Mental Models หมายถึง ทำอย่างไรให้บุคลากรในองค์กรมีอัตตาต่ำ เปิดใจ ยอมรับฟังความคิดเห็นและมุมมองที่แตกต่างออกไป รวมทั้งมีความเชื่อมั่นและไว้วางใจในศักยภาพของเพื่อนร่วมงาน

  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">หากพิจารณาในแต่ละองค์ประกอบของ Fifth Discipline : The Art and Practice of Learning Organization ของ Senge จะพบว่า นพลักษณ์เป็นเครื่องมือหนุนช่วยในทุกวินัยในการพัฒนาองค์การแห่งการเรียนรู้ </p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p>ดิฉันขอเริ่มที่ Mental Models ก่อนนะคะ  </p><p> </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; tab-stops: 1.0in" class="MsoNormal">1. รูปแบบวิธีคิดและกลไกทางจิต (Mental Models) หมายถึง ทำอย่างไรให้บุคลากรในองค์กรมีอัตตาต่ำ เปิดใจ ยอมรับฟังความคิดเห็นและมุมมองที่แตกต่างออกไป รวมทั้งมีความเชื่อมั่นและไว้วางใจในศักยภาพของเพื่อนร่วมงาน ซึ่งมีผลต่อการตัดสินใจและการกระทำทั้งต่อตนเองและผู้อื่น การพัฒนาวินัยในข้อนี้ จะส่งผลถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคนในองค์กรให้ปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง ตามสภาพความเป็นจริงที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; tab-stops: 1.0in" class="MsoNormal"></p><p> ปัจจัยที่ก่อให้เกิดรูปแบบวิธีคิดและการมีมุมมองที่กว้าง (mental models) นั้น เริ่มจาก ทักษะและค่านิยม 5 ประการ ดังนี้</p><p>1.   ทักษะการตรวจสอบความคิด (reflection skill) หมายถึง การมองสะท้อนและตรวจสอบความคิด ความเชื่อ และการกระทำของตนเองจากมุมมองของผู้อื่น</p><p>2.   ทักษะการถาม (inquiry) หมายถึง กระบวนการถามตอบระหว่างตนเองและผู้อื่นเกี่ยวกับความคิดเห็น เบื้องหลังของความคิด ความเชื่อของแต่ละคน รวมทั้งความสามารถในการแยกแยะข้อมูลออกเป็นข้อเท็จจริงและเป็นความคิดเห็นได้</p><p>3.   ความสมดุลระหว่างการยืนยันความคิดของตนเองและการถาม (inquiry and advocacy) กล่าวคือ เมื่อมีการตรวจสอบความคิดของตนเองแล้ว ยังคงยืนยันและมั่นคงในความคิดของตนเอง สามารถนำข้อมูลมาอ้างอิงเพื่อสนับสนุนความคิดเห็นของตนเอง และสามารถให้ผู้อื่นสอบถามได้</p><p>4.   ค่านิยมการเปิดใจกว้าง (openness) หมายถึง การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และสามารถเปลี่ยนแปลงความคิดเห็นของตนเองได้โดยไม่ยึดติด รวมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้อื่นมีส่วนร่วมในการซักถามหรือแสดงความคิดเห็น </p><p>5.   ค่านิยมความดีความชอบ (merit) หมายถึง ค่านิยมที่ยึดเอาผลประโยชน์ขององค์กรเป็นหลัก และยึดหลักความเสมอภาคของบุคคลในองค์กร   </p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ในวินัยข้อนี้ “นพลักษณ์” จะเป็นเครื่องมือที่ทรงประสิทธิภาพที่สุด ในการช่วยให้บุคคลค้นพบตนเองว่า มีความเชื่อ ทัศนคติใด ที่เป็นกรอบคิด จำกัดตัวเองไว้ตลอดเวลา</p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ผู้ศึกษานพลักษณ์จะพบว่า ทักษะการตรวจสอบความคิด (reflection skill) หรือการมองสะท้อนและตรวจสอบความคิด ความเชื่อ และการกระทำของตนเองจากมุมมองของผู้อื่น ตามลักษณ์ดังนี้</p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ลักษณ์ 1 (คนสมบูรณ์แบบ)  ฉันเป็นคนที่รับผิดชอบ ใส่ใจในความถูกต้องทุกรายละเอียด ฉันทำงานมีมาตรฐานสูง ซึ่งหากจะมองในมุมของคนอื่นแล้ว ฉันพบว่าเขามองว่าฉัน จู้จี้ ขี้บ่น ชอบหงุดหงิด ชอบจับผิด บ้างานไม่รู้จักพักผ่อน และเรียกร้องคนอื่นให้ทำตามมาตรฐานของตัวเอง คนอื่นมักมองว่าฉันชอบตัดสินพวกเขาทั้งๆ ที่ฉันแค่หวังดีอยากให้เขาทำงานได้สมบูรณ์แบบขึ้น</p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ลักษณ์ 2 (ผู้ให้) ฉันเป็นคนน่ารัก ฉันเป็นคนดี ชอบช่วยเหลือคนอื่น เอาอกเอาใจคนเก่ง รู้ใจผู้คน มีน้ำใจ แต่เมื่อเข้ากลุ่มนพลักษณ์แล้วพบว่า คนลักษณ์อื่นมักมองฉันว่า ฉันเป็นพวกไม่รู้ความต้องการตนเอง อยากได้อะไรก็ต้องทำแบบอ้อมๆ พูดตรงๆ ไม่เป็น เป็นพวกชอบชักใยคนอื่น และมักโกรธอย่างไม่มีสาเหตุเวลาไม่ได้ดังใจ (ก็ไม่เคยบอกตรงๆ นี่) </p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ลักษณ์ 3 (นักแสดง / ผู้ไฝ่สัมฤทธิ์) ฉันเป็นคนเก่ง ฉันทำได้ทุกอย่าง ฉันประสบความสำเร็จในทุกเรื่องที่ต้องการทำ พอรู้จักนพลักษณ์พบว่า คนอื่นมองฉันว่า บ้างาน พุ่งไปสู่เป้าหมายมากเกินไปจนละเลยเรื่องสัมพันธภาพกับผู้คน และบางทีทำได้ทุกอย่างเพื่อความสำเร็จ โดยไม่สนใจวิธีการ เช่น โกหก        หลอกลวงหรือฉกฉวยผลงานของเพื่อนร่วมงาน ในกรณีที่ฉันไม่ค่อยรู้ตัวว่าทำอะไร เพราะมัวแต่มุ่งความสำเร็จมากเกินไป </p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"> ลักษณ์ 4 (คนโศกซึ้ง) ฉันเป็นคนพิเศษ มีความคิดสร้างสรรค์ ลึกซึ้งในเรื่องราวที่ฉันสนใจ แต่มักรู้สึกว่าคนอื่นไม่ค่อยเข้าใจฉันเท่าไรนัก ชอบมองว่าฉันแปลก เวลาฉันร้องไห้ไม่ได้หมายความว่าฉันเศร้าโศก บางครั้งมันคือความรู้สึกประทับใจ ปลื้มปิติ และฉันกำลังดื่มด่ำกับอารมณ์นั้นๆ อยู่ แต่คนอื่นมักมองว่าฉันมีปัญหา</p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ลักษณ์ 5 (นักสังเกตการณ์) ฉันเป็นคนรักสันโดษ ฉันมีความรู้ ฉันถนัดที่จะคิด วิเคราะห์มากกว่าการพบปะพูดคุยกับผู้คน ฉันชอบอยู่ของฉันเงียบๆ กับหนังสือ หรือเรื่องที่ฉันสนใจ ฉันพร้อมที่จะแลกเปลี่ยน หรือ แชร์ในเรื่องงาน แต่เรื่องส่วนตัวฉันไม่ชอบให้ใครมายุ่งด้วย ฉันแบ่งแยกเรื่องงาน เรื่องส่วนตัวชัดเจน และแยกแยะอารมณ์ความรู้สึกออกจากเรื่องราวต่างๆ ได้ดี และคาดหวังว่าคนอื่นน่าจะทำได้เหมือนฉัน แต่คนอื่นมักคิดว่า ฉันเป็นคนที่เข้าหาได้ยาก ปิดตัว หวงข้อมูล หลายคนมองว่าฉันหยิ่ง และไร้อารมณ์</p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p> ลักษณ์ 6 (นักปุจฉา) ฉันเป็นคนที่ไว้ใจได้ ซื่อสัตย์ รับผิดชอบต่อหน้าที่ ฉันรอบคอบในทุกสถานการณ์ที่อาจจะมีความเสี่ยง หรือไม่มั่นคง ด้วยการไต่ถาม ตรวจสอบเรื่องราวทั้งเรื่องงาน และเรื่องความสัมพันธ์ คนอื่นๆ จึงมักมองว่า ฉันเป็นคนที่ช่างลังเล สงสัยในทุกเรื่อง จนเหมือนว่าฉันไว้วางใจคนอื่นยาก พวกเขามักรู้สึกว่าการที่ฉันถามมากๆ คือการตรวจสอบ จับผิด ไม่ไว้ใจ คนอื่นมักจะงงกับอาการ กล้าๆ กลัวๆ ของฉัน หลายคนบ่นว่าฉันเข้าใจยาก </p><p>ลักษณ์ 7 (นักเสพสุดยอด) ฉันฉลาด ฉันมีทางเลือกให้กับชีวิตได้ทุกวินาที ฉันมีความสุขและชอบทำให้คนอื่นมีความสุขด้วย ใครๆ อยู่กับฉันมักจะบอกว่าฉันมองโลกในแง่ดี ฉันไม่เคยทุกข์ แต่พอเรียนนพลักษณ์ เพื่อนร่วมงานมักสะท้อนว่า เหมือนฉันจับจด ไม่สามารถอยู่กับอะไรนานๆ ได้ ฉันหาเรื่องโฉบไปเรื่องอื่นที่สนุกกว่าได้ตลอดเวลาโดยมีข้ออ้างสารพัด ฉันได้รับคำแนะนำว่า ฉันควรจะพยายามอยู่กับงานตรงหน้าที่เป็นปัจจุบัน มากกว่าการอยู่กับงานในความคิดหรือในหัวของฉันที่เป็นงานในอนาคต</p>  <p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">ลักษณ์ 8 (เจ้านาย) ฉันเป็นคนที่เข้มแข็ง ฉันชอบช่วยเหลือคนด้อยโอกาส ฉันเป็นที่พึ่งได้ ฉันมีพลังเยอะ ฉันมีความจริงใจให้กับผู้คน ฉันเป็นผู้รักษาความยุติธรรมในโลกนี้ ทำอะไรก็ทำจริงจัง แต่พอให้คนอื่นสะท้อนความเป็นตัวฉันแล้วพวกเขามักจะบอกว่า บุคลิกภาพของฉันก้าวร้าว พลังงานของฉันไปกระแทกคนอื่นให้เจ็บบ่อยๆ โดยฉันไม่รู้ตัว ฉันก็แค่บอกความรู้สึกของฉันไป แต่มันแรง และเร็ว (เสียงดัง หน้าตาดุดันไปหน่อย) ถ้าฉันไม่บอกออกไปก็เหมือนฉันไม่จริงใจกับความรู้สึกของตัวเอง บอกเสร็จแล้วก็จบกัน แต่คนอื่นมักไม่จบกะฉันเลย  </p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p> ลักษณ์ 9 (ผู้ประสานไมตรี) ฉันเป็นคนง่ายๆ อะไรก็ได้ ฉันชอบช่วยเหลือคนอื่น แต่ฉันไม่ชอบความขัดแย้ง ชอบบรรยากาศสมานฉันท์ กลมกลืนเป็นหนึ่งเดียวกัน ฉันทุ่มเทให้องค์กร แต่คนที่บ้านมักบ่นว่า ฉันละเลยตัวเองและครอบครัว เพื่อนร่วมงานมักสะท้อนให้ฉันฟังว่า ฉันพูดจาวกวน ไม่ค่อยชอบตัดสินใจ (ก็ในบางเรื่องตัดสินใจไปแล้วมันเกิดความรู้สึกว่ามันจะมีความขัดแย้ง ฉันก็มักจะทนไม่ค่อยได้นี่นา)   </p><p> </p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal">นพลักษณ์ทำให้มองเห็นว่า โลกทัศน์ของแต่ละลักษณ์ เป็นสิ่งที่บิดเบือนไปจากความเป็นจริง และเปิดโลกกว้างให้แต่ละคนเห็นว่า คนในลักษณ์อื่นๆ ก็มีโลกทัศน์ ความคิด ความเชื่อของเขาที่แตกต่างกันไป ทำให้เกิดอาการที่เรียกว่า “รู้จักตัวเอง และเข้าใจคนอื่น” (openness) ได้ง่ายขึ้น </p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="text-justify: distribute; margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><div class="shape" style="padding-right: 7.2pt; padding-left: 7.2pt; padding-bottom: 3.6pt; padding-top: 3.6pt"> ติดต่อฝึกอบรมได้ที่สมาคมนพลักษณ์ไทย   โทร 02-224 5999 หรือ 081 9229161ศึกษาข้อมุลเพิ่มเติมได้ใน www.enneagramthailand.comหรือหนังสือเกี่ยวกับนพลักษณ์ ติดต่อ มูลนิธิโกมล คีมทอง www.Komol.com </div>