เอกสาร เรื่องราวข่าวสารจากชาวบ้านนั้น หลายชิ้นจะได้รับการเผยแพร่ในวงจำกัด เช่น ในงานนิทรรศการ การประชุม สัมมนา เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ต่างๆ ซึ่งผู้ที่เข้าร่วมงานจะได้รับเอกสารข้อมูล รวมถึงได้ซักถามกับเจ้าของข้อมูลโดยตรง นี่คือข้อมูลส่วนหนึ่งที่ถูกเผยแพร่ในรูปแบบของเอกสาร ซึ่งถูกนำมาเผยแพร่ในงานมหกรรมสร้างสุขภาคอีสาน ครั้งที่ ๒ ในระหว่าง ๑๖-๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ ในส่วนของลานกิจกรรม บริเวณชั้น ๑ กลุ่มที่ ๔ หัวข้อ สุขภาวะ (นวัตกรรมหมูหลุม, สาธิตการทำน้ำหมัก, การกู้ชีพ) ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

การทำจุลินทรีย์ท้องถิ่น (IMO)

IMO (Indigenous Microorganism หรือ จุลินทรีย์ท้องถิ่น) เป็นจุลินทรีย์ที่ช่วยในการย่อยสลายอินทรีย์ที่มีอยู่ในดินทั้งบนผิวดินและใ ต้พื้นดิน IMO จัดเป็นจุลินทรีย์ที่อยู่ในประเภทจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ ช่วยในการกำจัดจุลินทรีย์ที่ไม่มีประโยชน์หรือจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดโทษ (จุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดการเน่าเหม็นต่างๆ) ช่วยให้พืชสามารถนำธาตุอาหารต่างๆไปใช้ได้สะดวก ทำให้พืชแข็งแรง และเจริญเติบโตได้ดียิ่งขึ้น

วัสดุในการทำ IMO
1. ข้าวเจ้า 2 ลิตร
2. กากน้ำตาล
3. ขันพลาสติกใส
4. กระดาษขาวหรือผ้าขาวบาง
5. เชือกรัด

วิธีการทำ IMO

1. เริ่มจากหุงข้าวจ้าว 2 ลิตร โดยใช้น้ำน้อยๆพอท่วมข้าวเพื่อทำให้ข้าวสวยมีลักษณะค่อนข้างแข็งเล็กน้อย พอหุงข้าวเสร็จแล้ว ปล่อยทิ้งไว้ให้เย็น ประมาณ 1-2 ชั่วโมง

2. นำข้าวสวยมาใส่วัสดุที่มีความสูงไม่เกิน 5 นิ้ว เช่น ขันพลาสติกใส หรือกล่องข้าวพลาสติก โดยใส่ข้าวสวยลงไปในกล่องพลาสติกให้มีความสูงประมาณ 1-2 นิ้ว นำกระดาษสีขาวที่ปราศจากสารเคมี (ปราศจากหมึกพิมพ์) หรือผ้าขาวบาง ที่มีขนาดใหญ่กว่าขันพลาสติก มาปิดทับแล้วใช้เชือกมัดพอหลวมๆ


3. นำขันพลาสติกไปฝังใต้พื้นดิน ตรงบริเวณใต้ต้นไม้ หรือถ้าเป็นกอไผ่ได้ยิ่งดี เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีการแพร่กระจายของเชื้อจุลินทรีย์ต่างๆ (เชื้อรา) ได้ดีและมีจำนวนมาก และควรทำในช่วงตอนเย็น เนื่องจากเป็นช่วงที่มีอากาศถ่ายเทได้ดี อุณหภูมิไม่สูง ทำให้เชื้อสามารถเจริญเติบโตได้ดียิ่งขึ้นโดยขุดหลุมให้มีขนาดพอดีกับขันพลา สติก ส่วนความลึกนั้นให้ขันพลาสติกอยู่ลึกลงไปในพื้นดิน โดยให้ปากขันพลาสติกอยู่ห่างจากผิวหน้าดินประมาณ 1 นิ้ว จากนั้นให้นำเศษใบไม้หรือกิ่งไม้มาวางปิดทับไว้ให้มิดชิดเพื่อป้องกันสัตว์ต ่างๆมาคุ้ยเขี่ย ในกรณีถ้าทำ IMO ในช่วงฤดูฝน ให้นำผ้าหรือถุงพลาสติกปกคลุมขันพลาสติกเพื่อป้องกันการเปียกชื้น โดยฝังไว้ประมาณ 3-5 วัน เมื่อเปิดดูจะพบเชื้อราสีต่างๆ เช่น สีขาว, สีดำ, สีเหลือง- เขียว เป็นต้น ซึ่งในแต่ละพื้นที่จะพบเชื้อราทั้งชนิดและสีที่แตกต่างกันไป


4. ให้เขี่ยเชื้อราที่ไม่พึงประสงค์ทิ้งไป นั่นคือ สีดำ, สีเหลือง-เขียว ซึ่งจัดว่าเป็นเชื้อราที่ไม่มีประโยชน์ ส่วนเชื้อราสีขาวนั้น ถือเป็นเชื้อราที่มีประโยชน์ ให้ขยำรวมกับข้าว แล้วเติมกากน้ำตาลในอัตราส่วน 1:1 ปิดฝาพอหลวมๆ จากนั้นหมักไว้ประมาณ 5-7 วัน จะพบว่าจุลินทรีย์เกิดการขยายตัวอย่างรวดเร็ว เป็นอันว่าสามารถนำไปใช้ได้

การนำ IMO ไปใช้ประโยชน์

การนำ IMO ไปใช้ประโยชน์นั้นสามารถทำได้เหมือนกับวิธีการใช้น้ำหมักชีวภาพทุกประการ แต่คุณสมบัติของ IMO หรือ จุลินทรีย์ท้องถิ่นนั้น จะเด่นกว่าตรงที่สามารถกำจัดกลิ่นเหม็นได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าน้ำหมัก ชีวภาพ ซึ่ง IMO นี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์กับคอกปศุสัตว์ได้ทุกชนิด ที่มีปัญหาเรื่องกลิ่นเหมม็นรบกวน ในกรณีนี้เราจะใช้ IMO ผสมกับน้ำเปล่าในอัตราส่วน 1:500 หรือ 1 : 1,000 คนให้เข้ากันดีใช้รดกองปุ๋ยหมักชีวภาพในคอกหมู เพื่อเพิ่มจุลินทรีย์ในการย่อยสลายปุ๋ยหมัก และช่วยกำจัดกลิ่นเหม็นของมูลและปัสสาวะหมู โดยรดให้ทั่วคอกปุ๋ยหมัก ทุกๆ 5-7 วัน หรือเวลาที่คอกปุ๋ยหมักเริ่มส่งกลิ่นเหม็นรบกวน

 

ที่มา : เอกสารเผยแพร่ในงานมหกรรมสร้างสุขภาคอีสาน ครั้งที่ ๒
ระหว่าง ๑๖-๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ ในส่วนของลานกิจกรรม บริเวณชั้น ๑ กลุ่มที่ ๔ หัวข้อ สุขภาวะ (นวัตกรรมหมูหลุม, สาธิตการทำน้ำหมัก, การกู้ชีพ)ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม