“เปิดใจ” ก็เหมือนเปิดโลก เห็นจักรวาลที่ยิ่งใหญ่ไม่มีสิ้นสุด

  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">มี Blogger ที่ไม่ประสงค์ออกนามท่านหนึ่ง เข้ามาให้ข้อคิดเห็นผิดหวังในบันทึกของผมตรงๆว่า บันทึกของผมไม่เห็นมีสาระอะไรเลย ตามชื่อBlog  Community based Research เขาคาดหวังความรู้ที่ฝานออกมาเป็นชิ้นๆ กล่องๆ ให้ได้เสพทันทีเหมือนสำเร็จรูปแบบที่เคย แต่ผมดันเขียนเรื่องราวฟุ้งไปหมด จากข้อเสนอแนะของเขาบอกว่าน่าผิดหวังเสียเหลือเกิน …เป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นมานานแล้ว และปัจจุบัน Blogger ท่านนี้ก็ปิดบ้านลบบันทึกออกไปจาก Gotoknow แล้ว</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">วูบแรกก็รู้สึกเสียใจอยู่บ้างที่ผมมีความพยายามในการนำเสนอกระบวนการเรียนรู้ตามรูปแบบของผมเพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวม สร้างความผิดหวังให้ผู้เข้ามาเรียนรู้ แต่มาคิดทบทวนหลายครั้ง ไม่ว่าผมหรือผู้ที่เข้ามาให้ข้อเสนอแนะต่างก็ถูกผลักเข้ามาสู่กระบวนการเรียนรู้ เริ่มต้น และความหลากหลายแต่ละคนมีสูง ความคาดหวังจึงหลากหลายตามไปด้วย ดังนั้น การเขียนจึงเป็นที่ถูกใจบ้าง น่าผิดหวังบ้าง ตามแต่มุมมอง อยู่ที่เขาจะมีวิธีการคิด (model หรือ mind set) อย่างไร?? ซึ่งไม่เหมือนกันแน่ๆ คิดได้แบบนี้ก็สบายใจ ในเมื่อบันทึกเปิดสาธารณะ ผมย่อมต้องยอมรับความคิดเห็นสาธารณะด้วยเช่นกัน</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal" align="center"> </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ผมเคยคิดเขียนความรู้เป็นกล่องๆนั้นออกมาเหมือนกันครับ มันไม่เวิร์กเลยครับทั้งผมคนส่งสารและคนรับสาร  ความคิดผมก็วนเวียนอยู่กับความคิดเดิมๆที่มีกรอบอันรัดตรึง  ผมจึงคิดใหม่…ผมหยิบเอาประเด็นเรื่องราวต่างๆมาเขียน และให้มองในมุมกว้าง ให้เชื่อมร้อยกัน  การเปิดใจ เปิดสมองของผมในครั้งนี้ ผมจึงมีความสุขในการเขียนมากกว่า และประเด็นที่เขียนก็โลดแล่น เป็นธรรมชาติ …ผมชอบผมจึงเขียน</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ตามจริง การคิดแบบ Abstract  แบบผมใช่ว่าจะฟุ้งจนจับสาระไม่ได้ แต่ผมเชื่อว่าการคิด Abstract สำคัญหากเราไม่มีการคิดแบบนี้ จะไม่สามารถถอดบทเรียน ไม่สามารถเห็นรูปแบบ (Pattern) การเปลี่ยนแปลง แต่เห็นป่าเพียงต้นไม้เป็นต้นๆ เห็นสัตว์เป็นตัวๆ เห็นคนเป็นปัจเจกแต่ไม่เห็นชุมชน สังคมใหญ่  ขาดการเชื่อมโยงสัมพันธ์  ผมคิดว่าระบบคิดเรามีปัญหาตรงจุดนี้ส่วนมากครับ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">อ่านบันทึกของ อ.หมอ สกลPhoenix  ในบันทึก จิตตปัญญาเวชศึกษา 45: รู้อะไรรู้กระจ่างแต่อย่างเดียว (จะดีหรือ?) ทำให้ผมคิดถึงการเชื่อมโยง ตอกย้ำในสิ่งที่ผมคิด </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"><hr></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p align="left">....มีหนังสือเล่มหนึ่ง ชื่อ Knight in rusty armor โดย Robert Fisher ที่มีคนแปลเป็นไทยโดยคุณนรนาท เนรมิตนักรบ ในชื่อว่า "สุภาพบุรุษอัศวิน " มีอยู่ตอนหนึ่งที่อัศวินผู้กำลังอยู่ในพันธกิจ "แสวงหาสัจธรรม" ได้เข้าไปใน "ปราสาทแห่งความรู้่" ภายนอกปราสาทนั้นก็โอ่โถงเหมือนปราสาทธรรมดาๆทั่วๆไป แต่พอเข้าไปข้างใน ปรากฏว่า "ปราสาทแห่งความรู้นี้ มีเพียงห้องเดียว" เท่านั้น</p>

สาเหตุที่มีห้องเดียวก็เพราะว่า "ความรู้ที่แท้จริง นั้นเพื่อประโยชน์ของสรรพสิ่งในนิเวศน์" ซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงถึงกันหมด ไม่ได้แบ่งแยกเป็นรายวิชา เป็นสาขา

.... 

</span></font><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">รู้กระจ่างแต่อย่างเดียว</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">“หมายความว่าอย่างไร (หรือ "ควร" จะหมายความว่าอย่างไร?) ในความเห็นของผม มันไม่จำเป็นจะต้องศึกษาเรื่องอะไรเป็นพิเศษ เพราะศึกษาเรียนเรื่องใดๆก็ตาม สุดท้าย ก็จะนำไปสู่ความจริงแท้แห่งความเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงเสมอ (Interconnectedness)” </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p> </p>

</span><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ผมเขียนถึง การเติบโตของดอกไม้ดอกเล็กๆข้างทางเดินไม่มีใครสนใจ  เพื่อนำไปเชื่อมกับศาสตร์อันยิ่งใหญ่ของนักทฤษฎี  ให้รู้ว่า ทุกอย่างคือเรื่องเดียวกัน - - -ด้วยเพราะทุกอย่างในโลกมันเชื่อมโยงไปหมด (Interconnectedness)นี่เป็นมิติคิดที่ผมคิดต่อจากเขียนมาระยะหนึ่ง </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ผมคิดว่าเป้าหมายของการเรียนรู้คือ การหลุดพ้นจากอวิชชา (ความไม่รู้) และ กระบวนการเป็นไปด้วยความอิสระ นั่นเป็นเป้าหมายของชีวิตเราเช่นกัน ตามหลักพระพุทธศาสนา ความรู้มีสองด้านเหมือนเหรียญ คือปัญญาทางโลกและปัญญาทางธรรม หรือโลกียปัญญากับธรรมปัญญา ถ้าเราสนับสนุนเฉพาะความรู้ทางโลก ขาดปัญญาทางธรรมก็ไม่ถึงเป้าหมายของชีวิต เพราะเป้าหมายของชีวิตอย่างที่ผมเขียนไว้คือ ความมี “อิสระ”</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">เช่นเดียวกันกับการจัดการความรู้ หากเราติดกรอบมาก การจัดการนั้นมักจะไม่ยั่งยืน เพราะไม่สอดคล้องกับวิถีอิสระที่เป็นธรรมชาติ ผมเคยให้ความเห็น ในบันทึกท่านอาจารย์ ดร.ประพนธ์ ผาสุกยืด จำบันทึกไม่ได้ ถึงเป้าหมายของการเรียนรู้และชีวิตที่ผมเขียนมา ผมขอมองในมุมที่เพิ่มเติมว่า “การเรียนรู้นั้นมันกว้างใหญ่ไพศาลมากนัก เกินกว่าจะจำกัดขอบเขตความคิด เพราะเราต่างกัน หลากหลาย ทั้งทุนความคิด ความรู้ ประสบการณ์ การแบ่งความรู้ออกเป็นชั้นๆนั้นยากลำบากมากเช่นกันเพราะเราไม่ทราบขอบเขตว่า สิ่งไหนคือ ฝังลึก แฝงเร้น หรือ ภายนอก”</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal" align="center"> </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">สิ่งที่ผมได้เรียนรู้ใหม่  คือ “สิ่งมหัศจรรย์ยิ่ง” ของผม ไม่ว่าจะเป็นความรู้ประเภทใด(แฝง หรือ ไม่แฝง)  ผมนำสิ่งที่ได้เรียนรู้นั้นมาเชื่อมโยงกับความรู้เดิมของผม ให้เข้าใจเป็นภาพที่เห็นชัด เป็นผลึกผลทางปัญญาของผมที่เกิดขึ้นในทุกขณะ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ผมชอบคำว่า “การเรียนรู้ตามอัธยาศัย” การเรียนรู้ตามความชอบ ตามจริตที่ทุกคนมีรูปแบบเฉพาะ  ไร้ขอบเขตใครกำหนด ใครใคร่รู้ก็ได้รู้ ใครใคร่เรียนก็ได้เรียน อิสระเสรีตามอารมณ์ตามธรรมชาติ ที่สอดคล้องกระบวนการเรียนรู้ของมนุษย์อย่างเราดังนั้นการเปิดโอกาสให้มนุษย์ทุกผู้ทุกนามเป็นเรื่องสำคัญ นั่นคือ “การยอมรับศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์” ในการเรียนรู้ สิทธิที่จะเลือกเรียนรู้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ผมตื่นเต้นกับการเรียนรู้ที่ไร้พรมแดนแบบนี้ และแน่นอนว่าความรู้ ความเห็น ทุกเรื่องทุกราวมีความหมายต่อผมมาก การเขียนบล็อกก็เช่นเดียวกันครับ…เป็นวิถีธรรมชาติของคนรักการแลกเปลี่ยนกับคนในสังคม ต้องการการยอมรับที่เป็นส่วนหนึ่งของจิตวิทยาความต้องการขั้นพื้นฐาน เป็นวิถีของสัตว์สังคม</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">หากให้มี ชีวิต และ ชีวา เอามันทั้ง “แก่น” และ “กระพี้” ปล่อยให้คนเข้ามาอ่านเลือกเอง ตามใจชอบ สิ่งหนึ่งที่ดูเหมือนไม่มีค่า ไร้สาระกับอีกท่านหนึ่ง แต่เป็นขุมทรัพย์ของอีกคนที่เพิ่งค้นพบเลยทีเดียว</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ขอให้โลกของการเรียนรู้นี้สนุก มีความสุข มีชีวิต ชีวา เปิดใจให้กว้างและยอมรับความหลากหลายที่เราพบเจอได้เรื่อยๆ การสร้างสังคมความร็ก็เพื่อสร้างปัญญาให้กับคนในสังคม โดยต้องเป็นปัญญาสองด้าน เพื่อให้ชีวิตและสังคมอิสระจากอวิชา อัตตา และกิเลส สังคมเมืองไทยที่เป็นสังคมหลายนัครา ก็จะลดทอนเบาบางลง…นำไปสู่ความเป็น อิสระ เรียนรู้ และสมานฉันท์ ปรองดอง</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">“เปิดใจ”  ก็เหมือนเปิดโลก เห็นจักรวาลที่ยิ่งใหญ่ไม่มีสิ้นสุด </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">โลกของการเรียนรู้ขอเพียงแต่เปิดใจรับ ส่วนการสังเคราะห์ให้เกิดเป็นผลผลึกทางปัญญานั้นเป็นกระบวนการภายในตนอีกที…</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">สิ่งนี้ก็แล้วแต่ทุนของแต่ละท่านแล้วครับ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"><hr></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p>ถอดบทเรียนเรื่องราวที่ผ่านเข้ามา</p><p>ปาย,แม่ฮ่องสอน</p><p>จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร  </p><p>๒๑ ธ.ค.๕๐       </p><p></p><p></p>