ต่อเนื่องจาก blog ที่แล้ว (ซึ่งยังเป็นส่วนของวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2550) หลังจากได้เห็นสิ่งที่ฝันแล้ววิทยากรให้เวทีถ่ายทอดวิธีการไปให้ถึงฝันด้วยโจทย์ ทำให้ฝันเป็นจริงได้อย่างไร
๑. พัฒนาแนวคิด/พัฒนาตนเอง (โดยเฉพาะ การทำยุทธศาสตร์จังหวัด) ๒. จัดตั้งองค์กร/เสริมการทำงานขององค์กรให้เข้มแข็ง ๓. ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งในการทำงาน บูรณาการทำงานจากทุกภาคส่วน โดยให้ชุมชนเป็น “แกนนำ” ในการทำงาน ๔. พัฒนาศักยภาพแกนนำและสร้างแกนนำคนรุ่นใหม่ ๕. รัฐต้องหนุนเสริมและจัดสรรงบประมาณให้ชุมชนภายใต้ กม.องค์กรชุมชน(องค์กรชุมชนต้องมีแผนงานที่ชัดเจน)ชุมชนเป็นผู้บริหารจัดการเอง ๖. จัดตั้งโรงเรียนผู้นำในพัทลุง (รร.นักการเมือง) มีหลักสูตรเฉพาะ ๗. ผลักดันให้เกิดหลักสูตรท้องถิ่นในแต่ละชุมชนที่เชื่อมโยงกับโรงเรียนในพื้นที่ ๘. ให้องค์กรชุมชนมีส่วนร่วม มีอำนาจ เข้าไปมีส่วนร่วมในการกำหนดและจัดการศึกษาในบางเรื่อง ๙. จัดตั้งศูนย์กีฬา/นันทนาการชุมชน ๑๐. ให้สถานศึกษาวางกฎระเบียบให้เข้มและดูแลให้ทั่วถึง ๑๑. ให้ค้นจุดเด่นของแต่ละชุมชน เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนระหว่างชุมชนด้วยกันเอง ๑๒. สร้างอาสาสมัคร(ผู้ช่วยชุมชน) เข้าไปมีบทบาทในการฟื้นฟูชุมชน ๑๓. ปรับ “วิธีคิด” ผู้ใช้แรงงาน/ และผู้บริโภคนิยม สู่ความพอเพียง กินอิ่ม นอนอุ่น มีทุนทำกิน ๑๔. สนับสนุนการออมและการใช้ทุนที่มีอยู่ในชุมชน ๑๕. ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ (ทะเลสาบ) ให้มากที่สุดและจริงจัง ๑๖. เริ่มจากที่ตัวเราเอง / ครอบครัว / ชุมชน /สังคม ๑๗. หน่วยงานที่รับผิดชอบจริงจัง จริงใจ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามบทบาท ๑๘. ใช้หลักธรรมของศาสนาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต ๑๙. ปลูกฝัง/สร้างจิตสำนึก และความตระหนักด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ๒๐. เชื่อมโยงเครือข่ายการทำงานให้เป็นระบบและมีแผนปฏิบัติงานที่ชัดเจนร่วมกัน
เวทีวันนี้เสร็จประมาณ 16.30 น. ทุกคนแยกย้ายกันไปรับประทานอาหารเย็นที่จัดไว้ที่เดียวกับอาหารกลางวัน ส่วนใหญ่รีบทาน บางคนไม่ทานแต่รักษาสิทธิ์นำกลับไปทานที่บ้าน เพราะส่วนใหญ่ต้องเดินทางกลับบ้านเนื่องจากบ้านอยู่ไม่ไกลมาก มีเพียงประมาณ 5 ท่านที่นอนค้างคืน ระหว่างรับประทานอาหารเป็นเวลาของการหารือวางแผนงานไปด้วยระหว่างอาจารย์ทิพวัลย์ พี่โต คุณภีม พี่สินธุ อาจารย์สอ พี่โส และรัช ใช้เวลาที่โต๊ะอาหารล่วงไปจนมืด พี่โตและทีมที่นอนค้างแยกตัวไปที่พักเพื่อคุยงานต่อ ส่วนอาจารย์ทิพวัลย์ คุณภีม และรัชเดินทางกลับนครศรีธรรมราช ทุกคนรีบกันจนลืมโน๊ตบุ๊ค กล้องถ่ายรูป และกระเป๋าเอกสารไว้
วันที่สองของการอบรม วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2550
ตัวเองไม่ได้เข้าร่วมการอบรมแต่พี่โสรยา ผู้ช่วยของพี่โตส่งบันทึกการประชุมมาให้รับทราบ ทีมวิจัยได้กำหนดพื้นที่เป้าหมาย ระบุผู้รับผิดชอบ(นักวิจัยหลักของพื้นที่) ผู้ประสานในพื้นที่(ผู้เก็บข้อมูลในพื้นที่) ทำให้เห็นงานที่วางแผนไว้ดังนี้
พื้นที่เป้าหมายในการเก็บข้อมูล รูปแบบและแนวทางการจัดสวัสดิการชุมชนจังหวัดพัทลุง สามารถกำหนดพื้นที่เป้าหมายเป็นทุกอำเภอคือทั้งหมด 11 อำเภอ
| ควนขนุน· ธนาคารหมู่บ้านดอนนูด· หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงบ้านโงกน้ำ· หมู่บ้านสีขาว ม.๕ต.ทะเลน้อย | ป่าพะยอม· อสม. ปากเหมือง· โรงเรียนร้อยหวัน |
| ศรีบรรพต· พลังงานทดแทน | กงหรา· สหกรณ์เครดิตยูเนียนทุ่งเลียบ |
| เมือง· เครือข่ายเกษตรทางเลือกเมืองลุง· บ้านมั่นคง· สปสช. | อำเภอศรีนครินทร์· เครือข่ายสินแพรทอง· หนองโหมรง· ชุมพลสัมพันธ์· ธนาคารหมู่บ้าน หนองเหรียง |
| เขาชัยสน· วัดแหลมจองถนน· โรงน้ำยางชุมชนบ้านทางเกวียน | |
| บางแก้ว· ศูนย์คุณธรรมบางแก้ว· ชมรมผู้สูงอายุ รพ.บางแก้ว· กลุ่มผลิตข้าวสังข์หยดบางแก้ว | ปากพะยูน· โรงน้ำยางชุมชนบ้านบางม่วง· กลุ่มออมทรัพย์บ้านช่องฟืน(สมาพันธ์ฯทะเลสาบ)· โรงน้ำดื่มบ่อมุด |
| ป่าบอน· ชมรมผู้สูงอายุโคกทราย· กลุ่มออมทรัพย์หนองธง | ตะโหมด· สภาลานวัดตะโหมด· โรคเอดส์· พืชร่วมยาง· ธนาคารน้ำ |
วางกรอบการเก็บข้อมูล แนวคำถามตามประเด็น 1.1. บริบทพื้นที่ (ภาพเชิงสภาพแวดล้อม บุคคล พื้นที่ อาชีพ ทรัพยากร ประวัติศาสตร์ชุมชน ) 1.2. แนวคิดของกองทุน/กลุ่มกิจกรรมด้านต่างๆ (ที่มาของการก่อตั้ง) 1.3. เป้าหมาย วัตถุประสงค์ ในการจัดตั้งกลุ่ม 1.4. โครงสร้างการบริหาร 1.5. ขนาดกองทุน/กลุ่มกิจกรรมด้านต่างๆ จำนวนคน จำนวนเงิน ลักษณะกิจกรรมที่ดำเนินการ 1.6. รูปแบบและวิธีการดำเนินงานของกลุ่ม (ประเภทสวัสดิการของชุมชน) 1.7. การหนุนเสริม (องค์กร บุคคล) 1.8. ทิศทาง แผนงาน 1.9. ผลการดำเนินงาน 1.10. ปัญหา และอุปสรรค
แนวคิดที่เป็นฐานการดำเนินการสวัสดิการ 1) การพึ่งตนเอง 2) การมีส่วนร่วม
กรอบประเด็นแนวคำถามสวัสดิการชุมชนทั้ง 9 ประเด็น(ด้านสุขภาพ ด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ด้านการศึกษา ด้านศาสนา/วัฒนธรรมประเพณี/ศิลปะ ด้านองค์กรชุมชน ด้านอาชีพ ด้านการคมนาคม ด้านวิถีชีวิต ด้านสังคม)ü บริบทเงื่อนไขของพื้นที่/ข้อมูลพื้นที่?ü ที่ไปที่มาของกลุ่ม/องค์กร ? ü รูปแบบการบริหาร การจัดการ? ü เป้าหมายที่วาง? ü ผลจากการปฏิบัติ? ü การขยายผล?ü การหนุนเสริม?
แนวการถาม ๓ ระดับระดับกลุ่มกิจกรรมในพื้นที่ 1. สวัสดิการชุมชนคือ?(จากรูปธรรมกิจกรรมนั้นๆ จากมุมคนในชุมชน) 2. จุดเด่นการเกิดขึ้นของกิจกรรม 3. รูปแบบกิจกรรมที่เป็นการจัดการสวัสดิการของชุมชน?4. การขับเคลื่อนในระดับชุมชน /การสร้างกระบวนการเรียนรู้ในชุมชน? 5. เบื้องหน้าเบื้องหลัง ปรากฏการณ์ กับความเป็นจริง? 6. ภาคส่วนต่างๆที่เข้ามาเกี่ยวข้อง?
ระดับเครือข่าย 1. บทบาทขององค์กรแม่ /เครือข่าย (สภาลานวัด, ชุมพลสัมพันธ์, สมาพันธ์ฯ ทะเลสาบ เครือข่ายเกษตร ฯลฯ) 2. การสนับสนุนคือ? อย่างไร? ผลเป็นอย่างไร? 3. ระบบสวัสดิการกลาง/ระดับข่าย? 4. การสร้างกระบวนการเรียนรู้,เบื้องหน้า? เบื้องหลัง?)
ระดับชุมชน 1. ผลต่อชุมชน? 2. ประวัติศาสตร์ชุมชน(ที่จะนำมาอธิบายปรากฏการณ์/เบื้องหลัง/ฐานทุน/ที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มกิจกรรม และระดับข่าย)
กระบวนการที่จะดำเนินการต่อ 1) การศึกษาข้อมูลมือสองจาก “เอกสารการจัดทำแผนแม่บทชุมชน พัทลุง” 2) ลงไปศึกษาในระดับกิจกรรม(กรณีกิจกรรมเดี่ยวๆ)ทำการศึกษาได้เลย3) ในกรณีระดับแม่ข่าย ลงไปศึกษา นำข้อมูลมากรองคัด เจียรนัย คัดเลือกกิจกรรมมาศึกษาลงลึก 4) จัดเวทีการมาวิเคราะห์ร่วมกันของคณะวิจัย (๑๒ คน และที่ปรึกษา) 5) นำเสนอรายงานเบื้องต้นข้อมูล จากรายงานการประชุมวันนี้และที่ผ่านมา(๒๗-๒๘ กพ.) 6) การลงไปศึกษาสร้างเวทีการเรียนรู้ในพื้นที่ 7) รายงานผลการศึกษา ครั้งที่ ๒ ช่วง (พ.ค.๕๑)
สิ่งที่ได้· ระบบข้อมูล· กระบวนการจัดเวที · ผู้ที่ได้รับผล · กลุ่มผู้ที่มีผลได้ผลเสีย
เป้าหมายที่คาดหวัง· เวทีการเรียนรู้ ที่ต่อเนื่อง(เบื้องต้น ๒๖ พื้นที่) · ขยายการเรียนรู้เรื่องสวัสดิการ · จนเกิดเป็นเครือข่ายที่ใหญ่ขึ้น · องค์กรสนับสนุนลงมาหนุนช่วยในชุมชนที่ต่อเนื่อง
