ผู้นำ

 ผู้นำตามทฤษฎีคุณลักษณะของผู้นำ                                ทฤษฎีลักษณะผู้นำ                                  ทฤษฎีนี้เชื่อว่า บุคคลบางคนเกิดมาพร้อมด้วยลักษณะบางประการที่จะช่วยสนับสนุนให้เขาเป็นผู้นำได้ ซึ่งหมายถึงคุณลักษณะ ดังนี้                                1. บุคลิกภาพ (Personality) เป็นเรื่องที่ติดมากับตัวบุคคลแต่ละคน ในส่วนที่สามารถปรับปรุงแก้ไขให้ดีได้ บุคลิกภาพดังกล่าว ได้แก่                                                 - ความสามารถในการปรับตัว                                                - ความต้องการที่จะนำ                                                - ความต้องการทางอารมณ์                                                - ความเป็นตัวของตัวเอง                                                - ความอุตสาหะพยายาม                                                - ความคิดสร้างสรรค์                                                - ความทะเยอทะยาน                                2. ความรู้ ความสามารถ (Intelligence) สมองของคนเรานี้ธรรมชาติสร้างมาเพื่อใช้สติปัญญาให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม ความรู้ความสามารถจะเห็นได้จาก                                                - เชาว์ปัญญา                                                 - ความแม่นยำในการตัดสินใจ                                                - ระดับความรู้                                                - ความคล่องแคล่วในการใช้ภาษา                                3. คุณลักษณะด้านสังคม (Social skill) การเข้าสังคมเป็นของคนทุกคน เพราะคนเราไม่สามารถอยู่ได้คนเดียวในโลก การเข้าสังคมของคนแต่ละระดับต้องมีพิธีรีตองแตกต่างกันออกไป ตามสภาพการณ์และเหตุการณ์นั้น ๆ คุณลักษณะด้านสังคม เช่น                                                - การรู้จักประนีประนอม                                                - ความสามารถในการบริหาร                                                - ความร่วมมือ                                                - ความเป็นที่นิยมชมชอบ                                                - ความเป็นนักการทูต                                4. คุณลักษณะด้านกายภาพ (Physical chanacteristies) ถือเป็นเรื่องที่ติดตัวมาอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาจสามารถแก้ไข ปรับปรุงด้วยการให้อาหาร หรือรับประทานอาหารที่ถูกสุขลักษณะ รวมทั้งการออกกำลังกายที่เหมาะสมด้วย คุณลักษณะด้านกายภาพ มีดังนี้                                                - ส่วนสูง                                                - น้ำหนัก                                                - ความฝึกฝน                                                - ความสมบูรณ์ของร่างกาย   นักวิชาการได้ให้แนวคิดเกี่ยวกับลักษณะของผู้นำไว้หลายท่าน ทั้งต่างประเทศและประเทศไทย เช่น                1.  ดร.อำนวย  วีรวรรณ  อดีตรองนายกรัฐมนตรี   ได้ให้แนวคิดเกี่ยวกับลักษณะของผู้นำไว้นี้ลักษณะของผู้นำที่เป็นผู้บริหารไว้ 6 ประการ  ได้แก่                                ผู้นำต้องเป็นผู้บุกเบิก                                ผู้นำจะต้องก้าวให้ทันโลก                                ผู้นำจะต้องเป็นนักพัฒนา                                ผู้นำจะต้องเป็นนักต่อสู้                                ผู้นำจะต้องมีบทบาทร่วม พัฒนาสังคม                                ผู้นำจะต้องมีความรับผิดขอบในวิชาเรียนลักษณะที่ผู้นำควรหลีกเลี่ยง การปฏิบัติไว้ 7ประการคือ                                ผู้นำอย่ายึดถือความเป็นนายเหนือกว่า                                ผู้นำอย่าทำให้เป็นผู้รู้มากกว่าที่รู้จริง                                ผู้นำไม่ควร แทรกแซงในขณะทำงาน                                ผู้นำอย่าตำหนิผู้อื่นต่อหน้าสาธารณะชน                                ผู้นำอย่าเป็นคนใจน้อย ใจแคบ ขี้โมโห                                ผู้นำอย่าใช้คำสั่งที่ขัดแย้ง                                ผู้นำอย่าใช้คำสั่งมากเกินความจำเป็น 2  นายแพทย์กิติ  ตยัคคานนท์  ได้สรุปว่าผู้นำที่ดีควรมีลักษณะดังนี้มีสุขภาพแข็งแรง                                มีความรู้ดี                                มีบุคลิกภาพดี                                มีความคิดสร้างสรรค์กระตือรือร้น                                มีการตัดสินใจกับการใช้ดุลยพินิจที่ดี                                มีความกล้าหาญเด็ดเดี่ยว ไม่โลเล ตื่นตัวเสมอ                                มีความแนบเนียน                                มีความอดทน มีสมาธิ ใจคอหนักแน่น สามารถบังคับต่อตัวเอง                                มีการสื่อความหมายที่ดี                                มีความเห็นอกเห็นใจ                                ไม่เห็นแก่ตัว เสียสละ ไม่ใช้อภิสิทธิในทางที่ผิด                                ยกย่องให้เกียรติ ให้ความไว้วางใจผู้ใต้บังคับบัญชา                                มีความสงบเสงี่ยม                                มีความจงรักภักดีต่อหน่วยงาน                                มีการสังคมดี                                มีการวางแผนงานและการดำเนินงานตามแผน                 3. DR. MAY  SMITH บอกว่าผู้นำควรมีลักษณะ ดังนี้                                มีเชาว์ปัญญาและวิจารณญาณดี                                มีความยุติธรรม                                มีความรับผิดชอบ                                มีความคิดคำนึง                                มีอารมณ์คงเส้นคงวา                                มีอารมณ์ขันเสมอ                4.  MR. PETER  DRUCKER  บอกว่าผู้นำควรมีลักษณะ ดังนี้                                มีความพร้อมทั้งกาย ใจ สมอง                                มีความชำนาญพิเศษ                                มีอำนาจในตัวเอง                                มีความรอบรู้ทุกอย่างที่สามารถทำได้                                แสวงหาสิ่งที่ดี                                ตรงต่อระเบียบ                                รู้จักที่ต่ำที่สูง                                การแสดงท่าทางไม่ขัดตา5.  ผู้นำที่ดีตามที่สังคมคาดหวัง  นอกจากมีคุณสมบัติตามที่กล่าวมา แล้ว ผู้นำที่ดีควรมีลักษณะเพิ่มเติมต่อไปนี้ คือ ใจกว้าง ใจดี ไม่ตระหนี่ต่อการเลี้ยงดูและให้รางวัลมีพรหมวิหาร4    ในสถานที่ สถานการณ์ และเวลาอันเหมาะสมหนักแน่น ไม่หูเบา รับฟังจากทุกฝ่ายมีความยุติธรรม และให้ความเสมอภาคแก่ทุกคนซื่อสัตย์และสุจริตตรงต่อเวลาขยันและอุทิศเวลาให้แก่งานกล้ารับผิดความจริงใจในการพูดและการกระทำทุกชนิดอ่อนหวาน นอบน้อม สุภาพเอาใจใส่ดูแลทุกข์สุขของผู้น้อยอยู่เสมอรู้จักเลือกใช้คนอดทนด้วยความเยือกเย็นต่อคำพูดที่ขัดแย้งหรือไม่เป็นมิตรทุกชนิดติดตามคำสั่งที่สั่งการไปแล้วอยู่เสมอฉลาดที่จะกระตุ้นเตือนเมื่อผู้น้อยล่าช้าหรือผิดพลาดหมั่นอบรมผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาให้มีความสามารถและรู้วิธีการปฏิบัติงานที่เหมาะสม  ให้ผู้น้อยพบปะได้โดยง่ายกินง่าย อยู่ง่าย ไม่ถือตัว เข้ากับคนทุกชั้นได้ชมคนเป็น และขยันชมไม่ดุด่าหรือกล่าวผรุสวาทใดๆ ต่อผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาต่อหน้าคนอื่นรู้จักใช้อำนาจโดยไม่ให้ผู้อื่นรู้สึกว่าถูกบีบบังคับให้เกียรติเจ้าของความคิดหรือเจ้าของโครงการใหม่ๆ เสมอไม่โลเลเปลี่ยนใจง่ายสั่งงานเป็น ถูกจังหวะ เหมาะกับคนที่รับงานไปปฏิบัติเป็นตัวอย่างที่ดีทุกด้านของผู้น้อยรักษาระเบียบวินัย ปฏิบัติงานตามข้อบังคับและกฎหมายโดยเคร่งครัด ทุกโอกาสละเว้นจากการประพฤติชั่ว ซึ่งจะทำให้สังคมรังเกียจตามสภาพของวัฒนธรรมไทยมีความเด็ดขาด เด็ดเดี่ยว มั่นคง แน่นอนรู้จักถนอมน้ำใจคนรู้จักสร้างและระวังรักษาบุคลิกลักษณะของตนอยู่เสมอ                 ลักษณะผู้นำที่ควรหลีกเลี่ยง                                 ไม่เพียงแต่ลักษณะที่ผู้นำควรมี แต่ยังมีลักษณะอีกหลายประการที่ผู้นำควรหลีกเลี่ยงและต้องหลบหลุมพราง ซึ่งลักษณะผู้นำที่ควรหลักเลี่ยง มีดังนี้                                กลัวความล้มเหลว                                มีความรู้สึกไม่มั่นคงในการทำงาน                                เป็นผู้ยึดติดกับของเก่า ไม่ยอมรับของใหม่                                เป็นผู้ไม่หาประสบการณ์ในการทำงาน                                เป็นผู้ขาดข่าวสารข้อมูล                                เป็นผู้ขาดทักษะในการตัดสินใจ                                เป็นคนเจ้าอารมณ์และใช้อารมณ์                                เป็นผู้หวงอำนาจ หลงอำนาจ                                เป็นผู้มีปมด้อย หูเบา หลงเชื่อง่าย                                ขาดคุณธรรม ชอบใช้อำนาจเผด็จการ                                ชอบวิจารณ์ผู้อื่นในทางไม่ดี                                ชอบเอารัดเอาเปรียบผู้อื่น                                เป็นคนไม่แน่นอน ใจคอโลเล                                เป็นผู้ดูถูกความสามารถของลูกน้อง                                ไม่มีความสามารถในการถ่ายทอดวิชาความรู้                                คอยจับผิด สอดรู้สอดเห็นเรื่องส่วนตัวของผู้อื่น หลุมพรางของความเป็นผู้นำ   ผู้นำต้องหลบหลุมพราง ดังนี้                                นั่งติดบัลลังก์                    ชอบฟังแต่ข่าวลือ                                ดาวดื้อแห่งยุค                    จุกจิกจู้จี้                                หลีกหนีลูกน้อง                    คล่องเกินการณ์                                ชอบแต่งานเด่นดัง                              ฟังจนเข่าอ่อน                                หย่อนของรางวัล                               ชอบฝันเอาสบาย                                วุ่นวายเรื่องย่อย                ปล่อยปละละเลย                                ชอบเปรยแต่ไม่ทำ                  ข้าขอนำตลอดกาล                                อภิบาลพวกพ้อง                นักปกครองจอมกะล่อน                                หย่อนความขยัน                               ยานทางศีลธรรม                                ความจำไม่เอาไหน                             บ้าแต่งานมากไป                                ใช้คนเหมือนเครื่องจักร                ชอบชักแม่น้ำทั้งห้า                                ไม่รู้ค่าตำแหน่งงาน                หมดแรงบันดาลใจ                                ไม่ชอบวิชาการ                    จอมมารเสเพลลักษณะพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยงและหลุมพรางดังกล่าว ถือว่าผู้นำทุกคนจำเป็นต้องหลีกหนีให้ไกลที่สุด เพราะจะทำให้ขาดความเชื่อถือจากผู้ใต้บังคับบัญชา ทำให้หนีสังคม ไม่มีความเชื่อมั่นในตนเอง ซึ่งสิ่งต่างๆ เหล่านี้บางครั้งเราต้องพยายามหนีให้พ้นและถือว่าประสบการณ์คือบทเรียน  บทสรุป                การทำงานของนักบริหารหรือหัวหน้างาน ก็คือ การทำงานกับคนจะทำงานกับคนและนำคนอย่างไร ทั้งผู้บังคับบัญชาและผู้ใต้บังคับบัญชา หรือหัวหน้างานกับลูกน้อง นักบริหารที่ฉลาดจะต้องไม่ยอมให้อาชีพตนเองถอยหลังคนที่ดีที่สุด หรือบกพร่องน้อยที่สุด คือผู้ที่มีความสามารถที่สุดและมีแรงขับภายในหรือศักยภาพ (Potential) ออกมาได้มากที่สุดโดยไม่ยอมอยู่กับที่แต่จะก้าวไปข้างหน้าด้วยความมั่นใจ และมั่นคงเสมอ และต้องตระหนักในคำเตือนของปราชญ์จีน “ซุนวู” ที่กล่าวถึงจุดอ่อนของผู้นำ 5 ประการ คือ                                ผู้นำที่คิดรุกตลอดเวลา                ถูกทำลายได้                                ผู้นำที่ห่วงภัยเฉพาะตน        &nbs