Candida vulvovaginitis

ลักษณะที่พบโดยทั่วไป

A.       พบได้ 45% ของกลุ่มอาการช่องคลอดอักเสบ

B.       20-50% ของสตรีที่มีเชื้อ Candida ไม่มีอาการ

C.      มักจะได้รับการวินิจฉัยที่ผิด ด้วยตนเอง

เชื้อก่อโรค

A.       ระยะเฉียบพลัน สาเหตุจาก Candida albicans (90%)

B.       ระยะเรื้อรัง (Recurrent)

1.       Candida glabrata (15%)

2.       Candida tropicalis

3.       Candida parapsilosis

4.       Saccharomyces cerevisiae

ปัจจัยที่เสี่ยง

A.       เบาหวาน

B.       ยา

1.       ยากลุ่มสเตียรอยด์

2.       ยาที่กดภูมิคุ้มกัน (Immunosuppressant)

3.       ยาปฏิชีวนะที่มีประสิทธิภาพสูง ( Broad spectrum antibiotics )

4.       ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม

C.      เสื้อผ้าที่ร้อน อับชื้น เช่น ไนลอน

D.      สตรีตั้งครรภ์

E.       ช่วงระยะก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual phase)

F.       ภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น เอดส์

G.      อ้วน

อาการ

A.       20-50%  ของสตรีไม่มีอาการ

B.       คันมากบริเวณหัวหน่าวและปากช่องคลอด 50%

C.      ระคายเคือง แสบ และเจ็บ บริเวณ หัวหน่าว และปากช่องคลอด

D.      ตกขาวเป็นลิ่มๆ คล้ายอาเจียนของทารกที่กินนม (Thick white curd-like or cottage cheese" discharge)

E.       ไม่มีกลิ่น

F.       เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ( Dyspareunia )

G.      ปัสสาวะแสบขัด (Dysuria) 33%

ลักษณะที่ตรวจพบ

A.       ตกขาวเป็นลิ่มๆ คล้ายอาเจียนของทารกที่กินนม ( white cottage-cheese discharge )

1.       Sensitivity: 50%

2.       Specificity:90%

B.       อวัยวะสืบพันธ์ภายนอก บวมและแดง 24% 

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ

A.       KOH Preparation (10%)

1.       Test Sensitivity: 50%

2.       ลักษณะที่พบ เป็น Pseudohyphae or budding yeast

B.       การเพาะเชื้อไม่นิยมกระทำ  เนื่องจากราคาแพง และ ใช้ประโยชน์ได้น้อย 

C.      พบเชื้อรา จาก Pap Smear มีความแม่นยำ แต่ ไม่ไวเพียงพอ (Specific but not sensitive)

D.      ความเป็นกรด เบส ของช่องคลอด ( Vaginal pH ) น้อยกว่า<4.5 (Normal acidity) ไม่มีกลิ่น 

การรักษาแบบเฉพาะที่

A.       Miconazole

1.       200 มก.  เหน็บช่องคลอดก่อนนอน นาน 3 วัน

2.       2% cream ทาช่องคลอดก่อนนอน นาน 7  วัน

3.       100 มก.  เหน็บช่องคลอดก่อนนอน นาน 7 วัน

B.       Clotrimazole ( Canesten )

1.       Clotrimazole 200 มก.  เหน็บช่องคลอดก่อนนอน นาน 3 วัน

2.       Clotrimazole 1% cream ทาช่องคลอดก่อนนอน นาน 7 วัน

3.       Clotrimazole 100 มก. เหน็บช่องคลอดก่อนนอน นาน 7 วัน

4.       Clotrimazole  500 มก. เหน็บช่องคลอดก่อนนอน  ครั้งเดียว

C.      Nystatin  Vaginal tablet (100,000 unit) เหน็บช่องคลอดก่อนนอน นาน 14 วัน

D.      Gentian Violet ป้ายช่องคลอดให้ทั่ว ครั้งเดียว ( ปัญหาเปื้อนมาก )

การรักษาโดยยากิน

A.       Fluconazole ( Diflucan )150 มก.  กินครั้งเดียว ประสิทธิภาพใกล้เคียงกับ  Clotrimazole เหน็บช่องคลอด

B.       Ketoconazole ( Nizoral ) 200 มก. กินเช้า เย็น นาน 5-14 วัน

C.      Itraconazole ( Sporal )  200 มก. กิน 4 เวลา นาน 3 วัน