เครื่องมือที่นักวิจัย..ใช้ในการเก็บข้อมูลเรื่องสวัสดิการชุมชน


ต่อเนื่องจาก blog ที่แล้ว (ซึ่งยังเป็นส่วนของวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2550) หลังจากได้เห็นสิ่งที่ฝันแล้ววิทยากรให้เวทีถ่ายทอดวิธีการไปให้ถึงฝันด้วยโจทย์ ทำให้ฝันเป็นจริงได้อย่างไร

๑.      พัฒนาแนวคิด/พัฒนาตนเอง (โดยเฉพาะ การทำยุทธศาสตร์จังหวัด) ๒.      จัดตั้งองค์กร/เสริมการทำงานขององค์กรให้เข้มแข็ง ๓.     

ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งในการทำงาน บูรณาการทำงานจากทุกภาคส่วน โดยให้ชุมชนเป็น แกนนำ ในการทำงาน ๔.      พัฒนาศักยภาพแกนนำและสร้างแกนนำคนรุ่นใหม่ ๕.      รัฐต้องหนุนเสริมและจัดสรรงบประมาณให้ชุมชนภายใต้ กม.องค์กรชุมชน(องค์กรชุมชนต้องมีแผนงานที่ชัดเจน)ชุมชนเป็นผู้บริหารจัดการเอง ๖.      จัดตั้งโรงเรียนผู้นำในพัทลุง (รร.นักการเมือง) มีหลักสูตรเฉพาะ ๗.     ผลักดันให้เกิดหลักสูตรท้องถิ่นในแต่ละชุมชนที่เชื่อมโยงกับโรงเรียนในพื้นที่ ๘.      ให้องค์กรชุมชนมีส่วนร่วม มีอำนาจ เข้าไปมีส่วนร่วมในการกำหนดและจัดการศึกษาในบางเรื่อง  ๙.       จัดตั้งศูนย์กีฬา/นันทนาการชุมชน ๑๐.  ให้สถานศึกษาวางกฎระเบียบให้เข้มและดูแลให้ทั่วถึง ๑๑.  ให้ค้นจุดเด่นของแต่ละชุมชน เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนระหว่างชุมชนด้วยกันเอง ๑๒.       สร้างอาสาสมัคร(ผู้ช่วยชุมชน) เข้าไปมีบทบาทในการฟื้นฟูชุมชน ๑๓.        ปรับ วิธีคิด ผู้ใช้แรงงาน/ และผู้บริโภคนิยม สู่ความพอเพียง กินอิ่ม นอนอุ่น มีทุนทำกิน ๑๔.        สนับสนุนการออมและการใช้ทุนที่มีอยู่ในชุมชน ๑๕.       ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ (ทะเลสาบ) ให้มากที่สุดและจริงจัง ๑๖.        เริ่มจากที่ตัวเราเอง / ครอบครัว / ชุมชน /สังคม ๑๗.      หน่วยงานที่รับผิดชอบจริงจัง จริงใจ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามบทบาท ๑๘.       ใช้หลักธรรมของศาสนาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต ๑๙.        ปลูกฝัง/สร้างจิตสำนึก และความตระหนักด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ๒๐.        เชื่อมโยงเครือข่ายการทำงานให้เป็นระบบและมีแผนปฏิบัติงานที่ชัดเจนร่วมกัน

เวทีวันนี้เสร็จประมาณ 16.30 น. ทุกคนแยกย้ายกันไปรับประทานอาหารเย็นที่จัดไว้ที่เดียวกับอาหารกลางวัน ส่วนใหญ่รีบทาน บางคนไม่ทานแต่รักษาสิทธิ์นำกลับไปทานที่บ้าน เพราะส่วนใหญ่ต้องเดินทางกลับบ้านเนื่องจากบ้านอยู่ไม่ไกลมาก มีเพียงประมาณ 5 ท่านที่นอนค้างคืน ระหว่างรับประทานอาหารเป็นเวลาของการหารือวางแผนงานไปด้วยระหว่างอาจารย์ทิพวัลย์ พี่โต คุณภีม พี่สินธุ อาจารย์สอ พี่โส และรัช ใช้เวลาที่โต๊ะอาหารล่วงไปจนมืด พี่โตและทีมที่นอนค้างแยกตัวไปที่พักเพื่อคุยงานต่อ ส่วนอาจารย์ทิพวัลย์ คุณภีม และรัชเดินทางกลับนครศรีธรรมราช ทุกคนรีบกันจนลืมโน๊ตบุ๊ค กล้องถ่ายรูป และกระเป๋าเอกสารไว้  

วันที่สองของการอบรม วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2550

ตัวเองไม่ได้เข้าร่วมการอบรมแต่พี่โสรยา ผู้ช่วยของพี่โตส่งบันทึกการประชุมมาให้รับทราบ ทีมวิจัยได้กำหนดพื้นที่เป้าหมาย ระบุผู้รับผิดชอบ(นักวิจัยหลักของพื้นที่) ผู้ประสานในพื้นที่(ผู้เก็บข้อมูลในพื้นที่) ทำให้เห็นงานที่วางแผนไว้ดังนี้ 

พื้นที่เป้าหมายในการเก็บข้อมูล รูปแบบและแนวทางการจัดสวัสดิการชุมชนจังหวัดพัทลุง สามารถกำหนดพื้นที่เป้าหมายเป็นทุกอำเภอคือทั้งหมด 11 อำเภอ 

ควนขนุน·       ธนาคารหมู่บ้านดอนนูด·       หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงบ้านโงกน้ำ·       หมู่บ้านสีขาว ม.๕ ต.ทะเลน้อย ป่าพะยอม·       อสม. ปากเหมือง·       โรงเรียนร้อยหวัน 
ศรีบรรพต·       พลังงานทดแทน กงหรา·       สหกรณ์เครดิตยูเนียนทุ่งเลียบ
เมือง·       เครือข่ายเกษตรทางเลือกเมืองลุง·       บ้านมั่นคง·       สปสช. อำเภอศรีนครินทร์·       เครือข่ายสินแพรทอง·       หนองโหมรง·       ชุมพลสัมพันธ์·       ธนาคารหมู่บ้าน หนองเหรียง
เขาชัยสน·       วัดแหลมจองถนน·       โรงน้ำยางชุมชนบ้านทางเกวียน
บางแก้ว·       ศูนย์คุณธรรมบางแก้ว·       ชมรมผู้สูงอายุ  รพ.บางแก้ว·       กลุ่มผลิตข้าวสังข์หยดบางแก้ว ปากพะยูน·       โรงน้ำยางชุมชนบ้านบางม่วง·       กลุ่มออมทรัพย์บ้านช่องฟืน(สมาพันธ์ฯทะเลสาบ)·       โรงน้ำดื่มบ่อมุด
ป่าบอน·       ชมรมผู้สูงอายุโคกทราย·       กลุ่มออมทรัพย์หนองธง ตะโหมด·       สภาลานวัดตะโหมด·       โรคเอดส์·       พืชร่วมยาง·       ธนาคารน้ำ

 วางกรอบการเก็บข้อมูล แนวคำถามตามประเด็น       1.1.          บริบทพื้นที่ (ภาพเชิงสภาพแวดล้อม บุคคล พื้นที่ อาชีพ ทรัพยากร ประวัติศาสตร์ชุมชน ) 1.2.         แนวคิดของกองทุน/กลุ่มกิจกรรมด้านต่างๆ (ที่มาของการก่อตั้ง) 1.3.         เป้าหมาย  วัตถุประสงค์ ในการจัดตั้งกลุ่ม 1.4.         โครงสร้างการบริหาร 1.5.         ขนาดกองทุน/กลุ่มกิจกรรมด้านต่างๆ จำนวนคน จำนวนเงิน ลักษณะกิจกรรมที่ดำเนินการ 1.6.         รูปแบบและวิธีการดำเนินงานของกลุ่ม (ประเภทสวัสดิการของชุมชน) 1.7.         การหนุนเสริม (องค์กร  บุคคล)  1.8.          ทิศทาง แผนงาน 1.9.         ผลการดำเนินงาน 1.10.      ปัญหา และอุปสรรค 

แนวคิดที่เป็นฐานการดำเนินการสวัสดิการ     1)       การพึ่งตนเอง 2)      การมีส่วนร่วม 

กรอบประเด็นแนวคำถามสวัสดิการชุมชนทั้ง 9 ประเด็น (ด้านสุขภาพ ด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ด้านการศึกษา ด้านศาสนา/วัฒนธรรมประเพณี/ศิลปะ ด้านองค์กรชุมชน ด้านอาชีพ ด้านการคมนาคม ด้านวิถีชีวิต ด้านสังคม)ü   บริบทเงื่อนไขของพื้นที่/ข้อมูลพื้นที่?ü   ที่ไปที่มาของกลุ่ม/องค์กร ? ü   รูปแบบการบริหาร การจัดการ? ü   เป้าหมายที่วาง?  ü   ผลจากการปฏิบัติ?  ü   การขยายผล?ü   การหนุนเสริม?

แนวการถาม ๓ ระดับ ระดับกลุ่มกิจกรรมในพื้นที่ 1.        สวัสดิการชุมชนคือ?(จากรูปธรรมกิจกรรมนั้นๆ จากมุมคนในชุมชน) 2.       จุดเด่นการเกิดขึ้นของกิจกรรม 3.       รูปแบบกิจกรรมที่เป็นการจัดการสวัสดิการของชุมชน? 4.       การขับเคลื่อนในระดับชุมชน /การสร้างกระบวนการเรียนรู้ในชุมชน? 5.       เบื้องหน้าเบื้องหลัง ปรากฏการณ์ กับความเป็นจริง? 6.       ภาคส่วนต่างๆที่เข้ามาเกี่ยวข้อง?

ระดับเครือข่าย 1.    บทบาทขององค์กรแม่ /เครือข่าย (สภาลานวัด, ชุมพลสัมพันธ์, สมาพันธ์ฯ ทะเลสาบ  เครือข่ายเกษตร  ฯลฯ) 2.   การสนับสนุนคือ? อย่างไร? ผลเป็นอย่างไร? 3.    ระบบสวัสดิการกลาง/ระดับข่าย? 4.    การสร้างกระบวนการเรียนรู้,เบื้องหน้า? เบื้องหลัง?)

ระดับชุมชน 1.   ผลต่อชุมชน? 2.  ประวัติศาสตร์ชุมชน(ที่จะนำมาอธิบายปรากฏการณ์/เบื้องหลัง/ฐานทุน/ที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มกิจกรรม และระดับข่าย) 

กระบวนการที่จะดำเนินการต่อ 1)       การศึกษาข้อมูลมือสองจาก เอกสารการจัดทำแผนแม่บทชุมชน พัทลุง2)      ลงไปศึกษาในระดับกิจกรรม(กรณีกิจกรรมเดี่ยวๆ)ทำการศึกษาได้เลย 3)      ในกรณีระดับแม่ข่าย ลงไปศึกษา นำข้อมูลมากรองคัด เจียรนัย คัดเลือกกิจกรรมมาศึกษาลงลึก 4)      จัดเวทีการมาวิเคราะห์ร่วมกันของคณะวิจัย (๑๒ คน และที่ปรึกษา) 5)      นำเสนอรายงานเบื้องต้นข้อมูล จากรายงานการประชุมวันนี้และที่ผ่านมา(๒๗-๒๘ กพ.) 6)      การลงไปศึกษาสร้างเวทีการเรียนรู้ในพื้นที่ 7)      รายงานผลการศึกษา ครั้งที่ ๒ ช่วง (พ.ค.๕๑)

สิ่งที่ได้·       ระบบข้อมูล·       กระบวนการจัดเวที ·       ผู้ที่ได้รับผล ·       กลุ่มผู้ที่มีผลได้ผลเสีย

เป้าหมายที่คาดหวัง·       เวทีการเรียนรู้ ที่ต่อเนื่อง(เบื้องต้น ๒๖ พื้นที่) ·       ขยายการเรียนรู้เรื่องสวัสดิการ ·       จนเกิดเป็นเครือข่ายที่ใหญ่ขึ้น ·       องค์กรสนับสนุนลงมาหนุนช่วยในชุมชนที่ต่อเนื่อง

หมายเลขบันทึก: 165424เขียนเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2008 13:22 น. ()แก้ไขเมื่อ 19 มิถุนายน 2012 14:02 น. ()สัญญาอนุญาต:


ความเห็น (1)
  • มาเรียนรู้ค่ะ
  • เป็นกำลังใจให้ทีมงานทุกคน สำหรับ "งานใหญ่" เช่นนี้
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี