เห็ดฟางกองรีที่คุยป่ารัง
สวัสดีครับ ก่อนอื่นต้องขอเล่าถึงวิถีชีวิตของคน ในชุมชนบ้านคุยป่ารัง หมู่ที่5 ตำบลวังควง อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร เมื่อย่างเข้าฤดูแล้งของทุกปี ปกติช่วงหลังการเก็บเกี่ยวข้าวในฤดูนาปี เกษตรกรที่อยู่ในวัยทำงาน ก็จะพากันไปใช้แรงงานในต่างจังหวัดและเมืองหลวง อยู่เป็นประจำทุกปี จะเหลือแต่คนเฒ่าคนแก่และเด็กๆ แต่การทำนาของที่นี่ยังรักษาการทำนาแบบปักดำ ซี่งทำกันมาตั้งแต่ปู่ย่าตายาย เพราะว่าพื้นที่ทำนาอยู่นอกเขตชลประทาน ในฤดูแล้งจะแล้งมาก และขาดแคลนน้ำที่จะทำการเกษตร จะทำนาได้เฉพาะฤดูฝนเท่านั้น
วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรที่สำคัญและมีมาก ของชุมชนบ้านคุยป่ารังแห่งนี้คือ ฟางข้าวนั่นเองและที่สำคัญตอซังข้าว ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่เกษตรกรในชุมชนบ้านคุยป่ารังนี้ ใช้ทำประโยชน์โดยการเพาะเห็ดฟางแบบวงรี เพราะว่าการเพาะเห็ดฟางแบบวงรีใช้น้ำน้อย ซึ่งผมจะขอเล่าวิธีการเพาะเห็ดฟางแบบวงรี มีดังนี้ครับ
ขั้นที่1. เริ่มต้นจากการถอนฟางข้าวจากนา มาแช่น้ำไว้ประมาณ 2 ชั่วโมง จากนั้นนำมาขึ้นรูป โดยเรียงด้านรากของตอซังไว้ภายในให้เป็นรูปวงรี และพับส่วนปลายม้วนเข้าหาด้านราก

ขั้นที่2 จากนั้นนำเอาอาหารเสริมจำพวกเปลือกถั่ว มูลสัตว์ โรยลงไปและโรยทับด้วยเชื้อเห็ดฟาง ของชั้นที่1 ทำแบบเดียวกันจนได้ 3 ชั้น เมื่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้จุดไฟเผาราก และส่วนปลายของตอซัง เพื่อให้เรียบและเสมอเท่ากัน เพื่อที่จะให้ดอกเห็ดฟางออกมาสม่ำเสมอ และเก็บง่าย

ขั้นที่3 จากนั้นก็ทำการรดน้ำพอเปียกและขึ้นไปเหยียบเพื่อให้เชื้อเห็ดแตกกระจาย แล้วคลุมด้วยพลาสติกใสทิ้งไว้ 12 วัน เห็ดรุ่นแรกก็จะออกมาให้เก็บได้


ขั้นที่4 จากนั้นที้งระยะไว้อีก 4 วัน เห็ดชุดที่2 ก็จะสามารถเก็บได้อีก รวมน้ำหนักเห็ดที่เก็บได้ทั้ง 2 ชุด ประมาณ 10 กิโลกรัม ทุกปีจะขายเห็ดได้(ขายส่ง) กิโลกรัมละ 40 บาท เกษตรกรจะมีรายได้จากการเพาะเห็ดวงรีวงละ 400 บาท ลงทุนค่าเชื้อเห็ด 30 บาท และค่าพลาสติกอีกประมาณ 30 บาทต่อวงรี ได้กำไรวงรีละ 340 บาท ในระยะ 16 วัน โดยแต่ละคนสามารถทำได้ครั้งละหลายสิบวง และทำได้ตลอดระยะเวลา 2 เดือนครึ่ง คือตั้งแต่มกราคม-มีนาคม ของทุกปี

นับว่าเป็นกิจกรรมทางการเกษตรกิจกรรมหนึ่ง ที่เกษตรกรในชุมชนบ้านคุยป่ารัง ได้รวมกลุ่มกันเพื่อผลิตเห็ดฟางแบบวงรี มาตั้งแต่ปี 2547ถึงปัจจุบัน มีสมาชิก จำนวน 32 คนในช่วงระยะเวลา 2 เดือนครึ่งนี้เมื่อปีผ่านมา ปรากฏว่าทางกลุ่มสามารถมีรายได้จากการเพาะเห็ดแบบวงรีถึง 3 แสนบาท ซึ่งถือว่าได้ดีพอสมควร แต่เท่าที่ทราบจาก คุณวาด วานิช เกษตรอำเภอพรานกระต่ายได้เล่าว่าสาเหตุที่เกษตรกร ได้เพาะเห็ด ในช่วงระยะเวลาแค่ 2 เดือนเศษนั้น เพราะว่ามีข้อจำกัดด้วยปริมาณน้ำที่ในสระเก็บน้ำที่มีอยู่ในชุมชนบ้านคุยป่ารังจะเหลือไม่มาก ถ้าหากมีปริมาณน้ำในสระเก็บน้ำมากกว่านี้ เชื่อว่าเกษตรกรจะสามารถเพาะเห็ดและมีรายได้ต่อไปอีก สำหรับ ในฤดูแล้งนี้ เกษตรกรในชุมชนบ้านคุยป่ารัง กำลังเตรียมตอซัง เพื่อที่จะทำการเพาะเห็ดฟาง เป็นอาชีพเสริมและเพิ่มรายได้แก่ครอบครัวต่อไป
แหล่งข้อมูล: ศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลวังควง
สำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร
สวัสดี ท่านพี่เขียวขจีมรกต ค่ะ
"JasmiN"
สวัสดีครับ พีเขียว
หวัดดีครับ
ผมมีความคิดอยู่อย่างหนึ่ง การทำก้อนเห็ดฟางสำเร็จรูปแบบ ก้อนเห็ดนางรม นางฟ้า แต่ขนาดอาจจะใหญ่หน่อย เพื่อจำหน่ายให้ชาวบ้านนำไปเปิดดอกเอง
น่าสนใจมากครับเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่น่าสนับสนุน