เมื่อผู้บันทึกเข้ามาทำงานที่พื้นที่ดงหลวงก็ได้รับคำแนะนำจากผู้เฒ่าผู้แก่ของชุมชนว่าควรจะทำ “พิธีก๊วบ” ของไทโซ่ หรือ “พิธีครอบ” พิธีนี้เป็นความเชื่อท้องถิ่นว่า ใครผู้ใดที่มาอยู่อาศัยในชุมชนเป็นเวลานานควรจะทำพิธีนี้ ผู้บันทึกเข้ารับพิธีแล้วก็เห็นด้วยกับพิธีกรรมแบบโบราณ ดังนี้ 

ปกติหากใครจะเข้าไปทำงานในหมู่บ้าน โดยมารยาทก็ต้องแจ้งแก่ผู้นำในวิธีการตามระบบที่ปฏิบัติกันทั่วไป  แต่วิธีนี้มีจุดด้อยคือ ผู้นำเท่านั้นที่รับทราบว่ามีคนนั้นคนนี้เข้ามาทำงาน อย่างดีผู้นำก็ประกาศผ่านที่ประชุมหรือหอกระจายข่าวให้ทราบว่านายนั่นนายนี่มาทำงานบ้านเรานะ  

แต่ส่วนใหญ่ไม่ได้ทำการประกาศหรอกครับ แต่ “พิธีก๊วบ” นั้นคือการล้มหมู 1 ตัว หรือวัว 1 ตัวแล้วเลี้ยงกันทั้งหมู่บ้าน ผู้มาร่วมงานที่สำคัญคือ ผู้เฒ่าผู้แก่ทุกสายสกุล หรือเจ้าโคตร ผู้นำชุมชนตามประเพณีทั้งหมด เช่น จ้ำ หมอธรรม หมอสมุนไพร จารย์ ฯลฯ ซึ่งเป็นโครงสร้างหมู่บ้านแบบดั้งเดิมทั้งหมด กับผู้นำที่เป็นทางการ ตามระบบโครงสร้างใหม่ของหมู่บ้าน ต่างมารวมกันทำพิธีไหว้ผีปู่ตาประจำหมู่บ้าน  

โดยสาระเป็นการประกาศให้ผีที่ชาวบ้านนับถือ ได้รับรู้ถึงการเข้ามาอยู่ของคนต่างถิ่น เข้ามาดี เข้ามาทำประโยชน์แก่หมู่บ้าน เข้ามาเป็นลูกหลาน ขอให้ปกปักรักษา ขอให้มีความสุขมีความเจริญ เมื่อผีรับรู้แล้วผู้เฒ่าหรือเจ้าโคตรของชุมชนทั้งหมดก็รับทราบ ชาวบ้านที่มาร่วมก็รับทราบ แล้วก็กินของเซ่นไหว้นั้นๆร่วมกันเป็นเสร็จพิธี มันเหมือนชนเผ่าในหลายๆประเทศก็ทำในลักษณะเดียวกัน  

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ผู้บันทึกได้ขึ้นไปอ่างห้วยไผ่เพื่อตรวจสอบสถานที่และอื่นๆอีกครั้ง ได้พบกับทีมงานของเจ้าหน้าที่ป่าไม้ ที่รับผิดชอบสถานที่นั้น ได้ปรึกษาหารือกันในหลายเรื่องถึงความพร้อม หรือไม่พร้อมของสิ่งต่างๆ เพื่อจะได้แก้ไขทันทีในส่วนที่ไม่พร้อม  

มีสิ่งหนึ่งที่ผู้บันทึกได้รับการแนะนำจากเจ้าหน้าที่ชั้นผู้น้อย ของสำนักงานป่าไม้ ที่มีตำแหน่งในหมู่บ้านเป็น “เจ้าจ้ำ” ท่านเล่าให้ฟังว่า สถานที่แห่งนี้เมื่อกางเต็นท์ทีไรฝนจะตกลงมาทุกที แม้จะไม่มากมาย แต่ก็ทำให้เกิดความไม่สะดวก และขอแนะนำให้ “เซ่นไหว้เจ้าที่เสีย” ผู้บันทึกเข้าใจและรับปากทันทีว่าต้องทำ และจะทำในวันที่ 15 หรือ 16 ครับ แล้วเจ้าจ้ำจะเป็นผู้บอกอีกที 

ในการนี้ก็มีขันธ์ 5 เครื่องประกอบพิธีก็ไม่มีอะไรมาก ไก่ต้ม 1 ตัว เหล้าขาว 1 ขวด หมาก พลู บุหรี่ ธูปเทียน ฯ ดอกไม้ และเงิน 99 บาท  โดยเจ้าจ้ำและผู้บันทึกจะร่วมประกอบพิธีนี้ หากท่านผู้ใดจะร่วมก็ไม่ขัดข้องครับ 

หากเป็นคนโบราณเรื่องนี้เป็นสิ่งปกติมาก ไปที่ไหน พักที่ไหน โดยเฉพาะในป่าในเขา ต่างถิ่น ต้องทำการแสดงความนับถือ คารวะต่อเจ้าที่เจ้าทาง เจ้าป่าเจ้าเขา ให้ได้รับรู้ รับทราบการมาอยู่ของคนในที่นี้ ผู้บันทึกทำงานกับชนบท กับป่าเขา มาทราบดีว่า เป็นเรื่องที่คนยุคดิจิตอลไม่ถือ และไม่สนใจ แต่ก็เกิดเรื่องให้ได้ยินกันบ่อยๆ ผู้บันทึกเข้าใจและยอมรับสิ่งนี้เพราะเผชิญมาแล้วด้วยตัวเอง 

เพื่อความสบายใจของเจ้าของที่คือเจ้าหน้าที่ป่าไม้ เพื่อความสบายใจของทุกท่านที่เข้ามาสู่ดงหลวง และเพื่อแสดงการคารวะต่อสิ่งเหนือธรรมชาติผู้บันทึกจะทำพิธีเซ่นไหว้เจ้าที่ ตามหลักการปฏิบัติของท้องถิ่นนี้กับ “จ้ำ” ครับ