ชีวิตที่พอเพียง : 449. ชมการแสดงบัลเลต์

ผมได้รับบัตรเข้าชม Mariinsky Ballet ที่เป็น “การแสดงบัลเลต์เฉลิมพระเกียรติ ในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนม์พรรษา ๘๐ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๐” บัตรระบุว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรการแสดงบัลเลต์เฉลิมพระเกียรติ พลเอกสุรยุทธ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี และรัฐบาลสหพันธรัฐรัสเซีย ขอเชิญเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทและชมการแสดงบัลเลต์ ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ในวันศุกร์ที่ ๗ ธันวาคม ๒๕๕๐ เวลา ๒๑.๓๐ น. การแต่งกาย แบล็กไท ชุดราตรียาว/ชุดประจำชาติ บัตรเชิญนี้ได้จากธนาคารไทยพาณิชย์

ลองค้นข้อมูลด้วย Google มีข้อมูล Mariinsky Ballet เพียบ ดูได้ที่ http://www.mariinsky.ru/en/ballet ผมได้ความรู้ทันทีว่า ในทางวิชาการนี่คือ choreographic art หรือศิลปะแห่งการเคลื่อนไหวร่างกาย ถือเป็นศิลปะชั้นสูงยิ่ง เป็นสิ่งที่เด็กบ้านนอกอย่างผมไม่เคยเข้าใจ ไม่เคยเห็นคุณค่า ตอนจบจากโรงเรียนเตรียมฯ ได้ข่าวว่าเพื่อนร่วมโรงเรียนคนหนึ่งไปเรียนบัลเล่ต์ต่อ ผมนึกในใจว่าเรียนไปทำไม ผมคิดว่ามันเป็นเรื่องของไฮโซ ที่ไร้ประโยชน์ เห็นความงี่เง่าของผมไหมครับ เพื่อนร่วมโรงเรียนท่านนี้เวลานี้เป็นท่านผู้หญิงและเป็นที่ปรึกษาของการแสดงบัลเลต์นี้ด้วย ผมรู้จักท่านเฉพาะชื่อ ไม่คุ้นเคยกัน

คณะมารินสกี้ บัลเลต์ ตั้งมาแล้ว ๒๒๔ ปี (คือหลังตั้งกรุงรัตนโกสินทร์ ๑ ปี) ถือเป็นคณะบัลเล่ต์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของรัสเซีย และศิลปะแห่งการเคลื่อนไหวร่างกาย ก็มีการพัฒนาไปมากมาย ผมเดาว่าคณะนี้จะต้องเผชิญกับความทุกข์ยากลุ่มๆ ดอนๆ มากมาย แล้วการเดานี้ก็เป็นจริงเมื่อได้อ่านสูจิบัตรเล่มโตสวยงามของการแสดง

เพราะค้นในอินเทอร์เน็ต ผมจึงได้รู้ว่าคณะมารินสกี้เปิดแสดงแก่คนทั่วไปด้วย ในวันที่ ๖ และ ๘ ธ.ค. วันละ ๒ รอบ บัตรราคา ๓๐๐ – ๓,๐๐๐ บาท แต่ตั๋วมักจะเต็ม เรื่องคณะมารินสกี้มาแสดงที่กรุงเทพดูจะเป็น talk of the town ทีเดียว แต่ผมเป็นคนปิดหูปิดตาจึงไม่รับรู้มาก่อน

เราออกจากบ้านเวลา ๑๙.๒๐ น. หมออมรากลัวรถติด ปรากฎว่าเราไปถึงหอประชุมใหญ่ศูนย์วัฒนธรรมก่อน ๒ ทุ่ม แต่ก็มีคนไปถึงก่อนเรามาก คือก่อนทุ่ม เราพบคนรู้จักมากมาย ที่เป็นหมอมีจำนวนมาก ทั้งจากศิริราช รามา และจุฬา หมอโสภณศิษย์เก่า มอ. (ทำงานที่ รพ. กรุงเทพภูเก็ต) บินมาจากภูเก็ตมาชม โดยได้รับพระราชทานบัตรเข้าชมจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ เนื่องจากทำงานสนองสมเด็จฯ

กว่าจะเสด็จฯ ก็เลย ๔ ทุ่ม และเลิกงานตี ๒ เศษ เราเข้านอน ๓.๑๕ น. ของวันใหม่ แต่ก็คุ้ม เพราะได้ชมการแสดงที่มีคุณภาพระดับสุดยอดของโลกจริงๆ การแสดงมี ๓ ช่วง ช่วงละเกือบ ๑ ช.ม. คั่นด้วยพักระหว่างช่วงนาน ๒๐ นาที

หมออมราบอกว่าชุดที่สวยที่สุดคือชุดแรกของช่วงแรกที่ชื่อ Chopiniana ใช้ดนตรีของโชแปง ให้ความรู้สึกหวาน อ่อนช้อย สงบ ทั้งดนตรีและท่าเต้นให้ความรู้สึกนี้ชัดเจนมาก เมื่อเปรียบเทียบกับดนตรีเริ่มต้นช่วงที่ ๓ ที่ชื่อ Scheherazade ที่มีความกระแทกกระทั้น ให้ความรู้สึกว่าสิ่งที่รุนแรงจะตามมา ผมใช้เวลาชมการแสดงฝึกฝนการรับรู้การสื่อสารด้วยเสียงดนตรี ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมอ่อนด้อยมาตลอดชีวิต การเติมเต็มชีวิตและสมองตนเองตอนแก่นี้สนุกและท้าทายมาก ทำได้ทีละนิดๆ หน่อยๆ ก็พอใจ

ท่าน ดร. จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา บอกล่วงหน้าก่อนได้ชมการแสดง ว่า คุณอูเลียนา โลปัตกินา ผู้เต้นตอน Dying Swan เต้นท่าตายได้สวยงามที่สุด พอถึงตอนชมการแสดงจริงๆ หมออมราเผลอหลับไป ผมโชคดีไม่หลับ และแอบถ่ายรูปมาได้ ๑ รูป แต่ภาพนิ่งไมค่อยบอกอะไรมากนัก เธอเต้นทำขาสั่นระริก ท่ากระพือปีกอย่างอ่อนระทวย ท่าหลุบปีกล้มลงตาย งดงามและได้อารมณ์มากจริงๆ ที่จริงเขาห้ามถ่ายภาพการแสดง แต่ผมมีวิธีถ่ายที่ไม่รบกวนผู้อื่นจึงทดลองถ่าย การแสดงช่วงที่เคลื่อนไหวเร็วมากก็ถ่ายไม่ได้ ผมลองค้นหารูปภาพด้วย Google โดยใช้คำค้น Mariinsky Ballet ได้รูป Dying Swan ที่สวยกว่าที่ผมถ่ายได้ และรูปการแสดงตอนอื่นๆ อีกมาก รูปที่สวยที่สุดอยู่ในสูจิบัตรการแสดง

มีอีกหลายตอนที่นักแสดงเต้นทั้งท่าอ่อนช้อยนุ่มนวล และท่าเต้นที่รวดเร็วและเต้นยาก เขาคงต้องเลือกนักแสดงหญิงที่ตัวไม่โตนัก เพื่อให้ตอนเต้นคู่ นักแสดงชายจะได้ยกตัวฝ่ายหญิงขึ้นในท่าต่างๆ ด้วยท่าทางคล้ายยกปุยนุ่น ทำให้มีความนุ่มนวลต่อเนื่องไม่แสดงท่าทีว่าต้องเกร็งกล้ามเนื้อเลย

ผมได้ชมท่าเต้นที่แสดงความหื่นกระหายกามราคะในช่วงที่ ๓ ซึ่งเป็นคล้ายๆ ละครประกอบดนตรี ไม่มีเสียงพูดหรือเสียงร้อง ตัวผู้แสดงไม่เปล่งเสียงใดๆ ออกมาเลย เราตามเรื่องได้โดยจินตนาการไปกับเรื่องย่อในสูจิบัตร ประกอบกับฉาก ดนตรี ท่าเต้น และสิ่งของในการแสดง

ภาพ Mariinsky Theatre ในสูจิบัตร ทำให้ผมระลึกได้ว่าเมื่อเกือบ ๑๐ ปีมาแล้ว ผมไปประชุมที่กรุง เซ็นต์ปีเตอร์ส เบิร์ก และพักที่โรงแรมที่อยู่ไม่ห่างจากโรงบัลเลต์นี้นัก ตอนเช้ามืดผมเคยไปวิ่งข้างโรงบัลเลต์นี้ เสียดายที่ไม่ได้เอาใจใส่หาทางเข้าชมการแสดง จะเห็นว่าในชีวิตของคนเรา ได้ปล่อยโอกาสในการเรียนรู้ให้หลุดลอยไปมากมายโดยรู้ตัวบ้าง ไม่รู้ตัวบ้าง


ชุดชมการแสดง	ฉากหน้าเวทีอันงดงาม

ฉากแรกอันอ่อนช้อยงดงาม	Dying Swan

ท่าที่งดงามยิ่ง	ผู้แสดงช่วงที่ 2 ออกมาขอบคุณผู้ชม

ฉากภายในฮาเร็ม ในช่วงที่ 3 ของการแสดง - Scheherazade	นักแสดงช่วงที่ 3 Scheherazade ออกมาขอบคุณผู้ชม