GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

Proceedings มหกรรมจัดการความรู้แห่งชาติ ครั้งที่ ๒ (๓๕)_๒

          นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนอีกหลายด้าน  เช่น  การบรรพชาหมู่สามเณรภาคฤดูร้อน การทำบุญในวันธรรมสวนะ  การแห่เทียนประจำพรรษา   การเข้าค่ายวิทยาศาสตร์ รณรงค์การเลือกตั้ง และการแข่งขันกีฬา  ต้านยาเสพติด  เป็นต้น  (จบการนำเสนอด้วย VTR)
ทุกท่านได้ชม VTR โรงเรียนวัดศรัทธาธรรม  เป็นบริบทเล็กๆ   ที่ขึ้นชื่อว่าโรงเรียนวัด   ภาพที่อยู่สาธารณสุขคงไม่ต่างจากสถานีอนามัยที่ทำทุกด้าน โรงเรียนวัดศรัทธาธรรมเป็นโรงเรียนมีการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาลจนถึงชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 3   ใน VTR บอกว่า โรงเรียนอยู่ห่างจากจังหวัด 7 กม. ดังนั้น ชั้นมัธยมศึกษาเราจะรับเด็กประเภทที่สอบตก  สอบไม่ได้ที่โรงเรียนประจำจังหวัด  เท่านั้นยังไม่พอ เรายังรับเด็กที่โรงเรียนประจำจังหวัดเชิญออก  ฉะนั้นถามว่า คุณภาพ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดีหรือไม่  ผมตอบได้เลยว่าไม่ดี เพราะ โรงเรียนมีความคิดว่า เด็กดีที่ไหนก็รับ  เด็กไม่ดีที่ไหนก็ไม่รับ โรงเรียนวัดศรัทธาธรรมรับทั้งหมด บางทีครูก็พูดว่า การรับนักเรียนเหล่านี้จะทำให้เด็กดีของเราเสียไปด้วย ได้ตอบว่าน้ำเสีย เป็นน้ำเสียจุดหนึ่ง    สมมุติว่าห้องเรียนหนึ่งมีน้ำเสีย 5 คน น้ำดี 30  คน  ผมเชื่อว่าถ้าช่วยกันดูแล น้ำเสียจะไม่ทำให้น้ำดีเสียไปด้วย  พวกที่ขาดเรียนเกเร  เราใช้ระบบการจัดการเรียนการสอนเป็นกลุ่ม พี่ดูแลน้อง  วิชาแนะแนวผมไม่ได้ให้ครู ป.1  สอนแนะแนว  กลุ่มที่ได้จะมีนักเรียน ตั้งแต่ ป.1  ถึง ม. 3  ผมให้ พี่สอนน้อง 

         นักเรียนทั้งหมด มี 278 คน ผมเอา 18  หาร    ดังนั้นในกลุ่มก็จะมีเด็กตั้งแต่  นักเรียน ตั้งแต่ ป.1 ถึง ม. 3   พี่จะช่วยดูแลน้อง  ผมเชื่อว่า ความผูกพันของมนุษย์ทำให้คนอยู่อย่างมีความสุข  เด็กที่เกเร ที่มาอาศัยพักพิง ก็เป็นเด็กที่ดีได้  มีเด็กผู้หญิงนักเรียนหญิง ม.2 ถูกเชิญให้ออกจากโรงเรียนประจำจังหวัด บ้านอยู่ห่างจากโรงเรียน 10 กม. มาโรงเรียนเช้าและมาเรียนหนังสือทุกวัน  เช้าขึ้นมาถามครูว่าครูมีอะไรที่จะให้เด็กรับใช้บ้าง เด็กจะใช้แทนตัวเองว่าเด็กเดน  เด็กเขารู้ตัว  เพราะฉะนั้นนี่คือสิ่งที่โรงเรียนทำ การจัดการเรียนการสอนจึงไม่เหมือนที่อื่น วิชาหลักจะเรียนภาคเช้า  ภาคบ่ายจะเรียนแบบกระบวนการกลุ่ม  ครูจะสอนเป็นทีม  ทีมหนึ่งจะมีอยู่  3 คน    เพราะนั้น 3 คนจะแบ่งกันเป็นพระเอก ที่เหลือเป็นผู้ช่วย เรื่องนี้คนนี้เก่งไป อีกคนจะเป็นตัวรอง ใช้วิธีนี้ในโรงเรียน วิธีนี้เพิ่งใช้ในปีการศึกษา 2548   วิธีพุทธกิจกรรมวันศุกร์  ใช้ 2 ปีแล้ว  ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ได้ผลสำเร็จในหลายๆ ด้าน ทั้งผู้สอน และนักเรียน  แต่ความเชื่อของผมที่จบชั้น ม. 3  ม. 6 ผมไม่เชื่อว่าเขาจะเป็นคนดีในสังคมไม่ได้   ผมสังเกตจากพระ ร้อยละ 80 ที่ไม่ได้เรียนวิชาสามัญแต่จะปฏิบัติธรรม  ถ้าเขาออกมาเขาจะทำหน้าที่ได้ดี ฉะนั้นโรงเรียนวัดศรัทธาธรรม จึงมีความมุ่งมั่นว่าเราจะคืนคนดีสู่สังคม   นี่คือการจัดการของโรงเรียน    แล้ว CKO มีบทบาทอย่างไร ตัวผม  ผมจะเป็นผู้บริหารแนวราบ  ผมไม่ใช้อำนาจผมจะใช้คุณเอื้อ  วิธีการที่ผมเล่าให้ฟังนั้นคือวิธีการของ CKO  คือ สร้างให้เขาทำงานได้รอบด้าน สร้างให้สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้  บุคคลากรมีความมุ่งมั่นเพื่อผลสำเร็จ บุคลากรทำงานอย่างมีเป้าหมาย เราจะคุยกันเราจะใช้คำอยู่ 3 คำ แล้วคุยกันว่าหนึ่งเราจะผสมงาน  สองเราจะประสานสังคม  สามเราจะประสานความสุข  ครับที่คือบทบาทหน้าที่ของ CKO ของผมก็คงจะมีบริบทเท่านี้ครับ ขอบคุณครับ 

อ.จิรัชฌา  วิเชียรปัญญา :
         ต้องกราบขอบพระคุณ และจะใช้รูปแบบเดิม ท่านผู้เข้าผู้ร่วมสัมมนา อยากจะแลกเปลี่ยน ขอเรียนเชิญค่ะ  ขอความกรุณาช่วยแนะนำตัว

ผู้ร่วมประชุม :  จิตแพทย์ รพ. จิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์
        ขออนุญาตใช้เวทีนี้ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับครูบาอาจารย์ เพราะว่าวันนี้คิดว่าจะเป็นโอกาสที่ดีที่มีหลากหลายสาขาที่ได้มารวมตัวเพื่อที่จะพูดเรื่องใดเรื่องหนึ่ง    อ. ธิดา ได้พูดถึงกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในลักษณะของโรงเรียน knowledge  sharing มาก่อน

          อ.ชาญเลิศ พูดถึงกระบวนการจัดการศึกษาของโรงเรียนที่อยู่ในรูปของโรงเรียนรัฐบาล  มีศักยภาพในเรื่องของวัด ที่เป็นอีกส่วนหนึ่งที่เรียกว่าเป็น resource ก็ได้ที่จะทำให้การจัดการความรู้มีประสิทธิภาพ   สิ่งที่อยากจะ share เพราะตัวเองได้ทำงานเรื่องจิตเวชเด็กและวัยรุ่น  แต่มีคำอยู่สองสามคำที่พูดมา  ถ้าไปปรากฏอยู่ในวงการการศึกษาหรือวงการใดก็ตาม ก็จะทำให้หน้าที่ของ CKO  ที่ อ.ธิดา พูดมาตั้งแต่แรก 4 ข้อ  CKO  นั้น จะทำให้อ่อนด้อยทันที    ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนการเปิดโอกาส ทุกอย่างต้องอยู่บนความไว้เนื้อเชื่อใจหรือเชื่อมั่นในศักยภาพ  จะอ่อนด้อยทันที   ถ้าคำที่เราเรียกว่า stigma คือตีตราไปเลย  อันนี้กล่าวด้วยความเคารพ ไม่ได้ตั้งใจที่จะ  blame    เช่น การที่เราพูดว่าเด็กเดน เหลือเลือก เด็กกระเลวราช  เขาไม่เอาแล้ว  เหล่านี้ซึ่งไม่ใช่กรอบความคิดของเรา  ดิฉันขอยกตัวอย่างโรคที่ปรากฏอยู่ในเด็ก อยู่สองสามโรค โรคแรกว่าเด็กเป็นตัว nuisance ที่ทำให้ห้องตัวเองป่วน  ของหายบ่อย  เวลาครูทำในห้องก็จะไปดึงโน่น  ดึงนี่ แล้วถูกเชิญออก    แต่เมื่อมาพบแพทย์พบว่าเด็กสมาธิสั้น แต่ IQ ระดับปัญญาเลิศ 

         เมื่อกินยาแล้ว  เด็กสามารถกลับมาเป็นอันดับหนึ่งของห้อง    รายที่สองเด็กโง่มาก   ครูบอกว่าทำไมเด็กโง่มาก  หมอช่วยบอกหน่อย  สอนเลขก็ไม่ได้  เขียนหนังสือก็ไม่ได้    แต่เมื่อมาตรวจปรากฏว่าเด็กเป็นโรค LD (Learning Disability) คือไม่เข้าใจสัญลักษณ์  ต้องใช้ครูพิเศษสอน  ในที่สุดเมื่อปรับแล้ว  เด็กก็ทำได้ดีในวิชาทักษะ จนเติบโตในวิชาที่ใช้ทักษะได้    รายที่ ๓ เด็กหญิงถูกเชิญออกจากหรือถูกไล่ออกโรงเรียน เพราะว่าตั้งครรภ์    เพราะเป็นสาวเกินไป  เมื่อมาพบแพทย์เด็กเป็นโรคภาวะซึมเศร้า เพราะมีนัยทางบ้านที่จะทำให้โหยหาผู้อื่น นี่คือกลุ่มเด็กกลุ่มหนึ่ง  ที่ถูกมองว่าว่าเป็นเด็กเดน  ครูก็มอง และกำลังเขามาอยู่ในโรงเรียน เขาเป็นจุดด่างบนผ้าขาว ทำอย่างไรที่จะเอาสีขาวไปถมให้จุดด่างหายไป    แต่ถ้าเราไปอยู่ที่จุดดำเหมือนที่ อ.ธิดาพยายามว่ามนุษย์เป็นสัตว์โลกชนิดหนึ่งที่ต้องการได้ดีและรับการยอมรับและต้องการความก้าวหน้า เด็กทั้งสามกลุ่มเขาก็ต้องการประสบความสำเร็จเป็นที่ยอมรับของสังคมเหมือนกัน แต่ในมุมมองที่ต่างออกไปและต้องการความเข้าใจ   ดิฉันชอบคำพูดของ อ.ชาญเลิศ ที่พูดว่า ผมเชื่อว่าในที่สุดแล้วไม่ว่ากระบวนการที่พี่ดูแลน้อง อาจารย์ที่เมตตาดูแลเด็ก ตรงนั้นเป็นหัวใจที่สำคัญ  มากกว่าการจัดกระบวนการเรียนการสอน  คือถ้าเชื่อว่าเขาคือเด็กของเรา  เด็กไทย คือคนที่ต้องการได้ดีและเข้าไปอยู่ในหัวใจของเรา ดิฉันพูดในฐานะของจิตแพทย์ ว่าอาจารย์จะมีมุมมองในเด็กกลุ่มนี้ยืดหยุ่นมากขึ้น   สามารถจะเอามือแตะไหล่เขาได้  โดยที่เขาไม่คิดว่าจะเหม็นบุหรี่หรือเปล่า หรือสามารถแตะเขาโดยไม่คิดว่าจะติดเชื้อเอดส์หรือเปล่า หรือแม้แต่เขาโวยวายอย่างเข้าใจมากขึ้น  นี่คือส่วนของ knowledge  sharing ที่ดิฉันอยากจะ share ในฐานะจิตแพทย์   ขอบพระคุณค่ะ

อาจารย์ชาญเลิศ  อำไพวรรณ :
        ผมต้องขออนุญาตสักนิดนะครับ โรงเรียนผมไม่ได้รับเด็กไทยอย่างเดียว มีทั้งพม่า มอญ ปากีสถาน  ไม่มีทั้งทะเบียนและชื่อ  อยากจะใช้ชื่ออะไร ก็เอา  สมัยก่อนไม่ได้ค่าหัวจากรัฐ  ปีนี้ได้แล้ว  ผมเชื่อว่าเขาต้องมาอยู่ในประเทศไทยนี้ยาว พ่อแม่มีบัตร พอจะเปลี่ยนบัตร ก็อยู่หลายปี เราสร้างวัฒนธรรมให้เขารู้ เขาจะได้ไม่เป็นปัญหา  ผมก็เลยรับทั้งหมดบางที่ก็มีคำพูดว่า โรงเรียนนานาชาติ

ผู้ร่วมประชุม :  อาจารย์โรงเรียนมัธยม  จังหวัดลำพูน  
        ท่านผู้มีเกียรติทุกท่าน มีความรู้สึกอิจฉาที่โรงเรียนได้นำเสนอขึ้นมา  ทำไมโรงเรียนเรา จะเป็นเช่นนี้ได้บาง เพราะฉะนั้น สิ่งที่คุณหมอพูด ก็มีอยู่ในเมืองจำนวนนักเรียนเยอะ  เพราะว่าเด็กจะแตกต่างกันเยอะ หนึ่งกรณีที่จะจัดกิจกรรม KM ดังนั้น การจัดกิจกรรม โรงเรียนที่อยู่ในเมือง  เริ่มต้นตั้งแต่หลักสูตรสถานศึกษา จะมีการเรียนแบ่งเป็นคาบๆ  การยอมรับขึ้นอยู่กับผลสัมฤทธิ์มากที่สุด แต่ละวิชาจะขึ้นอยู่กับผลสัมฤทธิ์เท่านั้น ก็คือโรงเรียนมีชื่อเสียงได้อยู่ที่จำนวนนักเรียนที่เข้ามหาวิทยาลัย และพยายามส่งนักเรียนเข้ามาเยอะมาก จะมีข้าราชการ  นักการเมืองท้องถิ่นฝากฝังเข้ามากันมาก ดังนั้น ถ้าจะดูมุมมองของผู้ปกครองที่นำเด็กเข้าสถานศึกษาก็มีมุมมองเหมือนกันคือ ในเรื่องของลูกเขาได้เข้ามหาวิทยาลัย แต่เราก็มีเด็กทีอยู่ระดับล่างเหมือนกัน  เลยเน้นว่า  เราจะจัดการความรู้เป็นวันเสาร์ อาทิตย์  แล้วถ้าเป็นเด็กที่ผู้ปกครองจะส่งเด็กเข้ามหาวิทยาลัย เขาก็จะไม่ว่างเลย เราก็เลยได้แต่เด็กกลุ่มล่างที่เข้ามา  นี่ก็เป็นอีกแนวหนึ่งที่คิดว่าจะทำได้ เด็กจะมีผู้ปกครองที่ทำงานโรงงานอุตสาหกรรมทั้งวันแทบจะไม่ได้เจอลูกเลย  บางครั้งก็ต้องเข้ากะดึก เช้ามาก็จะเอาเงินมาให้เด็ก แล้วเด็กก็จะมีปัญหา เป็นปัญหาของเด็กในเมือง  เรื่องการใช้ internet  เขาจะเก่ง แต่จะมีปัญหาด้านอื่น  เมื่อได้มาที่นี่ที่น้องประชุมนี้ ทำให้ได้รู้ว่าช่างมันเถอะ ทำได้เลย ได้น้อยก็ยังดี ขอบคุณมากค่ะ

อาจารย์ธิดา  พิทักษ์สินสุข: โรงเรียนเพลินพัฒนา  กรุงเทพ 
         ต้องมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่าง CKO    เพราะเชื่อว่า CKO จะมีเป้าหมายที่ไม่เหมือนกัน ก็อาจจะมีผู้บริหารบางส่วนที่ไม่ได้เห็นผลสัมฤทธิ์ของการเรียน   แล้วจัดเวทีแลกเปลี่ยนแล้วตั้งคำถามว่าคุณต้องการเด็กเก่ง แล้วครูจะทำอย่างไร  แล้วจัดเวทีเช่นนี้อีก แล้วที่สุดจะเกิดความเชื่อมโยงกันและกัน  ต่อจากนั้นก็อาจทำหน้าที่เป็นคุณลิขิตบ้าง เชื่อว่าการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันนี้จะทำให้เกิดการยกระดับขึ้น ซึ่งมักก็จะทำให้ดีขึ้น  ที่สำคัญคือการสร้างเครือข่ายจับมือกัน  แล้วจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง    อ.ชาญเลิศมีลักษณะที่อบอุ่น  นี่เป็นลักษณะอีกอย่างของ CKO   เพราะว่าวัฒนธรรมองค์กรและวิถีปฏิบัติของคน คงจะปฏิเสธไม่ได้ว่าต้องมาจากผู้นำ ท่าทีของผู้นำที่อบอุ่น ท่าทีที่มีเมตตา ท่าทีมีความกรุณาต่อ    อย่างเช่น คุณหมอพูดว่าเด็กทั้งสามกลุ่มที่ถูกละเลย ถ้า CKO มีบทบาทอย่างที่ อ.ชาญเลิศเป็นอยู่  ก็แน่นอนว่าครูหรือบุคคลากรในโรงเรียนจะเลียนแบบไปถือเป็นวิถีปฏิบัติ    เพราะฉะนั้นบทบาทที่ละเลยไม่ได้คือท่าทีของ CKO  ในการเป็นผู้นำ  นำอย่างที่ก่อให้เกิดวิถีปฏิบัติในองค์กรตัวเองอย่างไร

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): uncategorized
หมายเลขบันทึก: 16586
เขียน:
แก้ไข:
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (0)