วันพุธที่ 29 สิงหาคม 50 ผมมีโอกาสได้เข้าร่วมฟังการเผยแพร่โครงการ “ปักธง ตรงสู่คณะ กระจายไปมหาวิทยาลัย” ณ โรงแรมเรดิสัน กรุงเทพฯ เป็นการนำเสนอการนำระบบคุณภาพ TQA ของกลุ่มสถาบันแพทยศาสตร์แห่งประเทศไทย มาเล่าต่อให้เพื่อนชาวอุดมศึกษาฟัง เพื่อเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการพัฒนาคุณภาพ

ผมจึงขอเล่าสรุปต่อในการบรรยายพิเศษ ของท่านรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ท่านวรากรณ์ สามโกเศศ ในประเด็น

1. ข้อเท็จจริงมหาวิทยาลัยไทย

  • เหตุผลที่ทำให้มีคนเรียนมหาวิทยาลัยเพิ่มขึ้น คือ 1)รัฐธรรมนูญกำหนดไว้ว่าผู้ที่จะเล่นการเมืองต้องมีคุณวุฒิไปต่ำกว่าปริญญาตรี 2)เป็นแฟชั่น ประกอบกับการมีกองทุน กยศ. หรือ กรอ. 3)มหาวิทยาลัยมีการโฆษณาทางสื่อมากขึ้น ในลักษณะการค้า ธุรกิจ
  • สภามหาวิทยาลัยสามารถอนุมัติเปิด/ปิดหลักสูตรได้เอง ทำให้ สกอ. ไม่สามารถควบคุมได้ ถ้าสภามหาวิทยาลัยใดเข้มงวด เข้มแข็งเรื่องคุณภาพ ก็ดีไป แต่ต่อไป สกอ. จะมีการทำ Post Audit
  • ปริมาณจำนวนผู้เข้าเรียน นั้นสวนทางกับคุณภาพ มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งมีกฎหมายของตัวเอง คือ พ.ร.บ. 
  • สกอ. ไม่สามารถควบคุม ม.รัฐได้เต็มที่ โดยกฎหมาย
  • ผลที่เกิดจากมหาวิทยาลัยไม่มีคุณภาพ คือ 1)เรียน 4 ปีแล้วไม่ได้อะไรเลย เมื่อเทียบกับเอาเงินจำนวนนี้ไปพัฒนาตนเองในระบบอื่น จะได้อะไร คุ้มค่ามากกว่า 2)เสียทรัพยากรฟรี เช่น ตึก ที่ดิน

2.ปัจจัยที่จะทำให้เกิดคุณภาพในอุดมศึกษา

  • ต้องสร้างวัฒนธรรมคุณภาพ จาก “ใจคน” มีความสามัคคี รักใคร่กัน โดยหลักของ 1)ความรู้ต่อเนื่อง จากรุ่นหนึ่งสู่รุ่นหนึ่ง 2)เป็นพลวัต คือมีพัฒนาการขึ้นเรื่อยๆ
  • ได้รับการสนับสนุนทางการเงินทั้งเรื่องการสอน การวิจัย ให้สมควรกับโอกาสที่แท้จริง ไม่ให้บุคลากรไปหารายได้อื่นนอกจากงานที่รับผิดชอบอยู่ จากสาเหตุที่ได้ค่าจ้างไม่เพียงพอ
  • เสรีภาพ แสดงความคิดเห็น สามารถเลือกในสิ่งที่จะทำ
  • มีเครือข่ายความร่วมมือกับภาคเอกชนให้มากขึ้น เพื่อสร้างความหลากหลาย ทำให้เกิดการแข่งขันคุณภาพ ปรับเปลี่ยนสถานะออกนอกระบบ
  • สร้างงานวิจัย เป็นแขนขาให้ชุมชน สังคม ประเทศ
  • มีธรรมาภิบาล โดยเฉพาะสภามหาวิทยาลัย
  • มีวัตถุดิบที่ดี คือ ผู้ที่จะเข้ามาเรียน เข้ามาด้วยใจเพื่อศึกษาหาความรู้จริงๆ อย่าให้เรียกว่าขายปริญญา
  • มีระบบการประกันคุณภาพที่ต่อเนื่อง

สุดท้ายท่านฝากคำถาม แต่ไม่ต้องการคำตอบ 3 คำถาม คือ

  1. ท่านคิดว่าอุดมศึกษาไทยจะพัฒนาไปไกลขนาดไหน ต้องเปลี่ยนแปลงอะไรถึงจะไปได้ และอะไรต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วน ?
  2. มหาวิทยาลัยต้องหน้าตาเหมือนกันหรือไม่?
  3. ทำอย่างไรจะช่วยผู้ที่ด้อยโอกาสทางการศึกษาโดยเฉพาะด้านการเงิน ให้มีความเสมอภาค ทัดเทียมกับผู้ที่มีโอกาสทั่วๆไป?

KPN