ธีรวุฒิ

พืชสมุนไพร หมายถึง พืชที่ใช้ทำเป็นยารักษาโรค โดยใช้ส่วนต่างของพืชชนิดเดียวหรือหลายชนิดพร้อมกัน พืชสมุนไพรเป็นกลุ่มพืชที่อยู่ในความสนใจ และมีผู้ศึกษาทางด้านพฤกษศาสตร์พื้นบ้านมากที่สุด ยารักษาโรคปัจจุบันหลายขนานที่ผลิตเป็นอุตสาหกรรม ได้มาจากการศึกษาวิจัยการใช้พืชสมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มชนพื้นเมืองตามป่าเขาหรือในชนบท ที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษที่ได้สังเกตว่าพืชใดนำมาใช้บำบัดโรคได้ มีสรรพคุณอย่างไร จากการเรียนรู้ด้วยประสบการณ์ และการทดลองแบบพื้นบ้านที่ได้ทั้งข้อดีและข้อผิดพลาด
 
          พืชสมุนไพรพื้นบ้านในตำรับยาไทยมีหลายร้อยชนิด จะนำมากล่าวถึงเป็นตัวอย่างเพียงบางชนิด แยกตามกลุ่มพืชที่ใช้บำบัดโรคต่างๆ ดังนี้
          กลุ่มพืชสมุนไพรที่ใช้แก้ไข้และขับปัสสาวะ  เช่น
            เปลือกพญาสัตบรรณหรือตีนเป็ด (Alstoniascholaris) 
            เปลือกและใบทุ้งฟ้า (Alstonia macrophylla) 
            ใบหนาด (Blumea balsamifera) 
            ราก เปลือก และใบ ขลู่ (Pluchea indica) 
            ใบ เนื้อไม้ ผล และเมล็ดมะคำไก่ หรือประคำไก่ (Drypetes roxburghii) 
            ต้นและรากอ้อเล็ก (Phragmites australis) 
            รากและใบกรุงเขมา (Cissampelos pareira)
            เถาบอระเพ็ด (Tinospora crispa) 
            เถาขมิ้นเครือ (Arcangelisia flava) 
            ราก เหง้า และใบหญ้าคา (Imperatacylindrica) 
            ผลน้ำเต้า (Legenaria siceraria)