ยังหาข้อยุติไม่ได้  บันทึกนี้เป็นเพียงเล่าให้ได้อ่านเท่านั้น    แต่เป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นทุกครั้งที่มีการสอบวัดและประเมินผลนักเรียน  ไม่ว่าจะเป็นสอบกลางภาค  สอบปลายภาค  สอบปลายปี  หรือ...สอบอะไรก็ตาม  .......

การสอบโดยใช้ข้อสอบเพียงไม่กี่ข้อ   จะตัดสินนักเรียนเลยก็คงไม่ยุติธรรมนัก  ดังนั้น  เราผู้เป็นครูจึงต้องสอบกันหลายครั้งเหลือเกิน  ทั้งก่อนเรียน  หลังเรียน  เพื่อให้ได้รู้ถึงการพัฒนาด้านการเรียนรู้ในแต่ละหน่วยการเรียนรู้ 

การสอบแต่ละครั้ง...ครูผ้สอนก็มีโจทย์คำถามของการเรียนรู้สรุปจากบทเรียน  หรือ อาจจะประมวลความรู้และออกโจทย์ใหม่  ให้นักเรียนได้  นำความรู้ที่ได้เรียนรู้ไปแล้ว  ออกมาตัดสินและทำข้อสอบเหล่านั้นให้ได้  

การสอบวิชาภาษาอังกฤษ  แต่ดั้งเดิมนั้น  ต้องวัดและประเมินผลทั้ง  ทางด้านทักษะการฟัง  การพูด  การเขียนและการอ่าน  ที่เป็นการสอบภาคปฏิบัติ  และต่อมา  ก็เปลี่ยนแนวการสอบปลายภาคหรือปลายปี  ออกเป็นข้อสอบ 2 ฉบับคือ  ความเข้าใจภาษาและทักษะสัมพันธ์    ส่วนภาคปฏิบัติให้สิทธิครูผู้สอน  สอบระหว่างภาคมาและเก็บคะแนนเหล่านั้นกันเอง

ครูผู้สอนบางท่าน ก็สอบ บ่อยครั้ง เพื่อวัดความแน่นอนของนักเรียนในด้านความรู้  โดยมีคะแนนเก็บระหว่างเรียน  และนำคะแนนเก็บระหว่างเรียน  มาเฉลี่ยรวมไปด้วย  ดังนั้น  ระหว่างเรียนจึงมีคะแนนให้นักเรียน  เพื่อส่งเสริมคุณลักษณะนิสัยในเรื่องการใฝ่รู้ใฝ่เรียน  และลักษณะกระบวนการทำงานไปด้วย.....

แต่การสอบ  เพียงใช้ข้อสอบ  เพียง ไม่กี่ข้อ  มาตัดสินนักเรียน  บางวิชาก็ยุติธรรมในเรื่องของความลับ  ไม่มีการนำข้อสอบมาติวกันก่อน   นักเรียนก็ได้ใช้ความรู้ความสามารถในวันสอบกันอย่างแท้จริง.....

แต่ไม่ใช่อย่างนั้นเลย   ครูบางท่านก็อาจจะห่วงใยนักเรียนเกินไป   ห่วงใยกับรางวัล ห่วงใยกับชื่อเสียง  หน้าตาที่จะได้เมื่อนักเรียนในชั้นของตนเข้าเรียงคะแนนในสายชั้น  

ห่วงว่า  นักเรียนจะไปสอบเข้าเรียนต่อที่โรงเรียน อื่นๆ ในระดับสูงขึ้นไป...ไม่ได้  จึงใช้วิธีการต่างๆนานา  เพื่อให้บรรลุผลดังที่กล่าวมา....

ดังนั้น  การที่จะให้บรรลุผลดังที่กล่าวมา   ก็คือ...การสอนเพื่อสอบ...นั่นเอง