๗ วัน ผ่านมาแล้วนับแต่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๒ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๕๑ แต่ความอาลัย โศกาดูรของพสกนิกรชาวไทยก็มิได้จางหาย
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สิ้นพระชนม์ ราชาศัพท์และศัพท์อันเกี่ยวเนื่อง : ที่คนไทยควรเรียนรู้ (๓)
๗ วัน ผ่านมาแล้วนับแต่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๒ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๕๑ แต่ความอาลัย โศกาดูรของพสกนิกรชาวไทยก็มิได้จางหาย ต่างร่วมถวายสักการะอาลัยแด่พระองค์ในพระราชพิธีพระศพอย่างเนืองแน่น ทั้งได้รับทราบพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจมากขึ้นจากสื่อมวลชนที่รายงานทุกวัน ทั้งได้เรียนรู้ถ้อยคำราชาศัพท์และศัพท์ต่างๆ ในพระราชพิธี ที่ถูกต้องเรื่อยมา ตลอดจนการแสดงออกทางวัฒนธรรมที่เหมาะสมแก่การพระราชพิธี
บันทึกนี้จึงขอเป็นส่วนหนึ่งในการบันทึกประวัติศาสตร์ และสื่อความรู้เรื่องราวผ่านคำราชาศัพท์และศัพท์อันเกี่ยวเนื่องในพระองค์เป็นครั้งที่ ๓ ครับ
๑๖.เศวตรฉัตร : หมายถึง ฉัตรสีขาว ซึ่งเป็นเครื่องประกอบยศ ("ฉัตร" คือ ร่ม ส่วน "เศวตร" หมายถึง สีขาว) ฉัตรจะแบ่งเป็นชั้นๆ ตามพระอิสริยยศ
เบญจปฎลเศวตรฉัตร คือ ฉัตร ๕ ชั้น ( เบญจ แปลว่า ๕ ปฎล แปลว่า ชั้น) ใช้สำหรับประกอบพระยศชั้นกรมพระราชวังหลัง
สัปตปฎลเศวตรฉัตร คือ ฉัตร ๗ ชั้น ใช้สำหรับประกอบพระยศสูงขึ้นในชั้นพระมหาอุปราช
นพปฎลเศวตรฉัตร คือ ฉัตร ๙ ชั้น เป็นเครื่องประกอบความเป็นพระมหากษัตริย์
สำหรับพระศพในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ นั้นฉัตรที่กางกั้นพระโกศประกอบพระยศจะอยู่ในระดับ เบญจปฎลเศวตรฉัตร ๕ ชั้น แต่เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระเกียรติยศสูงขึ้นเทียบชั้น สัปตเศวตรฉัตร ๗ ชั้น เมื่อวันที่ ๙ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๕๑ ดังประกาศสถาปนาต่อไปนี้
"พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศร รามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศว่า โดยที่ทรงพระอนุสรณ์ถึง สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ซึ่งสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 2 มกราคม พุทธศักราช 2551 ว่าเป็นสมเด็จพระโสทรเชษฐภคินี ที่ทรงเคารพนับถือในฐานะที่ทรงมีอุปการคุณมาแต่หนหลัง อีกทั้งทรงพระคุณแก่บ้านเมืองเป็นอเนกปริยาย เป็นที่ประจักษ์แก่ตาแก่ใจของมหาชนทั่วไป เมื่อเสด็จสิ้นพระชนม์ เป็นเหตุให้พระองค์และประชาชนทุกชนชั้น อาลัยระลึกถึงพระคุณเป็นอันมาก ทรงพระราชดำริว่า สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯพระองค์นั้น ทรงพระเกียรติคุณเป็นที่เชิดชูแห่งพระราชวงศ์ ควรได้รับพระเกียรติยศใหญ่ยิ่ง โดยอนุโลมตามโบราณราชประเพณี
จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้เจ้าพนักงานจัดเศวตฉัตร 7 ชั้น กางกั้นพระโกศ พระราชทานเป็นเครื่องเฉลิมพระเกียรติยศให้ปรากฏสืบไป
ประกาศ ณ วันที่ 9 มกราคม พุทธศักราช 2551 เป็นปีที่ 63 ในรัชกาลปัจจุบัน"
๑๗. ราชรถ : ยานพาหนะสำหรับพระราชพิธี ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระศพจะมีราชรถเชิญพระศพไปสู่พระเมรุ ซึ่งเป็นเครื่องประกอบพระเกียรติยศอย่างหนึ่งและมีความแตกต่างกันตามระดับฐานะของบุคคล
พระมหาพิชัยราชรถ แปลว่า ราชรถแห่งชัยชนะอันยิ่งใหญ่ เป็นราชรถสำหรับอัญเชิญพระบรมศพพระมหากษัตริย์ สร้างขึ้นราวพุทธศักราช ๒๓๓๘ ใช้ครั้งแรกเมื่อครั้งอัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิสมเด็จพระปฐมบรมราชชนก (ทองดี) เพื่อถวายพระเพลิง ณ พระเมรุมาศทุ่งพระเมรุต่อมาก็กลายเป็นราชประเพณี เช่น
อัญเชิญพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ ๑
อัญเชิญพระโกศพระบรมศพสมเด็จพระศรีสุลาลัย พระบรมราชชนนีในรัชกาลที่ ๓
อัญเชิญพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓
อัญเชิญพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
อัญเชิญพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔
อัญเชิญพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ เป็นต้น
พระมหาพิชัยราชรถ ทำด้วยไม้แกะสลัก ทาชาด (สีแดง) ปิดทองประดับกระจก สูง ๑๑.๒๐ เมตร มีการแกะสลักลวดลายวิจิตรสวยงามอลังการมาก
ยังมีต่อครับ เพราะพระราชพิธีพระศพนั้นเป็นพระราชพิธีใหญ่และมีความสำคัญทั้งในแง่จิตใจและประวัติศาสตร์ ที่ควรค่าแก่การจารึก ทรงจำไว้ในหัวใจของคนไทยตลอดไป |
ขอให้ท่านเสด็จสู่สวรรคาลัย
ขอบคุณอาจารย์มากนะคะ
ได้ความรู้มากเลย
หนูเป็นลูกศิษย์อาจารย์นะคะ