ผมมีข้อสังเกตว่า ผมเป็นคนชอบฝัน เมื่อไรมีเวลาฝันและบันทึกฝัน ผมจะมีความสุขมาก นี่หมายถึง “ฝันใฝ่” หรือ “ฝันกลางวัน” นะครับ ส่วนฝันกลางคืนนั้นผมก็คงจะฝันเหมือนคนอื่นๆ เพราะมันเป็นธรรมชาติของมนุษย์ แต่ผมเป็นคนที่จำฝันกลางคืนไม่ค่อยได้ กลับชอบจำฝันกลางวันหรือฝันใฝ่
ผมสังเกตว่า ช่วงไหนชีวิตมันยุ่งมาก ต้องทำอะไรๆ จนไม่มีเวลาหยุดนั่งสงบๆ ทบทวน “บทเรียน” และ “ฝันใฝ่” ผมจะรู้สึกไม่มีความสุข รู้สึกว่าชีวิตมันขาดอะไรไป
ผมเดาว่ากลางคืน ตอนนอนหลับ สมองมัน rewind ประสบการณ์ชีวิตช่วงต่างๆ เอามาจัดหมวดหมู่คล้ายๆ คอมพิวเตอร์มันจัดระบบที่เรียกว่า defragmentation ใน harddisk เพื่อไม่ให้สมองมันรกจนใช้งานยาก แต่ผมเดาว่าสมองผมไม่เก่ง การจัดระบบ harddisk ตอนนอนหลับ ยังจัดได้ไม่ดีพอ ยังต้องการจัดตอนตื่นด้วย ผมต้องการ rewind เหตุการณ์บางเหตุการณ์เอามาทบทวนใหม่ เอามาตีความให้ชัดขึ้น เอามาโยงกับเหตุการณ์อื่น หรือโยงกับทฤษฎีในตำรา หรือจากที่ค้นได้ทาง Google ถ้าได้มีเวลาทำอย่างนี้ผมจะรู้สึกมีความสุขมาก ผมเรียกกระบวนการนี้ว่า “การเคี้ยวเอื้องทางสมอง” ผมสงสัยว่าสภาพเช่นนี้น่าจะจำเป็นสำหรับคนที่สมองช้าอย่างผม กล่าวอย่างนี้อาจจะผิดหมด เพราะมีคนชมว่าผมเป็นคนสมองไว คิดเร็วทำเร็ว เห็นไหมครับ เรื่องต่างๆ นั้นมันมอง หรือตีความได้ต่างๆ กัน ต่างกันอย่างขาวกับดำทีเดียว
ด้วยเหตุนี้เอง ผมจึงต้องตัดงานสังคมออกไปมาก รวมทั้งจำกัดการรับโทรศัพท์ด้วย ทำให้ผมเป็นคนหย่อนด้านสังคม ไม่กว้างขวาง แต่ผมก็เปิดรับทาง อินเทอร์เน็ตนะครับ คนที่ต้องการติดต่อกับผม ติดต่อทาง อี-เมล์ เป็นดีที่สุด
วิจารณ์ พานิช
๑๘ พ.ย. ๕๐