขตรับผิดชอบ, สร้างแกนนำในระดับหมู่บ้าน และจะพัฒนาให้ดียิ่งๆ ขึ้นต่อไป

3. จะนำผลการปฏิบัติงานตลอดจนปัญหาและอุปสรรคต่างๆ ตลอดจนความสำเร็จนำเสนอลงใน Web blog เพื่อ Share กันระหว่างเครือข่าย ตลอดจนการขอคำปรึกษาจากท่านอาจารย์และพี่ๆ น้องๆ ที่รับผิดชอบเกี่ยวกับงานดูแลสุขภาพเท้า

บันทึกโดย สุภาพรรณ ตันติภาสวศิน