เป็นโอกาสอันดีครับที่เราจะมาทำความเข้าใจตนเอง ปีหนึ่ง ก็หนึ่งครั้ง

 

 

 

 

 

ทบทวนชีวิต ๑๐ ข้อ  เพื่อสู้ต่อในปีใหม่

 

 

                       ล่วงเข้าสู่ count down  นับถอยหลัง ๑๐ วันก่อนขึ้นศักราชใหม่ ปีชวด  ปีหนูทอง  ซึ่งเป็นช่วงที่ผมหันมาทบทวนชีวิตตนเองในปีที่ผ่านมา วันละ ๑ ข้อ รวม ๑๐ วัน ๑๐ ข้อ  ซึ่งพอจะมองเห็นสิ่งที่ดีงาม บกพร่อง ต้องแก้ไขปรับปรุงหรือพัฒนาตนเอง  สิงใดได้ทำ สิ่งใดไม่ได้ทำ สิ่งใดทำผิดพลาด สิ่งใดทำดีแล้ว  เป็นต้น  มันเป็นโอกาสอันดีครับที่เราจะมาทำความเข้าใจตนเอง ปีหนึ่ง ก็หนึ่งครั้ง

ก่อนทบทวน

                   ก่อนจะทบทวนชีวิตตนเอง ต้องวางกฏเกณฑ์การทบทวนเสียก่อนครับ เพราะเรามักเข้าข้างตัวเรา ที่เรียกว่า "อคติ" ความลำเอียง   ลำเอียงเพราะรัก  ลำเอียงเพราะโกรธ  ลำเอียงเพราะกลัว และลำเอียงเพราะหลง  ถ้าเราขจัดความลำเอียงได้ก็จะทำให้เรามองเห็นตัวเราชัดเจน   บางท่านอาจยืมวิธี SWOT ในทางประกันคุณภาพการศึกษา มา SWOT ชีวิตของตนก็ได้  นั่นคือ หาจุดแข็ง  จุดอ่อน  โอกาส  และภัยคุกคาม ของชีวิตตน แล้วแก้ไข พัฒนา ก็ใช้ได้เหมือนกัน   ก่อนทบทวนชีวิต  ให้สร้างสภาวะนิ่ง ๓ เกิดขึ้นแก่ตนก่อน คือ

 

                 ๑. สภาวะนิ่งทางกาย  คือ ร่างกายสบายดีพร้อม ไม่เจ็บหัวตัวร้อนเป็นไข้ อยู่ในสภาพแวดล้อมที่สบาย ไร้คนรบกวน ถ้าอยู่ในสถานที่ที่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติที่สงบ สวยงาม น่าจะดีกว่า  เรียกว่า  กายโปร่ง

 

                 ๒. สภาวะนิ่งทางจิตใจ  คือ ใจพร้อมที่จะทบทวนตนเอง ปรารถนาที่จะปรับปรุงแก้ไขชีวิตของตนให้ดีขึ้น  ไม่มีเรื่องร้ายๆ เสียใจมารบกวน หรือเรื่องไม่สบายใจมามีอิทธิพล  เราอาจใช้วิธีทำใจ หรือสร้างความแข็งแกร่งให้เกิดในจิตใจขึ้นได้ ถ้าใช้ตอน กายโปร่ง ได้ยิ่งดี เพราะสภาวะทางกายจะช่วยได้มาก  อย่างนี้ เรียกว่า  ใจโปร่ง

 

                 ๓.สภาวะนิ่งทางความคิด  คือ  การคิดที่ปราศจากอคติ  มุ่งมั่นและเข้มแข็งที่จะไม่ให้ความคิดเอนเอียงเข้าข้างตัว ต้องทำจิตให้เป็นสมาธิเพื่อระงับความฟุ้งซ่าน  พร้อมที่จะตำหนิตนเองเมื่อเห็นข้อผิดพลาด ความพร้อมทางความคิดเช่นนี้ เรียกว่า  ความคิดโปร่ง

๑๐  หัวข้อทบทวนชีวิต 

 

              เริ่มจากมองจากตัวเองออกไปสู่ในระดับที่กว้างขวางขึ้นตามลำดับดังนี้

 

   ๑. ชีวิตตนเอง   ได้แก่  การกระทำต่างๆ ที่ตนเองทำมา  สุขภาพพลานามัย อนาคตและโอกาสของตน  ชะตาชีวิต ฯลฯ ที่รวมเรียกว่า  แบบแผนชีวิตตน  ที่ผ่านมาเป็นอย่างไร

                    * ทบทวนวันที่ ๒๑ ธันวาคม ๕๐

 

  ๒. ชีวิตครอบครัว     ได้แก่  บุตร ภรรยา สามี  เราได้ทำอะไรผิดพลาด หรือ ดีงาม สำหรับครอบครัวดีแค่ไหนอย่างไร  อะไรที่จะต้องละ เลิกแก้ไข  อะไรที่จะต้องทำในปีใหม่  เพื่อให้ครอบครัวมีความสุข เรียกว่า  แบบแผนครอบครัว

                  * ทบทวนวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๕๐

 

  ๓.ญาติพี่น้อง    ได้แก่ บิดา มารดา พี่น้อง และวงศาคณาญาติ  เราได้ปฏิบัติตนดีเป็นที่ยอมรับหรือไม่ เราได้ทำอะไรผิดพลาด หรือดีงามอะไรไว้  เรียกว่า  แบบแผนวงศาคณาญาติ

                 * ทบทวนวันที่ ๒๓ ธันวาคม ๕๐

 

  ๔.มิตรสหาย   ได้แก่ เพื่อนๆ  เพื่อนบ้าน  ที่เราได้คบค้าสมาคมกันอยู่ เราได้ทำอะไรที่ดี ไม่ดี แก่มิตรสหายเหล่านี้ไว้บ้าง  เรียกว่า  แบบแผนการคบมิตรสหาย

                * ทบทวนวันที่ ๒๔  ธันวาคม ๕๐

 

  ๕.ชีวิตการงาน   ได้แก่  การทำงานในหน้าที่ ความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน ผู้บังคับบัญชา ผู้ใต้บังคับบัญชา นิสิตนักศึกษาที่เราสอน  เราได้ปฏิบัติการงานบกพร่อง ดีงาม มากน้อยแค่ไหน เราได้วางตัวเหมาะสมแก่ผู้ร่วมงาน ผู้เกี่ยวข้อง มากน้อยแค่ไหน เราสร้างศัตรูไว้หรือไม่ ต้องแก้ไขอย่างไร  เรียกว่า  แบบแผนการทำงาน

                * ทบทวนวันที่ ๒๕ ธันวาคม ๕๐

 

  ๖.การศึกษาเรียนรู้  ได้แก่ การเรียน การแสวงหาความรู้ การเรียนรู้ต่างๆ เพื่อการพัฒนาชีวิต  เราได้ศึกษาเรียนรู้อะไร อย่างไร เหมาะควร หรือดีเพียงพอแค่ไหน   เรียกว่า  แบบแผนการเรียนรู้

               * ทบทวนวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๕๐

 

 ๗.สังคมชุมชนท้องถิ่น  ได้แก่  การอยู่ร่วมกันในสังคมชุมชนท้องถิ่น บทบาท หน้าที่ การมีส่วนร่วมสร้างเสริม สนับสนุน ชุมชนที่เราอยู่มากน้อยแค่ไหน  เรียกว่า  แบบแผนชุมชน

              * ทบทวนวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๕๐

 

 ๘.สถาบันพระมหากษัตริย์  ได้แก่  การปฏิบัติตนตามพระราชดำรัส การแสดงความจงรักภักดี เพื่อการพัฒนาชีวิตของตนตามแนวพระราชดำริ ได้เต็มที่เหมาะควร จริงจัง มากน้อยเพียงใด  เรียกว่า แบบแผนพสกนิกร

            * ทบทวนวันที่ ๒๘ ธันวาคม ๕๐

 

  ๙.สถาบันศาสนา  ได้แก่   การปฏิบัติตนในฐานะพุทธศาสนิกชน สมาชิกในศาสนาที่ตนนับถือ ได้กระทำความดี ลด ละ เลิก กิเลส ที่คุกคามตนได้มากน้อยเพียงใด ได้ปฏิบัติศาสนกิจเต็มที่ดีแล้วหรือไม่  เรียกว่า แบบแผนแห่งศาสนิกชน

          * ทบทวนวันที่  ๒๙  ธันวาคม ๕๐

 

๑๐.สถาบันชาติบ้านเมือง  ได้แก่  การปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดี บทบาทหน้าที่ที่ประชาชนพึงกระทำ การช่วยเหลือชาติ การรักษาอธิปไตย ความเป็นชาติไทย คนไทย  เป็นต้น  เรียกว่า  แบบแผนแห่งพลเมือง

         * ทบทวนวันที่ ๓๐  ธันวาคม ๕๐

หลังการทบทวน

         เมื่อทบทวนแล้วว่าอะไรที่ยังไม่ได้ทำ อะไรทำแล้วผิดพลาดต้องแก้ไข  อะไรทำดีแลวทำให้ดียิ่งๆ ขึ้นไป  ก็ให้เขียนเป็นคำประกาศ หรือนโยบายของตนเองเป็นข้อๆ เพื่อนำไปปฏิบัติในปีใหม่ ตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๕๑  เรียกว่า  วาระแห่งชีวิต

         ผมเชื่อว่า การทบทวนชีวิต ๑๐ วัน ๑๐ ข้อ และ วาระแห่งชีวิต จะทำให้ชีวิตเรา ดีขึ้น   สังคมดีขึ้น และชาติบ้านเมืองดีขึ้นครับ