ขงจื๊อ ต้องการสอนให้ศิษย์พัฒนาบุคลิกภาพและอุปนิสัยของตนเอง เพื่อให้เป็นสุภาพชนที่แท้จริง

         สวัสดีครับ บันทึกนี้ เขียนเมื่อวันสิ้นปี(31 ธ.ค.2550) เขียนเพื่อเตือนใจตนเอง และ ขอมอบเป็นของขวัญปีใหม่ 2551 ให้ท่านผู้อ่านทุกท่านครับ

       ขงจื๊อได้พยายามสร้างแบบของสุภาพชนที่แท้จริงขึ้นมา ซึ่งเป็นบุคคลในอุดมคติของขงจื๊อ 7 ประการ คือ

        1 . สุภาพชน  ต้องเป็นคนที่พึ่งตนเอง หรือ เป็นคนที่มีอิสรภาพ

        2. สุภาพชน ต้องเป็นคนที่สำรวจตนเองตลอดเวลา ว่าตนเองมีความบกพร่องอะไรบ้าง  ขงจื๊อกล่าวว่า "สุภาพชน มักจะตำหนิตนเอง ส่วนคนใจแคบ มักจะตำหนิคนอื่น"

        3. สุภาพชนต้องมีความอ่อนน้อมถ่อมตน ห้ามพูดโอ้อวดคุยโต ขงจื๊อกล่าวว่า "การพูดมากเป็นเรื่องที่น่าตำหนิ การโต้เถียง เป็นเรื่องที่น่าหัวเราะ เพราะขณะโต้เถียงนั้น น้อยมากที่จะเอาเหตุผลที่แท้จริงมาหักล้างกัน แต่หากยกเอาคำพูดที่เร้าอารมณ์และเต็มไปด้วยอคติ

       4. สุภาพชน ต้องใจกว้าง รู้จักรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น แต่ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป ส่วนคนใจแคบนั้น มักจะลำเอียงเข้าข้างตนเองเสมอ

     5. สุภาพชน ย่อมไม่มีความกังวลและไม่มีความกลัว ขงจื๊อกล่าวว่า "ถ้าบุคคลได้สำรวจตนเองแล้วว่าทำอะไรไปถูกต้องและชอบธรรมแล้ว เขาก็จะไม่มีความกังวลใจ และไม่มีความกลัวใดๆ"

    6. สุภาพชน ต้องพร้อมที่จะแก้ไขในสิ่งที่ผิด  ขงจื๊อกล่าวว่า " สุภาพชน ย่อมทำอะไรผิดพลาดได้ แต่เมื่อรู้ว่าตนเองผิดแล้ว ต้องรีบแก้ไขให้ถูกต้อง ไม่ยืนกรานความคิดของตนว่าถูกเสมอไป เมื่อผิดก็พร้อมที่จะแก้ไขให้ถูกต้อง"

7. สุภาพชน ต้องไม่เห็นแก่ลาภ ยศ ขงจื๊อกล่าวว่า "มีอาหารกิน มีน้ำดื่ม ก็มีความสุขแล้ว เกียรติยศชื่อเสียงและทรัพย์สมบัติที่ได้มาโดยไม่ชอบธรรมนั้น มิได้มีความสำคัญไปมากกว่าก้อนเมฆที่ลอยผ่านไป"

     ครับ ทั้ง 7 ข้อ เป็นสุภาพชน หรือบุคคลที่เป็นที่ยอมรับของสังคมตามอุดมคติของขงจื๊อ

 

 สำหรับผมแล้ว ข้ออื่นๆ ก็พอทำเนาครับ ส่วนข้อที่ยากที่สุดสำหรับผม ก็น่าจะเป็นข้อที่ 7 ครับ คือ บางครั้ง ลึกๆ ผมเองก็ยังหวังลาภยศอยู่ครับ   จึงทำให้บางครั้ง อาจจะทำงานเพื่อหวังผลประโยชน์ส่วนตัว โดยไม่มองถึงส่วนรวมว่าจะได้อะไร ข้อนี้จะพยายามระวังครับ

        ส่วนข้อที่ยากรองลงมา คือ ข้อที่  5 ครับ คือ บางครั้งที่ทำอะไรลงไป ก็ยังไม่มีความแน่ใจว่าเราทำถูกต้อง ยังมีความกังวลใจอยู่บ้างในกรณีที่มีปัญหาหรือมีการขัดแย้ง  เพราะ ลึกๆแล้ว บางครั้งในใจก็ยังมี "อคติ" อยู่  จึงไม่แน่ใจว่าทำไปด้วย "อคติ" หรือ ทำไปด้วย "สติ"  ซึ่งข้อนี้ ก็ต้องระวังให้มากเหมือนกันครับ

       ขอให้ผู้อ่านทุกท่านมีความสุข สดชื่น สมหวัง ตลอดปีใหม่ 2551 ครับ