การถวายทานในวันปฏิบท

มาฆบูชา วันนี้ ผู้เขียนออกไปบิณฑบาต พอออกไปจากวัดได้ประมาณสองร้อยเมตรก็ต้องรีบกลับ เพราะถ้าไปไกลกว่านั้น เหนื่อยหน่ายที่จะต้องเดินกลับวัด... ส่วนสาเหตุลองอ่านที่ วันพระ…ก็เป็นส่วนหนึ่งของการวิจัย (ได้รึเปล่า) !!! อาจได้คำตอบ...

ประเด็นที่บรรดาญาติโยมมิตรรักนักบุญทั้งหลายชอบที่จะทำบุญเฉพาะวันพระหรือวันสำคัญทางพระพุทธศาสนานั้น คิดว่าคงจะมีมานานแล้ว และมิใช่มีเฉพาะพระพุทธศาสนาในเมืองไทย หรือในยุคนี้ สมัยนี้ เท่านั้น.... แม้แต่ในสมัยพุทธกาล คนก็ชอบที่จะทำบุญใส่บาตรเฉพาะวันพระเหมือนกัน...

เฉพาะเรื่องภัตร (อาหาร) นอกจากบิณฑบาตแล้ว พระพุทธเจ้าทรงอนุญาต ภัตรอื่นๆ ไว้ ๗ ประเภท กล่าวคือ  สังฆภัตร อุทเทสภัตร นิมันตนภัตร สลากภัตร ปักขิกภัตร อุโปสถิกภัตร ปาฏิปทิกภัตร (ผู้สนใจดู ที่นี้  เป็นต้น )

ปาฎิปทิกภัตร คือ อาหารที่ทายกถวายในวันปฏิบท ... คำว่า วันปฏิบท แปลว่า วัน ๑ ค่ำ ซึ่งอาจเป็นข้างขึ้นหรือข้างแรมก็ได้ ซึ่งในคัมภีร์อรรถกถา ท่านอธิบายว่า มี... (จำชื่อไม่ได้แล้ว รู้สึกว่าจะเป็นนางวิสาขา นี้แหละ ไม่แน่ใจ ?) เห็นว่า ญาติโยมใส่บาตรมากเฉพาะวันอุโปสถ ๑๕ ค่ำเท่านั้น แต่พอวัน ๑ ค่ำ ญาติโยมใส่บาตรมีน้อย ทำให้พระ-เณรบางรูปไม่พอฉัน.... จึงได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าแล้วทูลขออนุญาตถวายทานพิเศษในวัน ๑ ค่ำ ซึ่งพระพุทธเจ้าก็ทรงอนุญาต...

(ผู้เขียนค้นดูในเน็ตก็ยังไม่เจอ จะไปปัดฝุ่นหนังสือที่มีอยู่ ก็ไม่แน่ว่าไปซ่อนอยู่มุมใดแล้ว จึงเล่าตามความทรงจำ ใครสนใจค้นพบจากในเน็ตได้ ช่วยลิงค์มาให้ผู้สนใจอื่นๆ ได้อ่านกันด้วย)

จากหลักฐานนี้ แสดงให้เห็นได้ว่า เรื่องราวทำนองนี้ มีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล เพียงแต่ผู้รู้ไม่ค่อยนำมาเล่าเปิดเผย จึงไม่ค่อยจะเป็นที่รู้กันทั่วไปเท่านั้น

................

วันนี้ ผู้เขียนพาอาหารบิณฑบาตกลับมาอย่างทุลักทุเล เหมือนกับวันพระหรือวันเทศกาลอื่นๆ แต่ผู้เขียนก็ยังคงฉันเช้ามื้อเดียว มื้อเพลก็ยังคงฉันกาแฟกับขนมอีกเล็กน้อยเหมือนเดิม ส่วนที่เหลือก็ตกไปยังบรรดาลูกศิษย์และหมาแมวภายในวัด...

ดังนั้น มิตรรักนักบุญลองคิดดู การที่ทำบุญเฉพาะวันพระหรือวันสำคัญตามเทศกาลจะได้บุญมากหรือไม่ ?

แต่... สำหรับผู้ที่ทำบุญในวันปฏิบท คือวันหลังวันพระ หรือวันหลังวันเทศกาล ผู้เขียนคิดว่า ได้บุญมากแน่นอน เพราะวันนั้น พระ-เณร บิณฑบาตได้น้อย ซึ่งบางรูปหรือบางท้องถิ่นถึงขนาดว่าไม่ค่อยจะพอฉัน...

จึงขอบอกกล่าวบรรดาโยมญาติ ทายกทายิกา มิตรรักนักบุญทั้งหลาย... ต่อไปนี้ เมื่อถึงวันพระหรือเทศกาลสำคัญ ไม่จำเป็นก็ไม่ต้องใส่บาตรก็ได้ ค่อยไปใส่บาตรวันปฏิบท คือหลังวันพระหรือหลังวันเทศกาล ซึ่งพระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่าเป็นทานพิเศษอีกกรณีหนึ่ง....

  • วิเจยฺย ทานํ สาธุ
  • การตรวจสอบ ถวาย เป็นการยังประโยชน์ให้สำเร็จ