กระปุกแตก

จากกระปุกแตก…สู่…ธนาคารโรงเรียน : กิจกรรมปลูกฝังการประหยัดและออม ******** 1. ความเป็นมา โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2444 ในนามโรงเรียนเทพวงศ์ ตั้งอยู่ระหว่างวัดพระบาทกับวัดมิ่งเมือง (ปัจจุบันวัดทั้งสองได้ขยายอาณาเขตรวมเป็นวัดเดียวกันมีชื่อว่า วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร) ปี พ.ศ.2453 ย้ายโรงเรียนไปตั้งที่โรงเรียนนารีรัตน์จังหวัดแพร่ ปัจจุบัน และ ได้รับพระราชทานนามจากรัชกาลที่ 6 ว่าโรงเรียน “ พิริยาลัย ” โดยอาศัยเค้ามูลจากนามเจ้าผู้ครองนครเดิม ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มให้มีโรงเรียนขึ้นคือ เจ้าพิริยะเทพวงศ์ ปี พ.ศ.2455 โรงเรียนได้รับการยกฐานะเป็นโรงเรียนประจำจังหวัด พ.ศ.2478 ได้ย้ายโรงเรียนมาอยู่ที่ปัจจุบัน เลขที่ 151 ถนนยันตรกิจโกศล ตำบลในเวียง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ เดิมเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดชาย ต่อมาได้รับนักเรียนหญิงเข้าเรียนด้วย แต่สภาพปัจจุบันก็ยังมีจำนวนนักเรียนชายมากกว่านักเรียนหญิงเหมือนเดิม โดยมีนักเรียนชาย ๒,๗๕๑ คน นักเรียนหญิง ๘๓๒ คน รวม ๓,๕๘๓ คน โรงเรียนจัดการศึกษาโดยมุ่งเน้นความเป็นเลิศทางวิชาการและพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมให้นักเรียนเป็นคนดี มีทักษะในการดำรงชีวิต ตามที่กำหนดไว้ในวิสัยทัศน์ เป้าประสงค์และพันธกิจ ซึ่งสรุปเป็นคำขวัญของโรงเรียนว่า คุณธรรมเด่น เน้นการศึกษา อนามัยสมบูรณ์ เทิดทูนสถาบัน สัมพันธ์ชุมชน เพิ่มผลสิ่งแวดล้อม การจัดการศึกษาของชาติมุ่งพัฒนาเด็กและเยาวชนทุก ๆ ด้าน เพื่อให้เป็นบุคคลที่มีคุณภาพ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้เรียนเป็นคนดี เป็นคนเก่ง และดำรงชีวิตอย่างมีความสุข การพัฒนานักเรียนด้านคุณธรรมนับว่ามีความสำคัญยิ่ง หากนักเรียนเป็นผู้มีคุณธรรมแล้วย่อมประพฤติปฎิบัติตนแต่ในทางที่ดี มีความรับผิดชอบ ตั้งใจเรียน จะทำให้มีผลการเรียนดีขึ้น มีความประพฤติดี ในทางตรงกัน ข้ามหากนักเรียนขาดคุณธรรม ไม่มีความรับผิดชอบ ไม่ตั้งใจเรียน ย่อมทำให้ผลการเรียนตกต่ำ หรือแม้จะ 2 เป็นคนมีสติปัญญาดี แต่หากไม่มีคุณธรรมก็ย่อมจะใช้ความฉลาดความรู้ไปในทางที่ผิด คดโกง เอารัดเอาเปรียบคนอื่น มุ่งเอาแต่ผลประโยชน์ส่วนตน ส่งผลให้สังคมเกิดความเดือดร้อนและพัฒนาช้า ดังนั้นการจัดการศึกษาระยะหลังนี้จึงมุ่งเน้นคุณธรรมนำความรู้ กระทรวงศึกษาธิการจึงได้กำหนดให้ปลูกฝังและพัฒนาคุณธรรมนักเรียนที่จำเป็น 8 ประการ ได้แก่ ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ มีวินัย สุภาพ สะอาด สามัคคี และมีน้ำใจ การพัฒนาคุณธรรมนั้นดูเหมือนจะเป็นเรื่องยากและเป็นนามธรรม เห็นผลช้า และบางครั้งก็ไม่มีความคงทนในการปฏิบัติอย่างต่อเนื่องจนเป็นนิสัย แต่หากมีวิธีการปฏิบัติที่ดีผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติจริงจนเห็นผล สิ่งที่เห็นว่ายากกลับกลายเป็นเรื่องง่ายและได้ผลดี ดังวิธีการปลูกฝังคุณธรรมด้านการประหยัดและออม ของโรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ ดังที่จะได้นำเสนอในลำดับต่อไป 2. การพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ เป็นโรงเรียนยอดนิยมโรงเรียนหนึ่ง ที่ผู้ปกครอง นักเรียนและชุมชน มีความไว้วางใจให้บุตรหลานเข้าศึกษาในแต่ละปีเป็นจำนวนมากเกินกว่าที่โรงเรียนจะรับเข้าศึกษาได้ทั้งหมด เพื่อสนองความต้องการและความคาดหวังของผู้ปกครอง นักเรียน ชุมชน โรงเรียน จึงได้พยายามรักษาระดับคุณภาพของโรงเรียนและพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น โดยใช้การบริหารจัดการเชิงระบบ ใช้โรงเรียนเป็นฐานในการพัฒนา(SBM) ดำเนินการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม ปัจจัยที่เอื้อต่อการดำเนินงาน วิเคราะห์จุดเด่นจุดด้อยของโรงเรียน นำไปวางแผนกลยุทธและจัดระบบการบริหารเป็น 12 ระบบ ได้แก่ ระบบบริหารจัดการ ระบบเรียนรู้ ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ระบบกิจการนักเรียน ระบบการ นำองค์กร ระบบยุทธศาสตร์ ระบบพัฒนาบุคลากร ระบบพัฒนาคุณธรรม ระบบสารสนเทศ ระบบ สวัสดิการครู-นักเรียน ระบบวิจัยและพัฒนา และระบบชุมชนสัมพันธ์ ทุกระบบทำงานเป็นทีม ดำเนิน งานด้วยวิธีการและกระบวนการตามขั้นตอนวงจรคุณภาพ PDCA ของ DAMMING โรงเรียนได้กำหนดวิสัยทัศน์ไว้ว่า “ โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ เป็นแหล่งการเรียนรู้ที่พัฒนานักเรียนให้มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ มุ่งเน้นความเป็นเลิศทางวิชาการ เสริมสร้าง ให้เห็นคนดี และมีทักษะในการดำรงชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ” โดยเน้นความเป็นเลิศทางวิชาการและเน้นความรู้คู่คุณธรรม จากการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของ สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(สมศ.)รอบแรก เมื่อวันที่ 13-15 มกราคม 2547 ผลการประเมิน มาตรฐานที่ 1 ผู้เรียนมีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์ ได้ระดับคุณภาพดี โดยมีจุดที่ควรพัฒนาคือ ความประหยัดในการใช้สิ่งของทั้งของตนเองและของส่วนรวม ตลอดจนทรัพยากร เช่น น้ำ ไฟฟ้า และช่วยกันรักษาโต๊ะ เก้าอี้ และมีข้อเสนอแนะครูควรจัดกิจกรรมปลูกฝังให้ผู้เรียนใช้ 3 อุปกรณ์การเรียนอย่างคุ้มค่า และจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของเงิน ใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด ดังนั้น โรงเรียนจึงได้มุ่งเน้นพัฒนาระบบคุณธรรม โดยมีขั้นตอนของการพัฒนาระบบ ดังนี้ ระบบพัฒนาคุณธรรม วิเคราะห์สภาพปัจจุบันปัญหา วางแผนพัฒนาคุณธรรม ดำเนินกิจกรรมพัฒนาคุณธรรม ประเมินผลตามวัตถุประสงค์ ไม่บรรลุ บรรลุผล สรุปรายงาน การดำเนินกิจกรรมพัฒนาคุณธรรม โรงเรียนได้ดำเนินกิจกรรมอย่างหลากหลาย เช่น การเข้าค่ายคนดีศรีพิริยาลัย การปฐมนิเทศ การอบรมคุณธรรมเฉลิมพระเกียรติ ธนาคารขยะรีไซเคิล ส่วนที่เน้นและถือเป็น Best Practices ก็คือการประหยัดและออม ที่ดำเนินการพัฒนาตามข้อเสนอแนะของ สมศ. และตามความต้องการของผู้ปกครอง นักเรียน และ ชุมชน การประหยัดและออม จากภาวะวิกฤตทางเศรษฐกิจที่ผ่านมาในปี 2540 ที่มักเรียกว่าเศรษฐกิจฟองสบู่แตกนั้น สาเหตุ สำคัญประการหนึ่งเกิดจากคนไทยขาดวินัยในการประหยัดและออม การออมจึงกลายเป็นเรื่องเร่งด่วนที่จะต้องปลูกฝังให้คนไทยรักการออมมากขึ้น เด็กและเยาวชนจึงกลายเป็นเป้าหมายหลักที่จะต้องปลูกฝัง ดังทำนองที่ว่า ไม้อ่อนดัดง่าย ซึ่งถือเป็นการเพาะต้นกล้าแห่งการประหยัดและออม ให้เติบโตขึ้นในอนาคตต่อไป คุณธรรมการประหยัดและออมเป็นคุณธรรมพื้นฐานสำคัญข้อหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานให้เมื่อปี 2525 และยังเป็นคุณธรรมสำคัญตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงด้วย เด็กเป็นความหวังในอนาคตของทุกสังคม ในแง่ของการส่งเสริมเป็นที่ทราบกันดีว่า โรงเรียนเป็นสถาบันแห่งการเรียนรู้และปลูกฝังคุณธรรมให้แก่คนรุ่นใหม่ 4 จากการวิเคราะห์ความคาดหวังและความต้องการของผู้ปกครองและชุมชนที่มีต่อโรงเรียน พิริยาลัยจังหวัดแพร่ พบว่า นอกจากจะให้นักเรียนมีความสามารถทางการเรียนแล้ว ยังต้องการให้นักเรียน มีคุณธรรมจริยธรรม และค่านิยมที่ดีงามด้วย ประกอบกับโดยสภาพทั่วไปของนักเรียนโรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ ที่ผู้ปกครองนักเรียนส่วนใหญ่มีฐานะทางเศรษฐกิจดี เป็นบุตรข้าราชการ พนักงาน และอื่น ๆ นักเรียนมักจะได้รับเงินมาโรงเรียนในแต่ละวันค่อนข้างมากและใช้จ่ายอย่างไม่ประหยัด ทำให้เกิดนิสัยใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่าย เพื่อให้การปลูกฝังคุณธรรมด้านการประหยัดและออม ประสบผลสำเร็จมากที่สุด โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ จึงได้หาวิธีในการปลูกฝังคุณธรรมดังกล่าว ซึ่งถือเป็นวิธีการที่ดีที่สุด(Best Practices) ตามบริบทของโรงเรียน 3. วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practices) การดำเนินการปลูกฝังคุณธรรมด้านการประหยัดและออมที่ถือเป็นวิธีการที่ดีที่สุด ตามบริบทของโรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ สรุปเป็นแผนภูมิ ดังนี้ แผนภูมิการปลูกฝังคุณธรรมการประหยัดและออม กำหนดคุณธรรมที่ต้องการพัฒนา ประชุมวางแผน(บูรณาการและทีมงาน) ประชาสัมพันธ์กิจกรรม สร้างความตระหนัก กิจกรรมกระปุกแตก กิจกรรมธนาคารโรงเรียน นักเรียน(ประเมินผล) ทุกขั้นตอนดำเนินงานด้วยวิธีการและกระบวนการตามขั้นตอนวงจรคุณภาพ PDCA ของ DAMMING การดำเนินงานตามแผนภูมิสรุปได้ดังนี้ 5 3.1 กำหนดคุณธรรมที่ต้องการพัฒนา โรงเรียนประชุมคณะกรรมการวิชาการ เพื่อกำหนด คุณธรรมที่พึงประสงค์ของนักเรียน โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ ซึ่งต้องกำหนดไว้ในแบบประเมินผล การเรียน(ปพ.5)ด้วย เพื่อให้ครูผู้สอนนำไปจัดการเรียนการสอนและประเมินผล รวมทั้งกำหนดวิธีการปลูกฝังคุณธรรม และการบูรณาการในการจัดกิจกรรมปลูกฝังคุณธรรมของฝ่ายและกลุ่มสาระการเรียนรู้ ต่าง ๆ เพื่อลดความซ้ำซ้อนของกิจกรรม 3.2 การบูรณาการ ฝ่ายและกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ปฏิบัติกิจกรรมตามที่กำหนด สำหรับคุณธรรมด้านการประหยัดและออม ได้บูรณาการระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ ซึ่ง จัดกิจกรรมกระปุกแตก กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีดูแลกิจกรรมธนาคารโรงเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปศึกษากิจกรรมประกวดกระปุกออมสิน 3.3 ประชาสัมพันธ์ โรงเรียนประชาสัมพันธ์กิจกรรมให้ผู้ปกครองทราบ ในวันประชุม ผู้ปกครองนักเรียนเข้าใหม่ เพื่อให้ความร่วมมือในการส่งเสริมการประหยัดและออมของนักเรียนในความ ปกครอง 3.4 สร้างความตระหนักในการประหยัดและออม โดยกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ ให้นักเรียนจัดทำบัญชีรับจ่าย ในแต่ละวัน แล้วนำเงินที่เหลือหย่อนในกระปุกออมสินที่นักเรียน ระดับชั้น ม.1แต่ละคนประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ ซึ่งเป็นการปลูกฝัง คุณธรรม ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งส่งเสริม ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของนักเรียนด้วย ครูผู้สอนวิชาสังคมศึกษาจะ กระปุกออมสินของนักเรียน เป็นผู้ตรวจบัญชีรับจ่ายของนักเรียนเป็นระยะ ๆ พร้อมกับให้แรงเสริมบวกแก่นักเรียน เหตุที่ดำเนินการเฉพาะนักเรียนระดับชั้น ม.1 นั้น เนื่องจากระดับชั้นอื่น ๆ ได้ผ่านกิจกรรมนี้ในขณะที่เรียนอยู่ระดับ ชั้น ม.1 และมีบัญชีเงินฝากในธนาคารแล้ว สามารถนำเงินที่เหลือใช้ฝากธนาคารเลยโดยไม่ต้องหย่อนกระปุกออมสินอีก 3.5 จัดกิจกรรมกระปุกแตก ก่อนถึงวันเด็กแห่งชาติ หนึ่งวันกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ จะจัดกิจกรรมวันกระปุกแตก หลังเสร็จพิธีหน้าเสาธงโดยให้นักเรียนนำกระปุกออมสินของตนเองมา โรงเรียนจัดประกวดกระปุกออมสิน ทั้งประเภทความคิดและประเภท สวยงามโดยกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปศึกษา ซึ่งเป็นการส่งเสริมความ คิดริเริ่มสร้างสรรค์ของนักเรียนอีกทางหนึ่ง จากนั้นให้นักเรียนจับคู่ 6 หันหน้าเข้าหากัน เมื่อประธานให้สัญญาณทุกคนทุบกระปุกของตนเอง แล้วนับเงินจากกระปุก จากนั้น ให้สลับกันนับเงินของเพื่อนที่นั่งคู่กันเพื่อตรวจสอบจำนวนเงินที่ถูกต้องแล้วบันทึกจำนวนเงินในแบบฟอร์ม ที่ครูแจกให้ ในวันนั้นโรงเรียนจะเชิญธนาคารออมสิน สาขาแพร่ จะมารับฝากเงินจากนักเรียนที่โรงเรียนโดยตรง ต่อมาจึงเกิดแนว คิดว่าถ้ามีธนาคารในโรงเรียนก็คงจะดี นักเรียนและครูก็สะดวก ในการฝาก-ถอนเงิน โดยไม่ต้องเสียเวลาการเรียนการสอนไปทำ นอกโรงเรียน จึงมีการประสานงานกับธนาคารออมสิน และในที่ วันกระปุกแตก สุดกิจกรรมธนาคารโรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ก็เกิดขึ้น 3.6 กิจกรรมธนาคารโรงเรียน นักเรียนนำเงินที่ได้ไป ฝากกับธนาคารโรงเรียน ซึ่งกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและ เทคโนโลยีดูแล โดยจัดให้นักเรียนที่เรียน พื้นฐานพาณิชย์มาปฏิบัติ งานในธนาคาร ซึ่งมีการจำลองและเลียนแบบธนาคารทุกอย่าง โดย ได้รับการสนับสนุนจากธนาคารออมสิน ซึ่งเป็นปณิธานของล้นเกล้า รัชกาลที่ 6 ที่มีพระราชประสงค์ส่งเสริมให้ประชาชนรู้จักการออม ธนาคารโรงเรียน ทรัพย์โดยเริ่มปลูกฝังตั้งแต่วัยเด็ก เพื่อสร้างนิสัยการออมให้ต่อเนื่องในอนาคต นักเรียนพื้นฐานพาณิชย์ได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง ฝึกการทำงานเป็นทีม เน้นความละเอียดรอบคอบ ฝึกการแก้ปัญหาในการทำงาน ส่วนนักเรียนคนอื่น ๆได้ฝึกปฏิบัติการฝาก-ถอนเงิน ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตประจำวัน นักเรียนที่เรียนพื้นฐานพาณิชย์ ปฏิบัติงานในธนาคารโรงเรียน โดยเปิดบริการช่วงเช้าก่อนโรงเรียนเข้าแถว และช่วงพักกลางวัน ส่วนตอนเย็นจะทำบัญชีและนำเงินฝากธนาคารออมสิน สาขาแพร่ 7 นอกจากนี้นักเรียนบางกลุ่มก็กู้ยืม เงินจากธนาคารไปลงทุนตั้ง บริษัทจัดทำรูปเล่มรายงาน จำกัด ซึ่งดำเนินการถ่ายเอกสาร และเข้าเล่มรายงานที่กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและ เทคโนโลยีเป็นผู้ดูแล นักเรียนได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง ด้านการจัดตั้งบริษัท การบริหารบริษัท การทำบัญชี งบดุล กำไร เป็นการต่อยอดที่ขยายวงกว้างออกไปอีก นับว่าเป็น การจัดกิจกรรมส่งเสริมการประหยัดและออมที่มีความหมายต่อชีวิต นักเรียนเห็นผลได้กำไรที่เห็นได้ อย่างเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม เมื่อปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนระยะหนึ่ง มีการประเมินผลรวมและแก้ไขปัญหา เพื่อให้เกิดผลดีที่สุด จึงเกิดการปรับเปลี่ยนวิธีการบางอย่าง เช่น ได้ปรับกิจกรรมกระปุกแตกออก เนื่องจากนักเรียนที่นำเงินหย่อนกระปุกออมสิน จะนำเงินออกฝากธนาคารได้ปีละครั้ง เมื่อมีการทุบกระปุกออมสินก่อนวันเด็กหนึ่งวัน ทำให้เงินนอนอยู่ในกระปุกออมสินเฉย ๆ ไม่เกิดดอกผล ทำให้ขาดโอกาสได้ดอกผลกำไรระยะหนึ่ง จึงได้ปรับกิจกรรมกระปุกแตกออก โดยให้นักเรียนชั้น ม.1 และ ม.4 ที่เป็นนักเรียนเข้าใหม่ เปิดบัญชีเงินฝากกับธนาคารโรงเรียน ซึ่งสามารถฝากเงินได้ตั้งแต่ 10 บาทขึ้นไป เมื่อนักเรียนสะสมเงินได้ครบ 10 บาทก็นำไปฝากธนาคารโรงเรียนได้เลย ทำให้เงินมีดอกผลเร็วขึ้น โดยคณะครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ จะเป็นผู้ติดตามให้แรงเสริมเกี่ยวกับบัญชีเงินฝากและการฝากเงินกับธนาคารโรงเรียนของนักเรียน 4. ผลการดำเนินงาน ผลจากการดำเนินงานปลูกฝังคุณธรรมการประหยัดและออม พอสรุปได้ดังนี้ 4.1 นักเรียนเห็นความสำคัญของการประหยัดและออม ซึ่งปัจจุบันมีบัญชีเงินฝากจำนวน 5,036 บัญชี มีเงินฝากหมุนเวียน 4,813,370.74 บาท มีสถิติการฝากเงินโดยเฉลี่ยวันละ 25,000 บาท 4.2 ผู้ปกครองให้การสนับสนุนกิจกรรมเป็นอย่างดียิ่ง จากการสัมภาษณ์ผู้ปกครอง นักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษา และสมาคมศิษย์เก่า อย่างไม่เป็นทางการ พบว่า มีความพึงพอใจในกิจกรรม กระปุกแตก และ ธนาคารโรงเรียน 4.3 ผลจากการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของ สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(องค์การมหาชน)(สมศ.) มาตรฐานด้านผู้เรียน มาตรฐานที่ 1 ตัวบ่งชี้ที่ 4 (รอบแรก) และตัวบ่งชี้ที่ 1.5 (รอบสอง) ผู้เรียนมีความประหยัด รู้จักใช้และรักษาทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ผลการประเมิน ดังตาราง 8 รอบที่ วัน เดือน ปี ผลการประเมิน ข้อเสนอแนะ 1 13 – 15 มกราคม 2547 ระดับคุณภาพดี(70 %) ครูควรจัดกิจกรรมปลูกฝังให้ผู้เรียนใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างคุ้มค่าและจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของเงิน ใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด 2 11 – 13 มิถุนายน 2550 ระดับคุณภาพดีมาก(3.95 หรือ 96.56 %) - จากการประเมิน พบว่า ผู้เรียนรู้จักการประหยัด รู้จักใช้และรักษาทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ดีมาก 4.4 โรงเรียนได้รับโล่ธนาคารโรงเรียนดีเด่น จากธนาคารออมสิน ภาค 5 จังหวัดเชียงใหม่ 3 ปีซ้อน คือ ปี 2547 2548 2549 4.5 นักเรียนที่ปฏิบัติหน้าที่พนักงานธนาคารโรงเรียน ได้รับคัดเลือกให้เข้าศึกษาต่อคณะพาณิชย์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คือ นางสาวดวงดาว วันมหาใจ 4.6 ผลจากการดำเนินกิจกรรม ยังนำไปสู่นิสัยการประหยัดในด้านต่าง ๆ เช่น นักเรียนบางกลุ่ม(ม.6) ช่วยกันเก็บขวดน้ำพลาสติกที่ใช้ในโรงเรียนไปขาย นำเงินมาพัฒนาห้องเรียน การประหยัดน้ำ และไฟฟ้า จึงนับได้ว่าเป็นวิธีการปลูกฝังคุณธรรมด้านการประหยัดและออมที่ดีอีกวิธีหนึ่งตามบริบทของโรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/10 เก็บขวดน้ำพลาสติกในโรงเรียนขาย นำเงินมาพัฒนาห้องเรียน 9 5. ปัจจัยความสำเร็จ ปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จเกิดจากการร่วมมือของฝ่ายต่าง ๆ และปัจจัยเกื้อหนุน ดังนี้ 5.1 ผู้บริหารเห็นความสำคัญ มีวิสัยทัศน์ ให้การสนับสนุนและส่งเสริมการจัดกิจกรรมเป็นอย่างดียิ่ง 5.2 คณะครูกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ได้ร่วมมือกันในการบูรณาการและจัดกิจกรรมที่สอดรับส่งเสริมซึ่งกันและกัน เช่น ครูกลุ่มสาระสังคมศึกษาฯ จัดกิจกรรมกระปุกแตก ครูกลุ่มสาระศิลปศึกษาจัดประกวดกระปุกออมสิน ครูกลุ่มสาระภาษาไทยประกวดการเขียนเรียงความและคำขวัญการประหยัดและออม ครูกลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยี ดูแลกิจกรรมธนาคารโรงเรียน 5.3 การทำงานระบบทีมทั้งคณะครูและนักเรียน ทำให้ช่วยกันทำงานในลักษณะร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมชื่นชมผลงานและความสำเร็จ รวมทั้งการติดตามเอาใจใส่ของครูที่คอยให้แรงเสริมแก่นักเรียน 5.4 การได้รับการสนับสนุนจากภายนอก ได้แก่ ผู้ปกครองนักเรียน ธนาคารออมสินสาขาแพร่ ธนาคารออมสินภาค 5 เชียงใหม่ สนับสนุนการดำเนินงานของธนาคารโรงเรียน ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาเชียงใหม่ สนับสนุนและให้นักเรียนฝึกงานเกี่ยวกับพนักงานธนาคารอย่างเต็มรูปแบบ และ ศิษย์เก่า เช่น ดร.โอฬาร ไชยประวัติ ได้สนับสนุนเครื่องคอมพิวเตอร์ในการปฏิบัติงานของธนาคารโรงเรียน 5.5 ความรู้ความสามารถของครูและการจัดแผนการเรียนที่เอื้อต่อความสำเร็จของการดำเนินงาน เช่น ครูกลุ่มการงานอาชีพและเทคโนโลยี สามารถให้คำปรึกษาแก่นักเรียนที่ทำหน้าที่พนักงานธนาคารได้เป็นอย่างดี โรงเรียนจัดวิชาพื้นฐานพาณิชย์ให้นักเรียนได้เรียน มีธนาคารโรงเรียนให้นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติจริง และนักเรียนได้ฝึกจัดตั้งบริษัท เช่น บริษัทจัดทำรูปเล่มรายงาน จำกัด ล้วนเป็นปัจจัยส่งเสริม ให้เกิดความสำเร็จ 6. บทเรียนที่ได้รับ 6.1 การปฏิบัติงานอย่างเป็นขั้นตอนและมีการประเมินผลทุกขั้นตอนอย่างเป็นระบบ ทำให้การทำงานประสบความสำเร็จ เพราะมีการปฏิบัติ ตรวจสอบ แก้ไขปัญหาอุปสรรคทุกระยะการทำงาน 6.2 การทำงานเป็นทีมและการบูรณาการ ทำให้งานประสบความสำเร็จ 6.3 การปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ควรเริ่มจากการสร้างความตระหนัก ฝึกปฏิบัติจริงที่ เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตจริง จะทำให้เห็นผลสำเร็จจากการปฏิบัติจริง อันจะก่อให้เกิดความศรัทธา แล้วปฏิบัติอย่างยั่งยืน