PMAC 2008
ผมมองว่า เป็นการใช้ PHC เป็นฐานคิด แล้วก็มองไปที่ระบบสุขภาพทั้งหมดนั่นเอง และแม้จะใช้คำ care แต่ต้องไม่หลงที่ curative หรือระบบตั้งรับ ต้องคิดเและทำชิงรุก คือเน้นที่สร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค PHC mentality จะช่วยให้ระบบสุขภาพเป็นระบบที่พอเพียง สมดุล
แต่สหรัฐอเมริกาคงจะใช้ระบบสุขภาพกระตุ้นเศรษฐกิจ กระตุ้นการวิจัยและพัฒนา กระตุ้นระบบอื่นๆ ใช้วิธีทำให้ระบบต่างๆ รุกซึ่งกันและกัน และร่วมมือกัน ไม่มองผลเฉพาะด้านสุขภาพ แต่มองทุกด้านของสังคม ในฐานะมหาอำนาจของโลก เป็นระบบของคนแข็งแรง จึงมีผลทำให้เป็นระบบที่แพง แพงขึ้นเรื่อยๆ และไม่ครอบคลุม เพราะลงท้ายระบบสุขภาพ (คนจน) กลายเป็นเหยื่อของระบบตัวใครตัวมัน ใครมือยาวสาวได้สาวเอา
Health Systems ไม่ได้ลอยอยู่โดดๆ แต่ยึดโยง และมีปฏิสัมพันธ์อย่างซับซ้อนอยู่กับระบบอื่นๆ ของสังคม การมองผลด้านสุขภาพ ก็มีวิธีมองที่ไม่เหมือนกัน มองแบบสุขภาวะ (wellbeing) กับมองแบบสุขภาพ (healthy, disease-free) ต่างกัน
เพิ่มเติม ๘ ก.ค. ๕๑
ท่านที่ต้องการรู้ว่าระบบบริการสุขภาพของสหรัฐอเมริกามีจุดอ่อนอย่างไร ให้ดูหนังเรื่อง Sicko อ่านความประทับใจของผมจากการดูหนังเรื่องนี้ได้ที่ http://gotoknow.org/blog/thaikm/187301
GHI (Global Health Initiatives) กับสุขภาวะในประเทศยากจน
นั่งฟัง Parallel Session 3 : Impact of Global Health Initiatives on PHC and Their Contribution to Strengthening Health Systems ผมสว่างโพลงว่าโลกมันเกิดการเปลี่ยนแปลงไปมากกว่าที่ผมคิด ระหว่างฟังผมบันทึกความคิดลงใน PDA อย่างสนุกสนาน แต่เทคโนโลยีมันไม่สมบูรณ์ ไฟล์หายหมด ต้องกลับมาฟื้นความจำใหม่ ซึ่งไม่เหมือนเดิม
เงินหรือความมั่งคั่งในโลกมันเข้าไปอยู่ในกระเป๋าเศรษฐีจนล้นออกมาเป็นมูลนิธิการกุศล ที่ทำงานเพื่อการพัฒนาเชิงระบบ พัฒนาสุขภาวะของคนในโลก หรือเน้นที่คนยากจน แต่พบว่าเงินเหล่านี้มันลงไปยังประเทศยากจนแบบ vertical programs และถูก dictate โดย donors ทั้งหลาย ต่าง donor ต่าง dictate มีตัวเลขว่าบางประเทศในอัฟริกา แค่เขียนรายงานส่ง donors ก็หมดแรงแล้ว ช่างเหมือนหน่วยราชการไทยไม่มีผิด
ยังดี ที่มีนักวิชาการ และ activist เชิงอุดมการณ์โลก ออกมาชี้ว่า มูลนิธิของเศรษฐีที่ออกมาช่วยโลกนั้น ต้องอยู่ภายใต้การกำกับควบคุม (Governance) ด้วย ต้องมีการตรวจสอบว่าที่คิดว่าช่วยโลกนั้น จริงๆ แล้ว ใครได้ ใครเสียกันแน่ ใน session นี้จึงมีการถกเถียงฉันท์มิตรกันอย่างดุเดือด จึงมีคนหัวดี (วาทะดี) ออกมาบอกว่าของเขาเป็นโครงการแนวทะแยง (Diagonal Program) และมีคนออกมาคิดวิธีให้ donors ต้องให้ความช่วยเหลือผ่านระบบเดียว มีการร่วมกันประเมินผล
หน่วยงาน GHI เหล่านี้ บางหน่วยมีเงินมากกว่า WHO, WB อย่างมากมายหลายสิบเท่า ใหม่ๆ ก็ทำงานเปะปะ จึงเกิดกระแสเรียกร้อง Global Governance ให้ควบคุมกำกับ GHI เหล่านี้ ผมจึงชอบมากต่อการนำเสนอและถกเถียงในที่ประชุม และชอบที่มีการประเมินผลงานและพฤติกรรมของ donor community เพื่อ feedback ให้เหล่า donor ทำประโยชน์แก่ประเทศยากจนจริงๆ ไม่ใช่ให้ ๑ เอากลับ ๐.๙ อย่างที่หมอวิโรจน์บอกที่ประชุมเมื่อวาน
Evidence, information for Health Systems Strengthening in Support of PHC
นั่งฟังแบบหลับๆ ตื่นๆ ในช่วงแรก ที่เป็นการนำเสนอของประเทศ ๔ ประเทศ
Sierra Leone, Kamara
1991-2001 conflict -> "collapsed state syndrome"
เริ่มจากศูนย์ HMN (Health Metrics Network) เข้าไปช่วยสร้าง HIS คิดระบบที่หลายฝ่ายร่วมกัน ใช้ info เชื่อมโยงส่วนต่างๆ ของระบบ สร้าง demand for information ในผู้ตัดสินใจ
ประเมินด้วย HMN eval tool
ใช้ PDAs enter data
ใช้ census data และ GIS
Philippine, Valdez
1999 HSRA (Health Systems Reform Agenda)
2005 HSRA Revisited ใน 4 ด้าน : finance, service, regulation, governance
Field H Service Information System
**ยังเน้นแค่บริการ ฐานคิดผิด info ก็พาเข้าป่า
**Perfect HIS vs. Living, continuous self-improving HIS
**ที่นำเสนอนี้ ไม่เห็นภาพของ information generation, flow, use, feedback, improvement of HIS
(สองดอกจันทน์ หมายถึงความคิดคำนึงของผมระหว่างฟัง)
Kenya
Discussion
- Collector as user
- Integration of IS
Why better data means better health
Empowerment
K is power
Tool for governance, prevent corruption
Exaggerated profit = corruption
Does rhe evidence leads to change?
H insurance vs, company insurance
**การตีความข้อมูล
Meaningful data, evidence
Change-induced information , evidence
EMR, Thomas
Kenya PHC
**นึกถึง Hospital OS ของก้องเกียรติ ที่ รพ. บ้านตากเอาไปปรับใช้
Africa, Carla
PHC มีจุดอ่อนที่ไม่เอาใจใส่ HIS ทำให้ระบบ HIS มาจากภายนอก
ใช้ monitor progress - ความรับผิดชอบต่องาน
Handheld sync to desktop. Analyzed on spot
วีระศักดิ์
- Colla between developed and developing countries
- Make use of HIS to accellerate h development
- development arm and preparedness arm
- interface between machine and man
- reduce unnecessary duplicate data entry
- how to make use of the system
- donor driven HIS
-
**PHC กับ Patients' tacit k and KS
- information not to restricted to provider, should be available widely for transparency
Philip Hay
ชวนคนจาก floor ให้ความเห็น
Cambodia
**น่าจะหา Best Practice ของ HIS ที่เหมาะต่อ PHC มานำเสนอ
**ยังเน้นแค่บริการ ฐานคิดผิด info ก็พาเข้าป่า (เริ่มด้วยสองดอกจันทน์หมายถึงเสียงภายในของผม)
ผมมาตื่นในช่วงหลัง ที่มีการนำเสนอ ๓ บทความ คือเรื่อง
1. ทำไมข้อมูลดี หมายถึงสุขภาพดี : สารสนเทศสุขภาพภาคประชาชน โดย Hani Serag (จากอียิปต์), People’s Health Movement ซึ่งเป็น NGO ระดับโลก ข้อมูลดี ข้อมูลเปิดเผย โปร่งใส ป้องกันคอรัปชั่นทั้งแบบชัดแจ้งและแบบแอบแฝงได้ สารสนเทศสุขภาพภาคประชาชน ทำให้ประชาชนมุ่งช่วยตนเอง และช่วยเหลือกัน
2. EMR (Electronic Medical Records) for PHC โดย Thomas Inui, Regenstrief Institute, Indiana, USA เป็น open source system ทำให้ผมนึกถึง ซอฟท์แวร์ Hospital OS ที่ทีมหมอก้องเกียรติ เกษเพชร เขียน แล้ว รพ. บ้านตากเอาไปปรับปรุงใช้งานจนบริการของโรงพยาบาลมีคุณภาพประทับใจผู้ป่วยและญาติ
3. ใช้ตัวชี้วัดระดับพื้นที่ในการปรับปรุงระบบสุขภาพ ตัวอย่างจากอัฟริกา โดย Carla AbouZahr, Health Metrics Network เป็นการทำความเข้าใจสภาพเชิงระบบ โดยให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่เก็บข้อมูลลง PDA เอา sync เข้า desktop และวิเคราะห์เห็นผลเดี๋ยวนั้น ผลของหลายพื้นที่รวมกันเข้าเป็นของประเทศ เปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างระหว่างพื้นที่ในประเทศ
ผมชอบเรื่องที่ ๑ มากที่สุด
Synthesis
Anarfi Asamoa-Baah ทำหน้าที่ประธานด้วยความชำนาญ
Toomas อธิบายวิธีการ
Adrian Ong นำเสนอผลสรุปเบื้องต้น
นพ. วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร สวมเสื้อยืดมูลนิธิฯ นั่งกำกับอยู่เฉยๆ และพูดเพียงครั้งเดียวเพื่อตอบที่ประชุมแบบ evidence-based
Adrian Ong นำเสนอผล synthesis ทีละ session และสรุปภาพรวม โดยใช้Ppt ไม่มีเอกสารแจกที่ประชุม
HRH
Mainstreaming community service
ต้องออกแบบให้ context-specific
Task-shifting เมื่อสภาพการณ์เปลี่ยนไป
Surveillance
สร้าง infrastructure
GHI
Vertical vs Integration
Accountability at global level
International Trade
ยกตัวอย่าง best practice Thailand TRIPS flexibility คือการทำ CL ยานั่นเอง
H Financing
Mismatch burden : expenditure
Evidence, Information for Health
Conclusion
ย้ำ หัวใจคือ equity และ ใช้ PHC approach ในทุกด้านของการสาธารณสุข
ต้องไม่ยึดมั่นกับรูปแบบ ต้องเปลี่ยนรูปแบบตามความเหมาะสม
ต้องตีความใหม่
ไม่จบ ต้องคิดและทำต่อ
Discussion
- Continuing Policy discourse as relation to PHC. Reconnection to Alma Ata.
- Corruption
- HRH : skill, task shifting, pre-service tr, short-term pgm, **ไทย อบต. ให้ทุนเรียนพยาบาล ชช
- PH Infrastr
- Cash : Huge gap from private sector, drugstore, etc. How to engage neglected partners.
- LIC ยากลำบาก New econ order ที่ช่วย Passion
- Def or denotation of PHC. Ambiguity of who does what. อย่าสับสน approach กับ content – PHC เป็น approach ของ HS
- Commercial sector – private hc
- What would be transformative in a click of time? EDS (Electronic Data System)?
- ต้องการ country comparative case study
- WHO, WB, Donors จะใช้ข้อสรุปนี้
- PHC in the changing context
- HS aspect of PHC
- Human, value, passion part, community
- Cultural, social aspect
- Global context, global partnership
- Many issues not discussed
- David Sanders, SA. Disagree with flexible with values. Central value of PHC – equity. Participation. GHI Session – false dichotomy betw vertical pgm, selective PHC intervention, and comprehensive approach. มีคนห่วงว่าบาง GHI อาจมีผลร้ายทำให้เป็น selective intervention และชักนำให้เน้น curative แทนที่จะเน้น promotive & preventive
- Toomas. Reaffirmation of values,
- Report of the conference on what happen, reflecting what we discussed, not consensus report
- Mariam. Time frame : Baah – urgency. Viroj 28 – 120 yrs. (Th & Germany, J 70 yrs) - Proceedings will be published 4 wks from now on PMAC website to be used in subsequent meetings.
Commemoration Ceremony
กลองสะบัดชัย
การแสดง
มงคล ณ สงขลา
Well trained & well motivated h workers
VHV
Community involvement
800,000 VHV surveillance, h promotion, h risk reduction, emergency response
Regular tr for VHV, some privilege
Little VHV in other sectors, eg agri, ed, env, etc.
Local authority give supportive role
Local community create self-help care
From village to household
Primary care units, 12,000, holistic care approach.
HR Planning at local grassroot level
KM concept
Tr pgm for
People center & community empowerment
Ownership of community
สำลี เปลี่ยนบางช้าง
Promoting positive h
Primary prevention
Equity & social justice in h
Achieve HFA thru AFH
Integration of social measures and technical intervention
H security
Achieve MDGs in 2015
ศุภชัย พานิชภักดิ์
Use globalization to benefit PHC
Community participation, not only in the care process, but also in designing the system
Investment in prev hc, undertaking at both country and global levels
What globalize can do and cannot do to help PHC
Glob benefit mankind, burden unwanted commitment
Negative : Physical transfer of disease
H concern thru goods and services, eg food products
ยก ๓ บทความในเอกสารการประชุมขึ้นมาย้ำความสำคัญ :
1. โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ และสุพัตรา ศรีวณิชชากร. Localizing global policy : The experience of global policy in Thailand. สรุป ระวัง delay and reluctant of some countries in transferring some medicine to prevent disaster เพราะการเมือง lack of polit will, too much trade influence
2. Pedro Roffe, David Vivas-Eugui, Gina Vea. Intellectual Property, Public Health and PHC in FTAs and EPAs : A Shift in Policy? ที่ดีที่สุด Multilat trade agreement แต่มี N – S FTA, FTA plus/TRIPS plus เปนไปเพื่อ ปย ของบางบริษัท ข้อตกลงไม่ควรเลย WTO Agreement
3. Mina. Implication of int trade and tr agreement -- GATTS. Areas of flexibility ; design of tr rules, negotiation,
**ข้อจำกัดของ man-made tool
**วิธีคิดแบบโลกที่อยู่ร่วมกัน เอื้ออาทรกัน
เป็นอันว่า จบการประชุมเมื่อเวลา ๑๘.๓๐ น. ต่อไปนี้เป็นข้อสรุปของผมเอง เอาไว้ใช้ทำงานต่อ
PHC/HFA ล้มเหลวหรือไม่
สำเร็จ
- ในภาพเฉลี่ย
- คนอายุยาวขึ้น
- อัตราตายในทารก อัตราได้รับวัคซีน
- น้ำสะอาด สุขอนามัย
ล้มเหลว
- H Inequity ทั้งภายในประเทศ และภายในโลก มองที่ H Indicators และมองที่การเข้าถึงบริการที่จำเป็น
- มีเทคโนโลยี แต่ราคาแพงเกินเอื้อม
- มี false demand/ใช้โดยไม่จำเป็น ถูกกระตุ้นโดยตลาด/ฝ่ายให้บริการ
- สุขภาพราคาแพงเกินไป เราต้องการระบบที่สุขภาพราคาไม่แพง และทั่วถึง
- พึ่งตนเอง vs. พึ่งพา ในประเทศ LDCs
PHC ต่างแบบ
PHC ของประเทศรวยกับของประเทศจน ไม่เหมือนกัน ลอกเลียนหรือเอาอย่างกันไม่ได้ แต่เรียนรู้จากกันได้
PHC กับ Private Sector
แตะน้อยเกินไป
ระบบ Human Resource ที่เกื้อหนุน PHC
CHW
Volunteer
Fam Med
Paramed
NPO Provider
Community Engagement
PHC กับ ระบบเฝ้าระวังโรค
ตัวอย่างบทบาทของ อสม. ไทย ต่อการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนก
ผลของ Global H Initiatives ต่อ PHC
เหรียญสองด้าน ต้องการ
o Global Governance/Global Compact
o Integrated approach
การค้ากับ PHC
ใช้ให้เป็น ใช้ส่วนที่เป็นประโยชน์ ฝึกทักษะและความรู้เพื่อการต่อรอง
การเงินสนับสนุน PHC : Effectiveness & Equity
Donor – Recipient Relationship : $1 – 90 Cents return phenomenon
ความรู้ กับ PHC
ไม่มีใครพูดถึง Tacit Knowledge รมต. มงคลพูดถึงการจัดการความรู้
Intersectoral Integration
Stewardship ต่อ PHC
Poverty management
Rural development
Living Organization
องค์กรที่มีชีวิต
HA National Forum 9 11-14 มี.ค. 51 www.ha.or.th
เครื่องจักรทำเงิน vs. องค์กรที่มีชีวิต
Magaret J. Wheatley. Leadership and the New Science
อ่านบทความของ นพ. อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล ได้ที่นี่ (click) เป็นบทความที่นักบริหารหรือนักจัดการต้องอ่าน และเป็นเรื่องเดียวกันกับในหนังสือ ผู้บริหาร องค์กรอัจฉริยะ ฉบับนักปฏิบัติ รวมทั้งบทความใน series องค์กรเคออร์ดิค ของผม
ชีวิตต้องใช้หลาย paradigm หรือใช้หลายแว่น (lens) เพราะมันซับซ้อนและเปลี่ยนแปลง
R2R สวรส.
การ work smart / work hard
ทีมจัดการ R2R ของ สวรส. นำโดย ดร. จรวยพร ศรีศศลักษณ์ ทำงานอย่างขยันขันแข็งน่าชมเชย แต่ผมรู้สึกว่า (ผมอาจจะผิด) เป็นวิธีทำงานที่ใช้ภาคีมากไปหน่อย และอาจใช้ภาคีในภารกิจที่ภาคีไม่สนใจมากนัก คือการจัดการเชิงวิชาการเกี่ยวกับ R2R ผมเดาว่าภาคีเขาสนใจการทำ R2R เขาสนใจการทำให้ R2R ดำเนินไปได้ดี และเกิดประโยชน์เป็น R2R2R คือความรู้ที่สร้างขึ้นวนกลับไปเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วย และผลงานมีคุณค่า ได้รับการยอมรับคุณค่า เอาไปตีราคาเป็นผลงานวิชาการเลื่อนซีเลื่อนตำแหน่งวิชาการได้
ถ้า สวรส. จับความต้องการของภาคีได้ ก็จะเข้าไปหนุนถูกจุด เกิด win – win กับภาคี
ผมคิดว่าการสนับสนุนทุนวิจัยไม่ใช่หัวใจ เพราะค่าใช้จ่าย R2R ควรอยู่ที่หน่วยงานเหล่านั้นเอง งาน R2R ไม่ควรทำเพราะมี grant แต่ทำเพราะต้องการปรับปรุงบริการผู้ป่วยหรืองานประจำอย่างอื่น การที่หน่วยงานภายนอกเข้าไปให้ทุนวิจัย R2R อาจเป็นผลร้ายต่อ R2R ของหน่วยงานก็ได้ ย้ำว่าความเห็นของผมอาจจะผิด
สวนสาธารณะลุมพินี
วิ่งตอนเช้า ๒ วัน วันที่ ๑ และ ๒ ก.พ. เห็นชีวิตสังคมของผู้คน เห็นความแพร่หลายของการออกกำลังกายรูปแบบต่างๆ เห็นความงามของธรรมชาติและศิลปะในสวนสาธารณะแห่งนี้ และเห็นความงามของ skyline ของกรุงเทพยามค่ำ ที่มองจากห้องพัก ๑๗๐๑ ของโรงแรมดุสิตธานี งามกว่านิวยอร์คมาก คนที่อยู่ใกล้ และมีโอกาสมาใช้สมบัติส่วนรวมชิ้นนี้ ถือเป็นคนมีบุญ
วิจารณ์ พานิช
