ศูนย์การรีไซเคิลเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน
ผู้เขียนได้เดินทางไปสังเกตุการณ์ ณ ศูนย์การรีไซเคิลเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน ณ บริษัท คันโต อีโค รีไวเคิล จำกัด ซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลโอโอฮิระ เมืองชิโมะทซึกะ จังหวัดโทชิกิ โดยบริษัท ฮิตาชิ โอมแลนด์ไลฟ์โซลูชั่น จำกัด สำนักงานโทชิกิ เป็นผู้นำเสนอในประเด็นการตอบสนองต่อกฎหมายรีไซเคิลเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน สรุปได้ดังนี้
สืบเนื่องจากการที่กฎหมายว่าด้วยการรีไซเคิลเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านมีผลบังคับใช้เมื่อปี ค.ศ. ๒๐๐๑ ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำให้หน้าที่ใหม่ๆ ของผู้ประกอบการและร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์เครื่องไฟฟ้าที่ใช้ภายในบ้านประสบผลสำเร็จและวางแผนการดำเนินการทำเป็นสินค้าใหม่เพื่อสร้างเศรษฐกิจและสังคมในรูปแบบหมุนเวียนให้เกิดขึ้นจริง
รายการผลิตภัณฑ์ที่เป็นเป้าหมายของกฎหมายว่าด้วยเรื่องดังกล่าวมี ๔ รายการ ได้แก่ โทรทัศน์ ตู้เย็น เครื่องซักผ้า และเครื่องปรับอากาศภายในห้อง โดยกำหนดหน้าที่ของผู้ที่เกี่ยวข้องซึ่งได้แก่ ผู้บริโภค ผู้ค้าปลีก (ร้านจำหน่าย) ผู้ผลิต และองค์กรสารธารณะ ไว้ดังนี้
๑. ผู้บริโภคจะต้องส่งผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าที่ใช้แล้วคืนไปยังร้อนจำหน่าย โดยจะจ่ายค่ารวบรวม ค่าขนส่งและค่าสำหรับการรีไซเคิล
๒. ร้านค้าปลีก (ร้านจำหน่าย) จะต้องรับผลิตภัณฑ์ดังกล่าวจากผู้บริโภคและส่งต่อให้กับผู้ผลิตโดยจ่ายค่าสำหรับการรีไซเคิลให้กับผู้ผลิต
๓. ผู้ผลิตจะต้องนำไปจัดวางในสถานที่รวบรวมที่กำหนดไว้อย่างเหมาะสม หรือรวบรวมผลิตภัณฑ์ฯ ที่ใช้แล้วของบริษัทตนเอง ณ สถานที่รวบรวมที่กำหนดไว้ แล้วดำเนินการรีไซเคิลให้เป็นสินค้าใหม่ตามมาตรฐาน
๔. องค์กรสาธารณะจะส่งผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าที่ใช้ภายในบ้านที่ใช้แล้วที่ได้รวบรวมมาให้กับผู้ผลิต
สำหรับบริษัท คันโต อิโค รีไซเคิล จำกัด นี้ บริษัท ฮิติชิโฮมแลนด์ไลฟ์โซลูชั่น สำนักงานโทชิกิ ได้ลงเงินเพื่อการลงทุนในการดังกล่าวร่วมกับบริษัทต่างๆ เป็นเงินสามร้อยล้านเยน ศูนย์ฯ ในลักษณะเช่นว่านี้มีอยู่ทั้งหมดทั่วประเทศจำนวน ๔๐ แห่ง โดยบริษัท คันโต อิโค รีไซเคิล จะมีหน้าที่ดำเนินการรวบรวมผลิตภัณฑ์ที่ใช้แล้วซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ของกลุ่มผู้ประกอบการ ๒๒ บริษัท ได้แก่ ฮิตาชิ โตชิบา มิตซูบิชิ ซันโย ชาร์ป โซนี่ และอื่นๆ อีก ๑๖ บริษัท นำมาดำเนินการแยกส่วนส่วนด้วยแรงงานคนและเครื่องจักร เช่น เหล็ก พลาสติก ทองแดง อลูมิเนียม ฯลฯ และชิ้นส่วนแต่ละประเภทจะถูกส่งไปยังโรงงานรีไซเคิลต่างๆ ส่วนที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้จะนำไปฝังกลบและทำลายอย่างถูกวิธี
ในแต่ละขั้นตอนจะมีการจดบันทึกประวัติของผลิตภัณฑ์เหล่านั้นเพื่อการตรวจสอบภายหลัง อย่างไรก็ตาม ระบบการจัดนี้ยังมีต้นทุนที่สูงกว่าการนำวัตถุดิบใหม่มาทำผลิตภัณฑ์เนื่องจากกระบวนการรีไซเคิลเพื่อนำวัตถุดิบมาผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่นี้มีกระบวนการหลายขั้นตอน
ข้อคิดเห็นของผู้เขียน
๑. ผู้เขียนมีความเห็นว่า การตอบสนองต่อกฎหมายว่าด้วยการรีไซเคิลเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านได้รับการตอบสนองจากผู้บริโภคเป็นอย่างดี เมื่อพิจารณาปรัชญาเบื้องหลังของกฎหมายว่าด้วยการดังกล่าวจะเห็นได้ว่าเพื่อเป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ใช้ทรัพยากรอย่างมีคุณค่า ทั้งนี้ จะต้องเกิดขึ้นจากสำนึกภายในและบูรณาการร่วมกันของผู้ผลิตและผู้บริโภค โดยที่รัฐคอยสนับสนุนและจุดประกายแนวความคิดเรื่องการคุ้มครองผู้บริโภคกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน
๒. ปัญหาของสังคมบริโภคนิยมประการหนึ่งก็คือปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ขยะจากผลิตภัณฑ์ซึ่งในอนาคตทุกประเทศจะต้องหามาตรการรองรับ ผู้ที่ต้องมีส่วนร่วมในการรับผิดชอบร่วมกันอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ก็คือผู้ประกอบการและผู้บริโภคนั่นเอง และรัฐต้องมีมาตรการทางสังคมและกฎหมายโดยจะต้องบทลงโทษสำหรับผู้หลีกเลี่ยงและผู้ก่อให้เกิดมลภาวะอย่างเด็ดขาด
