สำหรับผม ความสนุกในชีวิตคือการได้ฝึกฝนตนเอง     บางครั้งถึงกับเป็นการเคี่ยวเข็ญ เคี่ยวกรำตนเอง

         โจทย์ใหญ่อันหนึ่งคือการสร้างทักษะในการ “สร้างความเชื่อถือ เชื่อมั่น ระหว่างกัน” ที่ฝรั่งเรียกว่า skill in building mutual trust    

          ผมเชื่อว่า เจ้า mutual trust นี่แหละ ที่จะปฏิวัติวัฒนธรรม ปฏิวัติโลก     ใครมีทักษะในการสร้าง mutual trust กับคนอื่น ก็จะมีชีวิตที่มีความสุขได้ง่าย     อย่างชีวิตสมรสนี่ก็คือการเดินทางร่วมกันของคน ๒ คน เพื่อสร้าง mutual trust ให้มั่นคงขึ้นเรื่อยๆ     จนถึงขั้น “ไร้เงื่อนไข”

         ถ้าไม่มี mutual trust การสื่อสารจากใจถึงใจก็จะไม่เกิด    หรือเกิดก็แบบตื้นๆ หลอกๆ  ไม่ใช่ของจริง     เมื่อไม่มีการสื่อสารจากใจถึงใจ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันก็เกิดขึ้นแบบแกนๆ     ไม่สนุก ไม่ลึก ไม่กว้าง ไม่มีสภาพของความขัดแย้งแบบไม่ขัดแย้ง     ขาดมิติทางจิตวิญญาณ

         ผมมองว่า mutual trust จะค่อยๆ งอกงามเติบโตจากพฤติกรรมหรือปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันที่สั่งสมทีละน้อย     จากความรู้สึกเล็กๆ ที่เกิดขึ้นในเรื่องนั้นบ้าง เรื่องนี้บ้าง      จากเสียงเล่าลือบอกต่อกันปากต่อปากบ้าง     จากผลงานที่แสดงออกอย่างเป็นรูปธรรมบ้าง      คนเราก็จะค่อยๆ ได้รับความเชื่อถือเพิ่มขึ้น

         แต่นั่นยังไม่ใช่จุดสำคัญที่สุดในเรื่อง trust ในสายตาของผม     จุดสำคัญที่สุดคือการฝึกทักษะของตัวเราเอง ให้มีความสามารถในการสร้าง mutual trust กับคนใดคนหนึ่ง  ในชั่วขณะหนึ่ง  ในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง  ได้ในทันทีทันใด     ผมเป็นคนแข็งทื่อ ไม่ค่อยมีชีวิตชีวา     จึงรู้สึกว่าตนเองด้อยในทักษะนี้     ไม่รู้วิธีสร้าง mini mutual trust อย่างที่กล่าวข้างต้น

         ใครมีเคล็ดลับเรื่องนี้ โปรดขยายสู่กันบ้างนะครับ

วิจารณ์ พานิช
๗ ต.ค. ๕๐