โครงการจัดทำฐานข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

          ความเป็นมา เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่ชี้ถึงแนวทางปฏิบัติตน โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการสร้างภูมิคุ้มกันที่ดี เพื่อพร้อมรับต่อความเสี่ยง บนพื้นฐานของความรอบรู้ ความรอบคอบ ระมัดระวัง และคุณธรรม การใช้ความรู้อย่างถูกหลักวิชาการ ด้วยความรอบคอบและระมัดระวัง ควบคู่ไปกับการกระทำที่ไม่เบียดเบียนกัน การแบ่งปัน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ความร่วมมือปรองดองกันในสังคม จะสร้างสายใยเชื่อมโยงคนในภาคส่วนต่างๆ ของสังคมเข้าด้วยกัน สร้างสรรค์พลังในทางบวก นำไปสู่ความสามัคคี การพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน และการพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ภายใต้กระแสโลกาภิวัฒน์

          การศึกษาและจัดทำฐานข้อมูลกลุ่ม องค์กร พื้นที่ ที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิตโครงการนี้ เกิดขึ้นเพื่อสนับสนุนให้เกิดการนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในภาคส่วนต่างๆ ของสังคม และรองรับแผนการดำเนินงานขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง ๔ ด้านของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้แก่ การเชื่อมโยงเครือข่ายการเรียนรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงและพัฒนาวิชาการกลาง การศึกษาวิจัยเพื่อส่งเสริมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง การสร้างหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ และการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์
          งานวิจัยชุดนี้เป็นงานที่อยู่ภายใต้โครงการแผนงานพัฒนาวิชาการและส่งเสริมการวิจัยการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยมี ศ.ดร.อภิชัย พันธเสน เป็นผู้ประสานงาน ซึ่งโครงการดังกล่าวได้เริ่มดำเนินการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาฐานความรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการสร้างความเข้าใจ การถ่ายทอดความรู้ และการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ทั้งในการวางนโยบาย แผนและการนำไปปฏิบัติ เพื่อประสานความร่วมมือทางวิชาการระหว่างหน่วยงานต่างๆ เกี่ยวกับการวิจัยเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง และสร้างเครือข่ายทางวิชาการด้านเศรษฐกิจพอเพียง เวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างภาครัฐ ภาคประชาชน ภาคเอกชน และภาควิชาการ รวมถึงการสร้างนักวิจัยด้านเศรษฐกิจพอเพียง ตลอดจนประสานเชื่อมโยง และให้คำปรึกษาแก่โครงการวิจัยอื่นๆ ของ สกว. ที่มีแนวทางการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 

          ฐานข้อมูลกลุ่ม องค์กร พื้นที่ ที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต ที่ออกแบบและพัฒนาขึ้นตามโครงการนี้ จะเปรียบเสมือนแหล่งข้อมูลแรกที่ได้พยายามรวบรวมข้อมูลกลุ่ม องค์กร พื้นที่ ที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต เพื่อประโยชน์ในการศึกษา วิจัย ค้นคว้า และการเรียนรู้ ขยายผลให้เกิดกระบวนการขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรมในวงกว้างต่อไป


วัตถุประสงค์ของการศึกษา
๑.  เพื่อศึกษารวบรวมข้อมูลกลุ่ม องค์กร พื้นที่ ที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิตและธุรกิจอย่างเป็นระบบและสมบูรณ์ตามหลักวิชาการ และพัฒนาเป็นฐานข้อมูลโครงการ ในอันที่จะเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างถูกต้อง
๒. เพื่อเผยแพร่ข้อมูลโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ให้แก่ผู้สนใจ ทั้งภาครัฐ ภาคประชาชน ภาคธุรกิจเอกชน และภาควิชาการ อย่างถี่ถ้วน ถูกต้อง ทันสมัย และสามารถเข้าถึงได้โดยง่าย ด้วยการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีสารสนเทศในปัจจุบัน
๓. เพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาฐานความรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ใน การถ่ายทอดความรู้ การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ทั้งในการวางนโยบาย แผนงาน และการนำไปปฏิบัติในระยะต่อไป
๔. เพื่อใช้เป็นบทเรียนความสำเร็จ และกรณีศึกษาจากโครงการจริง ในการพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ที่เกี่ยวกับทฤษฎีใหม่ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ให้แก่ผู้ที่สนใจศึกษาและนำไปปฏิบัติในทุกภาคส่วน

ขอบเขตการดำเนินงาน
          เพื่อให้การดำเนินการศึกษาบรรลุตามวัตถุประสงค์ จึงได้กำหนดแนวการศึกษาและจัดทำฐานข้อมูล ออกเป็น ๓ ระยะ โดยในระยะแรกเป็นการรวบรวมข้อมูลที่มีอยู่ให้ครบถ้วนมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ระยะที่สองเป็นการกลั่นกรอง สอบทาน และปรับปรุงข้อมูลจากระยะที่หนึ่งให้สอดคล้องกับข้อมูลที่เป็นจริงในปัจจุบันอย่างถูกต้อง และระยะที่สาม เป็นการวางระบบและกลไกการทำงานให้สามารถปรับปรุงเปลี่ยนแปลงข้อมูลจากระยะที่สองให้มีความทันสมัยอยู่ตลอดเวลา โดยขอบเขตการดำเนินงานภายใต้ข้อเสนอโครงการฉบับนี้ จะครอบคลุมรายละเอียดเฉพาะระยะที่หนึ่ง ดังนี้
๑. สัมภาษณ์กรรมการในคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง และเจ้าหน้าที่ในกลุ่มงานเศรษฐกิจพอเพียงของ สศช. เพื่อให้ทราบถึงแนวทาง รูปแบบ และรายละเอียดของข้อมูลที่ต้องการในโครงการนี้
๒. ศึกษารวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary Data Source) ที่มีข้อมูลโครงการเกี่ยวเนื่องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อาทิ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) สำนักราชเลขาธิการ มูลนิธิชัยพัฒนา สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เครือข่ายเกษตรตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง โครงการวิจัยเพื่อสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจพอเพียงฯลฯ
๓.  กลั่นกรองข้อมูลที่ได้ร่วมกับคณะที่ปรึกษาของโครงการ เพื่อจำแนกโครงการต่างๆ ว่าเป็นโครงการที่ดำเนินงานสอดคล้องตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างแท้จริง และมีความเหมาะสมในการจัดทำเป็นฐานข้อมูลเพื่อการเผยแพร่ โดยไม่มีผลกระทบต่อเจ้าของโครงการนั้นๆ
๔.  ออกแบบและจัดทำฐานข้อมูลโครงการ โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในปัจจุบัน ในลักษณะที่เป็นระบบฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อการเก็บบันทึกข้อมูลกลุ่ม องค์กร พื้นที่ ที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต รวมเป็นฐานเดียว หรือสามารถเชื่อมโยงข้อมูลจากโครงการต่างๆ ให้เป็นข้อมูลฐานเดียวกัน โดยคำนึงถึงการใช้ประโยชน์ในข้อมูล ไม่เฉพาะแต่เพียงหน่วยงานเจ้าของข้อมูลเท่านั้น
๕. ออกแบบและพัฒนากลไกการนำเสนอข้อมูล ที่ให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงฐานข้อมูลโครงการได้โดยง่าย (User Friendly) ด้วยการใช้เทคโนโลยีเอ็กซ์เอ็มแอล (XML) และภาษาเอ็ชทีเอ็มแอล (HTML) เป็นหลัก และมีการกำหนดสิทธิ์การเรียกดูข้อมูลได้ทั้งระดับภายในองค์กร (Intranet) และระดับภายนอกองค์กร (Internet)

ตัวอย่างการจัดทำฐานข้อมูล

ชื่อ กลุ่ม / องค์กร / พื้นที่ : ชุมชน ชนแดน
บุคคลที่ติดต่อ : นางลำพัน บุญทรง
ที่อยู่ : 32    หมู่ 5    ตำบล ชนแดน    อำเภอ ชนแดน    จังหวัด เพชรบูรณ์    รหัสไปรษณีย์    
เครือข่าย : ชุมชนเข้มแข็ง    แหล่งที่มา : สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา    อื่นๆ :
ประเภทกิจกรรม : ชุมชนต้นแบบ
ชื่อกิจกรรม : ชุมชนต้นแบบ ชนแดน
ประวัติ : ชื่อหมู่บ้าน / ชุมชน ชนแดน ตำบล ชนแดน อำเภอ ชนแดน จังหวัด เพชรบูรณ์ จำนวนครัวเรือนทั้งหมดของหมู่บ้าน 130 ครัวเรือน จำนวนประชากรทั้งหมด 420 คน หญิง. 250 คน ชาย 170 คน อาชีพส่วนใหญ่ เกษตรกรรม
ความเกี่ยวข้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง : มีความเข้าใจและปฏิบัติตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ผลที่คาดว่าจะได้รับ
๑. ได้ฐานข้อมูลกลุ่ม องค์กร พื้นที่ ที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในภาคส่วนต่างๆ ของสังคม และรองรับแผนการดำเนินงานขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงทั้ง ๔ ด้าน ตามมติของคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)
๒ มีศูนย์รวมข้อมูลโครงการที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจากทุกภาคส่วน เพื่อประโยชน์ในการศึกษา วิจัย ค้นคว้า และการเรียนรู้ เพื่อต่อยอดให้เกิดกระบวนการขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรม นำไปสู่การประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในวงกว้าง พร้อมกับการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างถูกต้อง
๓ ได้เครื่องมือสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาฐานความรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ใน การถ่ายทอดความรู้ การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ทั้งในการวางนโยบาย แผนงาน และการนำไปปฏิบัติของสำนักงานในระยะต่อไป
๔ ได้บทเรียนความสำเร็จ และกรณีศึกษาจากโครงการจริง เพื่อการพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ที่เกี่ยวกับทฤษฎีใหม่ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ให้แก่ผู้ที่สนใจศึกษาและนำไปปฏิบัติในทุกภาคส่วน

เอกสารอ้างอิง

www.sufficiencyeconomy.org