ฝันนี้ยาว ขนาดข้ามภพข้ามชาติทีเดียว

         ในตอนที่แล้ว ผมฝันเปลี่ยนโลก จากโลกวัตถุนิยม ไปเป็นโลกมนุษย์นิยม     ซึ่งเป็นเพียง “เป้าหมายรายทาง” ยังไม่ใช่ “เป้าหมายปลายทาง”

          เป้าหมายปลายทางคือ “โลกธรรมชาตินิยม” 

         ที่จริงตอนแรกจะใช้คำว่า “โลกธรรมนิยม” แต่เกรงว่าคนจะเข้าใจผิด    ว่าผมมุ่งพาคนเข้าวัด    จริงๆ แล้ว “ธรรมนิยม” กับ “ธรรมชาตินิยม” ก็สิ่งเดียวกัน    คือหมายถึงสรรพสิ่งทั้งหลายทั้งปวง

         ผมฝันเห็นมนุษย์ไม่หมกมุ่นอยู่กับผลประโยชน์ของมนุษย์เท่านั้น     อยากเห็นความมีใจกว้าง เห็นคุณค่า เห็นพลัง ของสรรพสิ่งเหล่านั้น    ทำความเข้าใจธรรมชาติมากขึ้น    โดยมีความเคารพต่อธรรมชาติ     และหาทางปรองดองกับธรรมชาติให้มากที่สุด

         เวลานี้เราใช้วิธีฝืนธรรมชาติมากเกินไป    มุ่งเอาชนะธรรมชาติมากเกินไป     ขาดความเคารพธรรมชาติ     เป็นแนวทางที่ก่ออหังการ์  ทำให้จิตใจหยาบกระด้าง

         จริงๆ แล้ว ผมฝันใฝ่ให้โลกเปลี่ยนเลยมนุษย์นิยม ไปเป็นธรรมชาตินิยม     โลกจะน่าอยู่ขึ้นมาก

         โดย “โลก” ที่กล่าวถึงนี้ เป็นเศษเล็กๆ 1/6,000,000,000 ของโลกทั้งหมดเท่านั้น

         ผมฝันเพื่อสอนตัวเองครับ

วิจารณ์ พานิช
๑๗ ต.ค. ๕๐