การพัฒนาระบบการศึกษาในระยะแรกของประเทศไทย ได้เน้นการทำให้คนไทยหลุดพ้นจากความเป็นทาส เมื่อมีการศึกษาแล้ว จะทำให้มีความรู้ความสามารถ เป็นอิสระ ทำงานพึ่งพาตนเองได้ โดยไม่ต้องไปหวังพึ่งใครอีกต่อไป

   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ข้อคิดในการเขียนเรื่องนี้มาจาก ผลการเชิญ ครูบาคำเดื่อง  ภาษี  เป็นวิทยากรบรรยายในวิชา การจัดการทรัพยากรที่ดินแบบบูรณาการ เมื่อวันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ เวลา ๑๐.๐๐-๑๑.๐๐ น. ในระหว่างที่ ครูบาคำเดื่อง รอการเข้าประชุมกับ รัฐมนตรีกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เรื่อง แผนและนโยบายการพัฒนาชุมชน ภายใต้วาระแห่งชาติด้านต่างๆ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ประเด็นสำคัญในการบรรยาย ก็คือ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ครูบาคำเดื่อง มีความเห็นว่า </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การพัฒนาระบบการศึกษาในระยะแรกของประเทศไทย ได้เน้นการทำให้คนไทยหลุดพ้นจากความเป็นทาส  เมื่อมีการศึกษาแล้ว จะทำให้มีความรู้ความสามารถ เป็นอิสระ ทำงานพึ่งพาตนเองได้ โดยไม่ต้องไปหวังพึ่งใครอีกต่อไป</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">เสมือนหนึ่งเป็นการหลุดพ้นจากความเป็นทาส</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">(ฟังแล้ว คล้ายๆกับที่ผมเคยดู ภาพยนตร์เรื่อง “ลูกทาส” ที่พระเอกได้รับการปลดปล่อยและเข้าศึกษาเล่าเรียนเพื่อพัฒนาตนเอง จนสามารถทำมาหากินได้ ไม่ต้องเป็นทาสใครอีกต่อไป)</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">วิสัยทัศน์ของครูบาคำเดื่อง มองเห็นว่า </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ระบบการศึกษาในปัจจุบันไม่มีการพัฒนาความรู้ที่จะนำไปสู่ความเป็นอิสระของชีวิต </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ความรู้ส่วนใหญ่ที่สอนในสถาบันการศึกษา มักเน้นเพื่อฝึกหัดให้ผู้เรียนมีความพร้อมในการที่จะออกไปเป็น “ทาส” รับใช้ ผู้อื่น </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อย่างน้อยที่สุด ก็ระบบราชการ หรือไม่ก็เป็นระบบเอกชน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>แต่แทบไม่มีการสอนใดๆ ที่จะเน้นให้ผู้เรียนพร้อมที่จะออกไปทำงานอย่างอิสระแบบพึ่งตนเองได้  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การพัฒนาความรู้ ที่จะทำให้ตนเองเป็นอิสระนั้น ครูบาคำเดื่อง เน้นว่า</p>  <ul>

  •  จะต้องเป็นความรู้ที่ใช้ได้จริง
  • เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตจริง
  • ความรู้เพื่อชีวิต และ
  • เป็นชีวิตที่ผูกพันอยู่กับการเรียนรู้
  • ไม่ใช่ชีวิตที่อยู่กับการท่องหนังสือไปสอบ โดยไม่มีการเรียนรู้
  • เมื่อจบมาจึงไม่มีความรู้ที่จะไปทำอะไรได้จริงๆ

    • </ul>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">กรณีตัวอย่างที่ครูบาคำเดื่อง เน้นในการบรรยาย ก็คือ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เริ่มจากการทดสอบแนวคิดของตนเอง </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">โดยอธิบายถึงความพยายามที่จะไม่ให้ลูกชายของตนเองเข้าเรียนในสถาบันระดับอุดมศึกษา (ตามกระแส และตามเพื่อน) เพราะปัญหาของการสอนในสถาบันการศึกษาดังกล่าวข้างต้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่กลับยกที่ดินทำกินให้ลูกแทนการขายที่ดินส่งลูกเรียน ซึ่งเป็นการลงทุนเท่าเดิม </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หรือ อาจลงทุนน้อยกว่าเดิมด้วยซ้ำ เมื่อมองผลในระยะยาว </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ว่า เงินที่ได้จากการขายที่ดินอาจจะไม่เพียงพอต่อการส่งลูกเรียนก็ได้ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่การยกที่ดินทำกินให้ลูก ได้พัฒนาทั้งทรัพยากร การเรียนรู้ และความรู้ความสามารถของลูกที่ทำงานได้โดยอิสระ ไม่จำเป็นต้องไปเป็นทาสใคร</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เมื่อเปรียบเทียบกับเพื่อนของลูกชาย  ที่พ่อแม่ส่งเสียด้วยทุนมหาศาล (เมื่อเทียบกับทรัพย์สินที่มีของครัวเรือน)</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เมื่อจบการศึกษาแล้วก็ไปทำงานทั้งส่วนราชการและภาคเอกชน มีแต่พยายามดิ้นรน เก็บหอมรอมริบ เพื่อนำเงินที่ได้มาพัฒนาชีวิตแบบลูกชายครูบาคำเดื่อง ทำอยู่แล้วอย่างง่ายดาย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ซึ่งเป็นบทพิสูจน์ว่า วิถีของลูกชายของครูบาคำเดื่องนั้น เป็นการเรียนเพื่อความเป็นไท มิใช่การเรียนเพื่อความเป็นทาส  และไม่จำเป็นที่จะต้องไปผ่านเป็นทาสก่อน แล้วพยายามดิ้นรนหนีมาเป็นไทเหมือนเพื่อนคนอื่นๆ ในรุ่นราวคราวเดียวกัน</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ประเด็นการค้นพบของครูบาคำเดื่อง จึงเป็นสาระสำคัญของการศึกษา </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ที่แปลว่า การพัฒนาตนเอง สามารถเลี้ยงตนเองได้ พึ่งตนเองได้ ตามหลักการพึ่งตนเอง และหลักเศรษฐกิจพอเพียง</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">และ ยังทำให้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><ul style="margin-top: 0cm"><li class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: blue; tab-stops: list 36.0pt">ลูกหลานมีโอกาสอยู่กับพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย พ่อ แม่ ไม่ต้องกำพร้าลูก ลูกไม่ต้องกำพร้าพ่อแม่</li></ul><ul style="margin-top: 0cm">

  • เป็นระบบสังคมที่สมบูรณ์ ไม่ต้องพลัดพรากจากกัน และ
  • ยังทำให้เกิดระบบการช่วยเหลือ พึ่งพากันในวงกว้าง ทั้งชุมชนและพื้นที่
  • ที่ลูกชายของครูบาคำเดื่องได้ทำงานอย่างมีหน้ามีตา เป็นที่รัก นับถือของญาติพี่น้อง ใกล้ ไกล
  • มีเกียรติและศักดิ์ศรี เทียบเท่า หรือใกล้เคียงกับรุ่นพ่อได้อย่างรวดเร็ว
  • สามารถทำงานวิจัยในชุมชนได้เป็นจำนวนหลายสิบโครงการพร้อม ๆ กัน
  • ที่ยากจะหาใครเทียบเทียมได้ในรุ่นเดียวกัน ไม่ว่าจะจบการศึกษาระดับใดก็ตาม

    • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ฉะนั้น จะเห็นได้ว่า การศึกษาเพื่อความเป็นไทเป็นเส้นทางที่สั้น และลัดกว่า มีความชัดเจน และใช้ได้ดีกว่าระบบการศึกษาเพื่อความเป็นทาส ในทุกประเด็นอย่างสมบูรณ์แบบ และน่าจะดีกว่าในทุกประเด็น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ไม่ต้องวิ่งอ้อมไปตามเส้นทางกับดักของระบบการพัฒนา ที่ระบบ “ปลาใหญ่กินปลาเล็ก” ได้วางไว้ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่สามารถอยู่ได้ พัฒนาตนเองได้อย่างมีศักดิ์ศรี ยั่งยืน มีความสุขตามระบบสังคมที่เป็นอยู่จริง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ที่ สำคัญมาก ที่ต้องมี</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><ul style="margin-top: 0cm">

  • วิสัยทัศน์ที่ชัดเจน

  • มีสัมมาทิฐิ และ

  • ใช้ความรู้ที่ถูกต้องนำทาง

    • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">พัฒนาไปได้สวย แน่นอน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ใครสงสัยอะไรติดต่อครูบาคำเดื่องได้ครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>ชัดเจนกว่านี้แน่นอนครับ