คิดเป็น ของท่านโกวิท วรพิพัฒน์

คิดเป็นความหมาย          
               ”คิดเป็น” หมายถึง  กระบวนการที่คนเรานำมาใช้ในการตัดสินใจ โดยต้องแสวงหาข้อมูลของตนเองข้อมูลของสภาพแวดล้อมในชุมชนและสังคมและข้อมูลทางหลักวิชาการแล้วนำมาวิเคราะห์หาทางเลือกในการตัดสินใจที่เหมาะสมมีความพอดีระหว่างตนเองและสังคม
ประวัติความเป็นมา          
                 ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ นักการศึกษาไทยได้ให้แนวคิดทางการศึกษานอกโรงเรียนไว้เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งหัวหน้ากองการศึกษาผู้ใหญ่กรมสามัญศึกษาโดยมีหลักการว่าความต้องการขั้นพื้นฐานของการเรียนของมวลชนเพื่อมุ่งให้เกิดความประสมกลมเกลียวและเข้ากันได้ระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อมซึ่งความสมดุลจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อสามารถเอาชนะอุปสรรคต่างๆหรือสามารถปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมได้ เรียกว่า “คิดเป็น”คำว่าคิดเป็นนี้ได้นำ ไปใช้ในโครงการการศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จ  เพื่อฝึกอบรมครูมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2531  และได้นำไปใช้ในโครงการการศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จขั้น ต่อเนื่อง (ระดับที่ 3 และ 4) โครงการผลิตสารผู้ใหญ่ฉบับประชากรศึกษา และโครงการอื่นๆ
สาระสำคัญ           
               สมมุติฐานตามแนวความคิดเรื่องคิดเป็นนี้ได้มาจากหลักปรัชญาทางพุทธศาสนาที่ว่าชีวิตเป็นทุกข์ความทุกข์จะดับได้จะต้องรู้สาเหตุของความทุกข์นั้นๆหลักหรือวิธีการที่จะดับทุกข์หรือแก้ปัญหา จะต้องมีกระบวนการคิดและในกระบวนการคิดนั้นจะต้องมีองค์ประกอบของการคิด เพื่อวิเคราะห์ปัญหาหรือค้นหาคำตอบ อันจะนำไปสู่การแก้ปัญหาได้สำเร็จ องค์ประกอบที่สำคัญมีอยู่ 3 ประการ คือ      
               1. ความรู้ที่เป็นความรู้ด้านวิชาการ      
               2. ความรู้ด้านสังคม และสิ่งแวดล้อม      
               3. ความรู้เกี่ยวกับตนเอง           
               จากองค์ประกอบข้างต้น ผู้เรียบเรียงจะต้องชั่งน้ำหนักดูว่าข้อมูลใดน่าเชื่อถือมากกว่า หรือมีผลดีมากกว่า และตัดสินใจโดยอาศัยการพิจารณาโดยรอบคอบดังเช่นการจะมีบุตรมากหรือน้อย ต้องใช้ข้อมูลทางวิชาการ (การแพทย์)  ข้อมูลทางด้านสังคม (ความเชื่อของคนในท้องถิ่น ความจำเป็นในการประกอบอาชีพ)ข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง (สุขภาพความพอใจ)  เมื่อพิจารณาว่าควรจะเลือกตัดสินใจอย่างไร จึงจะได้ผลดีที่สุด ก็เลือกตัดสินใจ
บทสรุป           
               บุคคลจะอยู่ได้อย่างเป็นสุขในสังคมนั้นจะต้องเป็นผู้คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น และกระบวนการคิดเป็น ทำเป็นแก้ปัญหาเป็นนั้น ผู้คิดจะต้อง นำข้อมูลอย่างน้อย 3 ประการมาประกอบในการคิด คือ      
               1. ข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง      
               2. ข้อมูลเกี่ยวกับด้านสังคมสิ่งแวดล้อม      
               3. ความรู้ด้านวิชาการ
คำค้น           
การศึกษานอกโรงเรียน           
การศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จ