ส่วนมากอยู่บนพื้นฐานของพุทธธรรม ด้วยเหตุนี้ ชาวไทยจึงมีความเชื่อทางจิตนิยมมากกว่าวัตถุนิยม

วัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญา  โดยธรรมชาติ  มี 2 ส่วนใหญ่ ๆ คือ

  <p style="margin: 0cm 73.3pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">ส่วนที่เป็นกระบวนการ  ( มรรค ) ที่เป็นบ่อเกิดแห่งภูมิปัญญา  และส่วนที่เป็นเนื้อหาสาระ ( ผล ) ซึ่งก่อให้เกิดคำถามแรกคือ  เราควรให้ความสำคัญในส่วนไหนและมีเหตุผลอะไรที่เลือกอย่างนั้น..?</p>  <p style="margin: 0cm 73.3pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">          สำหรับภูมิปัญญาไทยมีลักษณะเฉพาะที่สำคัญดังนี้</p>  <p style="margin: 0cm 73.3pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">1 . ส่วนมากอยู่บนพื้นฐานของพุทธธรรม  ด้วยเหตุนี้  ชาวไทยจึงมีความเชื่อทางจิตนิยมมากกว่าวัตถุนิยม  และมีความตระหนักรู้ถึงคุณค่ามากกว่ามูลค่าเพิ่มถือว่าเป็นจุดแข็ง  แต่มีจุดอ่อนตรงที่ไม่เอื้อต่อวิถีชีวิตแบบทุนนิยมเพราะไม่เอื้อต่อระการแข่งขัน  เป็นต้น</p>  <p style="margin: 0cm 73.3pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">2 . ส่วนมากงอกงามและพัฒนามาจากการท่องจำเรียนรู้และลัทธิเอาอย่าง  ด้วยเหตุนี้  จึงเป็นแบบจารีตนิยม ว่านอนสอนง่ายอ่อนน้อมถ่อมตน  ไม่เข้าข่าย  วัดรอยตีน  หรือตีตนเสมอท่าน  นับเป็นความรู้ที่ได้แบบอาหารสำเร็จรูป  จึงดูอ่อนทั้งวิถีและพลัง</p> 3 . ส่วนมากเป็นธรรมชาตินิยม  เพราะเห็นความเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างชีวิตกับธรรมชาติ  การดำรงอยู่ต้องอิงอาศัยพึ่งพาซึ่งกันและกันนั้นเอง.