ตอนที่ 2
ในความพยายามที่จะให้มีการจัดตั้งองค์กรขึ้นสูงของขบวนการสหกรณ์ขึ้นเพื่อรับทราบหน้าที่ไปจากรัฐบาลนั้น ในปี พ.ศ. 2492 ทางราชการดำริที่จะให้มี สหภาพสหกรณ์ ขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางให้ความช่วยเหลือแก่สหกรณ์ต่างๆ และส่งเสริมให้สหกรณ์สามารถพึ่งตัวเองให้มากที่สุดในอนาคต จึงได้เปลี่ยนการเรียนเก็บเงิน "ค่าธรรมเนียมการตรวจบัญชี" มาเป็นเรียกเก็บเงิน "สะสมช่วยจัดสหภาพสหกรณ์" แทน โดยคิดในอัตราพันละหนึ่งของทุนดำเนินงานในวันสิ้นปีทางบัญชีแต่ไม่เกิน 1,000.- บาท โดยทางราชการได้รวบรวมเงินจำนวนนี้ฝากต่อทุนไว้กับธนาคารเพื่อการสหกรณ์ (ในปัจจุบัน คือ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร จำกัด) มาจนกระทั่งในปี พ.ศ. 2509 กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ จึงได้ทำลู่ทางจัดตั้งสหภาพสหกรณ์ขึ้น การพิจารณาแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2509 และให้ใช้ชื่อ"สันนิบาตสหกรณ์" แทนชื่อ สหภาพสหกรณ์
ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2510 คณะผู้ริเริ่มการจัดตั้งสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยได้เริ่มประชุมกัน เป็นครั้งแรก โดยมี นายปกรณ์ อังศุสิงห์ ปลัดกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติเป็นประธานในที่ประชุม ซึ่งประกอบด้วย นายทนุ สาตราภัย รองปลัดกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ และนายทะเบียบสหกรณ์ นายสมฤทธิ์ เลิศบุตร อธิบดีกรมสหกรณ์พาณิชย์และธนกิจ นายมนู วิริยานนท์ รักษาการในตำแหน่งอธิบดีกรมสหกรณ์ที่ดิน นายกระจ่าง โหตรภวานนท์ แทนอธิบดีกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ นายเทพ ไสยานนท์ ผู้อำนวยการกองเศรษฐการสหกรณ์ นายเติม อุเทศนันท์ หัวหน้ากองทะเบียบสหกรณ์นายประมูน วิทยานนท์ หัวหน้ากองวิชาการและส่งเสริมสหกรณ์ การประชุมครั้งนี้มีสาระสำคัญตามรายงานการประชุมบางตอน ดังนี้
1. ความริเริ่มที่จะจัดตั้ง ประธานฯ เสนอต่อที่ประชุมความว่า เห็นสมควรจัดตั้ง สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทไทย ขึ้นเป็นชุมนุมสหกรณ์ โดยมีความมุ่งหมายที่จะส่งเสริมความเจริญแก่กิจการของบรรดาสหกรณ์ทั่วประเทศ ตลอดจนยังความสะดวกให้เกิดแก่กิจการของสหกรณ์เหล่านั้นด้วย และเพื่อจะได้ใช้เป็นที่ฝึกอบรม เจ้าหน้าที่ของสหกรณ์ให้สามารถปฏิบัติงานของสหกรณ์โดยถูกต้องด้วยตนเอง ทั้งจะเป็นศูนย์กลางทางการเงินของสหกรณ์อีกด้วยในที่สุด และขณะร่างข้อบัคับสันนิบาตสหกรณ์ก็ได้จัดร่างขึ้นเรียบร้อยแล้ว ประกอบกับมีเงินสะสมช่วยจัดสหภาพสหกรณ์มากพอที่จะใช้เป็นทุนหารายได้มาดำเนินการเบื้องต้นได้ จึงสมควรที่จะได้เริ่มงานจัดตั้งขึ้นอย่างมีแผนงานที่แน่นอน มีสถานที่ เจ้าหน้าที่ งบประมาณค่าใช้จ่าย
2. เรื่องจัดตั้งคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้ง ที่ประชุมมีมติให้ผู้มีนามข้างท้ายนี้เป็นคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้ง คือ
นายเทพ ไสยานนทื เป็นประธานกรรมการ
ผู้แทนกรมสหกรณ์ที่ดิน เป็นกรรมการ
ผู้แทนกรมสหกรณ์พาณิชย์และธนกิจ เป็นกรรมการ
ผู้แทนกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ เป็นกรรมการ
นายเติม อุเทศนันท์ เป็นกรรมการ
นายประมูน วิทยานนท์ เป็นกรรมการ
นายสงวน รุณภัย เป็นกรรมการ
เจ้าหน้าที่กองทะเบียนสหกรณ์ เป็นเลขานุการ
3. เรื่องอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้ง ที่ประชุมมีมติกำหนดอำนาจหน้าที่ไว้ ดังนั้
3.1 เสนอความคิดเห็นในการจัดตั้ง ว่าจะดำเนินการจัดตั้งอย่าไร ตามลำดับขั้นตอน
3.2 เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับเจ้าหน้าที่ของสันนิบาตสหกรณ์ฯ ว่าควรขอความร่วมมือจากกรมต่างๆ และสำนักงานปลัดกระทรวงให้ส่งข้าราชการมาช่วยปฏิบัติงานในระยะเริ่มแรกจำนวนเท่าใด
3.3 เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการพิจารณางบประมาณใช้จ่ายในการจัดตั้งว่า มีโครงการอย่างไร มีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง โดยประมาณค่าใช้จ่ายเป็นรายปี
3.4 เสอนความคิดเห็นเกี่ยวกับสถานที่ที่จะใช้เป็นสำนักงาน ว่าควรจะจัดอย่างไร
วันที่ 3 พฤษภาคม 2510 (การประชุมครั้งที่ 2) ที่ประชุมมีมติให้จัดสร้างอาคารสำนักงานของสันนิบาตสหกรณ์ฯ ภายในวงเงินไม่เกิน 2 ล้านบาท โดยให้กอ่สร้างในบริเวณศูนย์ฝึกอบรมกระทรวง
พัฒนาการแห่งชาติ ถนนพิชัย เขตดุสิต กับให้เชิญผู้แทนสหกรณ์บางสหกรณ์เข้าร่วมในคณะด้วย
วันที่ 27 กรกฎาคม 2510 (การประชุมครั้งที่ 7) ที่ประชุมมีมติให้ นายยุทธดนัย ชินโชติ ผู้ตรวจราชการกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติเข้าร่วมในคณะกรรมการด้วย
วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2511 (การประชุมครั้งที่ 12) ที่ประชุมมีมติ ดังนี้
- ให้ดำเนินการขอจดทะเบียน
- ให้มีผู้เข้าชื่อขอจดทะเบียนรวม 24 ท่าน ประกอบด้วยผู้แทนสหกรณ์ 16 ท่าน และเอกชน 8 ท่าน
- ให้ผู้เข้าชื่อขอจดทะเบียน 24 ท่าน เป็นคณะกรรมการดำเนินการชั่วคราวโดยให้ นายปกรณ์ อังศุสิงห์ เป็นประธานกรรมการดำเนินการ และนายทนุ สาตราภัย เป็นรองประธานฯ
- กำหนดเอาวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2511 เป็นวันขอจดทะเบียน และวันทำพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารสำนักงานของสันนิบาตสหกรณ์ฯ
