เหตุการณ์ใน Weekly Meeting ของ สคส. เมื่อวันพุธที่ ๒๖ ธ.ค. ๕๐ ทำให้ผมกลับมาคิดต่อว่ามหาวิทยาลัยไทยกับมหาวิทยาลัยในอเมริกาต่างกันอย่างไร ทำไมความเข้มแข็งทางวิชาการของมหาวิทยาลัยไทยจึงอ่อน ผมสรุปแบบฟันธงว่า มหาวิทยาลัยไทยติดวัฒนธรรม “วิชาการตามก้น” มาเกือบร้อยปี และเราไม่ได้สร้างระบบ “วิชาการสร้างสรรค์” ขึ้นในสังคมไทย หน่วยงานที่ดูแลระบบอุดมศึกษาก็ไม่ได้เอาใจใส่เรื่องนี้อย่างจริงจัง ผมตั้งคำถามว่า เราเข้าใจจุดอ่อนกันแค่ไหนในวงการอุดมศึกษาไทย
เหตุการณ์ดังกล่าว คือการนำเสนอผลการเรียนวิชา Marketing โดยฝึกเขียนบทความวิชาการ เรื่อง Transferring Tacit Knowledge within a Market-Driven Organization โดย อ. ศิริสุข รักถิ่น แห่ง CMMU ที่กำลังไปศึกษาต่อระดับปริญญาเอกด้าน KM ที่ MSU (Michigan State University) ด้วยทุนของ สกอ.
อ. ศิริสุข กลับมาเมืองไทยชั่วคราว ผมจึงเชิญมาเล่าประสบการณ์การเรียนปริญญาเอกในมหาวิทยาลัยที่ถือได้ว่าเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยชั้นเยี่ยมแห่งหนึ่งของสหรัฐอเมริกา และเธอเลือกเล่าการเรียนรู้ (และวิธีสอน) วิธีเขียนบทความวิชาการ ซึ่งเธอเขียนบันทึกเล่าไว้แล้วที่ http://gotoknow.org/blog/sirisuhk/150591 แต่คนโลภอย่างผมอ่านจากบันทึกซึ่งเขียนอย่างละเอียด ยังไม่พอครับ ยังอยากเรียนรู้จากการแลกเปลี่ยนแบบ F2F ด้วย แล้วผมก็ได้สมประสงค์ คือได้กระตุ้นแรงบันดาลใจ ให้สมองมัน “เคี้ยวเอื้อง” เรื่องระบบวิชาการไทยไปอีกหลายวัน
ผมรู้สึกตลอดมาว่าวิชาการไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบัณฑิตศึกษา ต้องมีอะไรผิดสักอย่าง การสร้างสรรค์วิชาการ (วิจัย) จึงทำได้ยากเย็น ทั้งๆ ที่เราก็มีสมองที่ดีเหมือนคนในประเทศตะวันตก
วิจารณ์ พานิช
๒๗ ธ.ค. ๕๐
