เขาเสนอตัวเองว่า พวกผมไม่ต้องการอะไร เพียงแต่ว่า ถ้าคุณหมอไปออก รร. ก็ขอให้พวกผมไปด้วย จะไปจัดกิจกรรมให้ความรู้ให้
โครงการนี้หมอเมย์เล่าให้ฟังค่ะ ว่ามีกลุ่มจิตอาสาในหลายๆ รูปแบบที่เอาเรื่องทันตฯ ไปทำในสังคม ชุมชนนักเรียนค่ะ เธอเล่าว่า
- โครงการนี้ ทำในกลุ่มเยาวชน และเด็กๆ ที่เสนอมาว่า เราจะส่งเสริมให้เยาวชนทำกิจกรรมที่สร้างสรรค์ ด้วยเหตุผล 2 อย่างก็คือ 1) กิจกรรมที่สร้างสรรค์ทำให้เกิดการเรียนรู้ และเขาก็จะได้พัฒนา จากตรงนั้นโดยพัฒนาทักษะหลายๆ อย่างในตรงนั้น 2) ในจำนวนของกิจกรรมสร้างสรรค์ต่างๆ เราคิดว่า กิจกรรมทางด้านสุขภาพเป็นเรื่องที่มีประโยชน์ต่อเขาโดยตรง และในฐานะที่เป็นทันตบุคลากรด้วย
- ในที่สุดจากความต้องการของเด็ก ก็นำมาสู่การเขียนเป็นโครงการยุวทันตรักษ์
- พื้นที่ได้แสวงหางบประมาณสนับสนุน จากในพื้นที่เอง ในที่สุดเราก็ได้มา 3 พื้นที่ในปีแรก
- เราได้จัดกระบวนการของการ ลปรร. ไป 2 ครั้ง ครั้งหนึ่งที่กองฯ อีกครั้งที่ TK Palace
- จากการไปติดตามผล ทั้ง 3 พื้นที่ พบว่ามีโมเดลที่แตกต่างกัน
- พื้นที่แรก คือ ที่เชียงราย
- ... กลุ่มเยาวชนที่นี่เป็นกลุ่มที่อยู่นอกระบบ ที่มีจิตอาสาเพื่อสังคม จริงๆ เขาทำเรื่องคัดเลือกเพื่อความศรัทธาในพระผู้เป็นเจ้า ต่อมาเขาขยาย แทนที่จะทำแต่ในประเด็นของศาสนา เขาขยายทำเป็นประเด็นสังคม ที่เกี่ยวกับสุขภาพ
- เนื่องจากเขามีความสัมพันธ์ที่ดีของเครือข่ายในพื้นที่ เขาก็ได้งบสนับสนุนส่วนหนึ่งจาก อบต.
- และเขาเป็นกลุ่มเยาวชนที่เคลื่อนไหวในสังคมมานาน เยาวชนเขามีความสามารถพิเศษในกิจกรรมที่จะเข้ากับเยาวชนได้ดี คือสอนน้องแล้วน่าฟัง เกิดกิจกรรมที่ทำให้น้องเพลิดเพลิน
- เขาไม่ได้เงินสนับสนุนจากเรา แต่เนื่องจากเราไปกระตุ้นเขา เห็นคุณค่าในตัวเขา เขาก็พยายามจะเอาเงินส่วนอื่นๆ ที่เขาได้รับ เช่น จากโครงการต่อต้านการค้ามนุษย์ การค้าการเอาเปรียบทางเพศ ... เขาบอกว่า พอเขาจะไปให้ความรู้กับกลุ่มเป้าหมายที่ถูกหลอกลวง เขาก็บอกว่า ผมจะเอาเรื่องฟันไปพูดในกลุ่มเด็กเล็กๆ ในศูนย์เด็กเล็กบ้าง อะไรบ้าง
- งานของกลุ่มนี้ก็จะเข้าไปตามภูดอย ไปในพื้นที่ที่ไม่มีแม้กระทั่งไฟฟ้าจะใช้ เขาก็เอาเรื่องของเราเข้าไปสอนเด็ก
- ได้ไปพยายามเชื่อมกับทันตบุคลากรในพื้นที่ให้กับเยาวชนกลุ่มนี้
- เขาเสนอตัวเองว่า พวกผมไม่ต้องการอะไร เพียงแต่ว่า ถ้าคุณหมอไปออก รร. ก็ขอให้พวกผมไปด้วย จะไปจัดกิจกรรมให้ความรู้ให้
- ซึ่งก็เป็นจิตอาสาเพื่อสังคมของเขา ที่เขา Devote ตัวเองเพื่อพื้นที่บ้านเกิดของเขา ที่เชียงราย
- ส่วนโมเดลของสมุทรสาคร
- เราโชคดีที่ได้ครูที่ทำเรื่องนี้ จริงๆ คำว่า ยุวทันตรักษ์ เกิดจากการที่เด็กอยากทำเป็นหมอฟัน
- สมุทรสาครเป็นที่แรกที่เอาไปใช้ในระบบโรงเรียน ที่ว่า ประชาคมที่เราประสานงานอยู่เป็นคนไปจีบครูใหญ่เพราะว่า เขาเป็นครูเก่า
- ครูใหญ่เอาด้วย ทำโรงเรียนให้กลายเป็น รร. ส่งเสริมสุขภาพในเรื่องนี้ดีเด่น แล้วก็ครูใหญ่ทำโครงการยุวทันตรักษ์ จนเป็นเหมือนว่าเป็นผลงานของครูใหญ่ ที่ทำให้ครูใหญ่ รร. นี้ได้รับการโปรโมทให้เป็นผู้อำนวยการ รร.อนุบาลบ้านแพ้ว
- จากการที่เขาทำตรงนี้ประสบความสำเร็จ และเราเชิญเขามาร่วม ลปรร. ทำให้เขาเกิดกำลังใจ
- เขาก็ขยายโครงการนี้ไปอีก 6 รร. และกำลังคุยกันว่า เขตการศึกษาพื้นที่นั้นก็อยากทำโครงการอันนี้ร่วมกัน ก็อาจทำโครงการต่อไปในแง่ของการคุยกับ อบจ. อีกทีหนึ่ง
- ตรงนี้ก็มีเห็นกิจกรรมหลายอย่างที่ ยุวทันตรักษ์ไปทำในโรงเรียน เป็นการผสมผสานงานเราเข้าไป แต่เด็กๆ พูดว่า งานนี้เหมือนกับเด่นกว่างานอื่นๆ ใน รร.ส่งเสริมสุขภาพ ... ซึ่งมี อาหารสะอาดปลอดภัย สุขาน่าใช้ เด็กไทยฟันดี ... ก็ไปช่วยเสริมเด็กไทยฟันดี
- เด็กมีความรู้สึกว่า คำว่า ยุวทันตรักษ์ มันหรู มันเก๋ เขามีสัญญลักษณ์ที่แตกต่างกับคนอื่น เขาก็มีความภาคภูมิใจ
- กลางวันจะมีประกาศ จะมีให้ความรู้ทางเสียงตามสาย ก็จะมีประกาศว่า วันนี้พี่จะมีการเล่านิทาน ตรงมุมโน้นมุมนี้ มีพี่สอนแปรงฟัน ก็ทำให้งานของเราคึกคัก ใน รร.ส่งเสริมสุขภาพ
- และสมุทรสาครเขาก็อยากที่จะขยายโครงการนี้ไปทั่วทั้งจังหวัด
- อีกอันหนึ่งที่กาฬสินธุ์
- ก็เป็นอีกโมเดลหนึ่ง Active actor ของเราเป็น พวกเรากันเอง คือ คุณแอนนา กับหมอชัญญา
- ซึ่งตรงนี้เขามีความสัมพันธ์ในการทำงานของชุมชน เครือข่ายประชาสังคม และมีโครงการมาต่อเนื่อง
- ประชาสังคมที่นั่น ก็ได้ทำเรื่องของบฯ จาก สปสช. ตรงนั้นจะเป็น รร.มัธยมเป็นส่วนใหญ่
- ที่นี่เขาเล่นที่กลุ่มเป้าหมายเยาวชน จริงๆ เอาช่องปากเป็นประตูสู่สุขภาพองค์รวม
- ในส่วนทันตฯ ยุวทันตรักษ์ ใน รร. เขาก็จะไปตั้งเป็นกลุ่ม หรือชมรม หาสมาชิก และเด็กกลุ่มนี้เป็นเด็กมัธยมก็ค่อนข้างมีศักยภาพ
- ตัวอย่างที่เห็นคือ พี่คนนี้จะมีน้องในคุ้มหมู่บ้านมา 20-30 คน กลางคืนพี่เขาจะสอนการบ้าน สอนให้เด็กแปรงฟัน ที่ประทับใจคือ เด็กแค่ 4 ขวบ เราก็ถามว่า แต่ก่อนกินท๊อฟฟี่มั๊ย กินหลายยู่ และมื้อนี้ล่ะ บ่ละ เซ้าแล้ว เพราะอะไรล่ะ มันเฮ็ดให้ฟันผุ ... ตอบเราได้ฉะฉาน
- เราก็มองว่า น้องๆ กลุ่มนี้เวลาที่เขาทำงาน สายตาเขามีความสุข ที่จะทำ และเราเห็นหลายๆ อย่างของการพัฒนา คือ มันพัฒนาเด็กขึ้นมาทั้งคน เด็กเหล่านี้เขาได้พัฒนายกระดับในทุกๆ เรื่องของจิตใจ และเห็นประกายตาของความสุขที่เขาทำงาน
- ตรงนี้ มันคิดว่าไม่ใช่มีแต่ 2-3 เขตนี้เท่านั้น ขึ้นอยู่กับว่า เราสามารถค้นหา Active actor ตรงนี้ได้ขนาดไหน และก็เป็นผลที่สืบเนื่องมาอีกอันหนึ่งก็คือ จากการ ลปรร. ของเรา ทำให้พื้นที่ที่เรามีตอนนั้น 3 พื้นที่ เราเชิญทั้งกลุ่มที่เป็นเยาวชน และกลุ่มทันตบุคลากรเรามา เราก็ได้เพิ่มอีกพื้นที่หนึ่ง ที่ทันตบุคลากรเล่นด้วยกับเยาวชน และสามารถขอเงินกับ สปสช. ดำเนินการได้เอง คือ มหาสารคาม
โครงการนี้ยังขยายต่อไปอีกเรื่อยละค่ะ
รวมเรื่อง Share & Shine ชาวกองทันตฯ
