คำขวัญ อำเภอซำสูง และความหมายของ คำว่าซำสูง

  ความหมายที่เหมือนกันของคำว่า ซำ คำ ซับ ในภาษาอีสาน   

 

             คำขวัญ อำเภอซำสูง  จังหวัดขอนแก่น            ซำสูงเมืองพระเจ้าใหญ่  ไร่นาสวนผสม  ชมป่ายางสวย  เลิศด้วยประเพณี  วิถีธรรมนำทาง           

               ขณะที่ผมเพิ่มเติมบันทึกนี้  ได้มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา  เล่มที่ 124 ตอนที่ 46 ก ลงวันที่ 24 สิงหาคม 2550 ยกฐานะ กิ่งอำเภอ 81 แห่งทั่วประเทศ เป็นอำเภอ เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติ ฯ พระชนมายุ  80  พรรษา  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ภูมิพลอดุลยเดช   ของเรา  จึงได้เรียกใหม่ว่าอำเภอซำสูง  จ.ขอนแก่น  ตั้งแต่วันที่  8 กันยายน  2550 (ครบ 15 วันหลังประกาศ ฯ)           

              ตำบลที่ตั้งของอำเภอซำสูง  ตั้งอยู่ที่ตำบลกระนวน ครับ  ตำบลเดียวกันกับสมัยที่ตั้งกิ่ง อ.กระนวน เมื่อ 50 ปีมาแล้ว นำชื่อไปตั้งกิ่งอำเภอใหม่ว่า "กระนวน" จ. ขอนแก่น เนื่องจากสมัยนั้น ต.กระนวน กว้างใหญ่มาก  ที่ตั้ง อ.กระนวนในปัจจุบัน คือบ้านหนองโก ต.หนองโก ก็เคยขึ้นกับ ต.กระนวน   ทีนี้พอ ต.กระนวน ห่างจากอำเภอกระนวน 25 กม. สมควรตั้งเป็นกิ่งบ้าง จึงเอาชื่อเดียวกันมาตั้งไม่ได้  จึงต้องไปเอาชื่อสถานีตำรวจภูธรตำบล ซำสูง  ซึ่งตั้งมาเพื่อดูแลพื้นที่ ต.กระนวน มานานมาเป็นชื่อ  จึงได้ชื่อว่ากิ่งอำเภอซำสูง มาตั้งแต่ปี  2537 ครับ            

               ความหมายของ คำว่า "ซำสูง" ตามฐานทางภาษาอีสาน/ลาว มีดังนี้ครับ           

               คำว่า "ซำ" แปลว่า บริเวณที่ต่ำที่มีน้ำไหลมารวมเป็นแอ่งขัง  หรือเป็นที่ชุ่มชื่นมีน้ำใต้ดินมาก  เช่น ที่ต่ำของเนินป่า  ร่องภูเขา ดังชื่อซำต่าง ๆ ของภูกระดึง  เป็นต้น           

              คำอื่นในภาษาอีสาน/ลาว ที่มีความหมายเหมือนกัน เช่น            

              - คำว่า คำ  ดังเช่นชื่อหมู่บ้านภาคอีสานต่าง ๆ ที่ มีคำว่า คำ ประสมอยู่ด้วย  หมู่บ้านไหนสร้างบ้านแปงเมืองขึ้นมา ก็เอาชื่อใดชื่อหนึ่งมาผูกกับคำว่า คำ  ซึ่งหมายถึงเป็นที่ดินดำน้ำชุ่ม นอกจากนี้ คำ ยังหมายถึง ทองคำ ครับ นักกีฬาได้เหรียญทอง  ทางลาวเพิ่นเรียกว่า  เหรียญคำ..  ชื่อหมู่บ้านในเขตอำเภอซำสูงที่มี "คำ" เช่น  ตำบลคูคำ  บ้านหม้อคำ บ้านอ้อคำ ที่ อ.อุบลรัตน์ ก็มีหมู่บ้านคำปลาหลาย เป็นต้น     

              - คำว่า  ซับ   ซับต่าง ๆ ตามป่า ตามภูในภาคอีสานหมายถึงเป็นหุบ  เป็นที่รวมน้ำ.. บ้านซับแดง อำเภอโคกโพธิ์ชัย จ.ขอนแก่น  ก็อยู่เชิงภูผาแดง เป็นต้น            

                ซำสูง  จึงหมายถึง  อีกชื่อหนึ่งของชุมชนบ้านกระนวน  บ้านโคกสูง ต.กระนวน อ.ซำสูง  ซึ่งตั้งอยู่บริเวณที่ชุ่มชื้นมีน้ำใต้ดิน ไหลมาจากที่สูงของป่าดงซำ  ซึ่งเป็นป่าดิบแล้งที่อุดมสมบูรณ์  ส่วนหนึ่งของพื้นที่อำเภอน้ำพอง  กระนวน ซำสูง ครับ 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เปิงบ้านและชานเรือน

คำสำคัญ (Tags)#ภูมิปัญญาท้องถิ่น#วัฒนธรรม#กศน.#ภาษาถิ่น#การศึกษานอกโรงเรียน#ขอนแก่น#ภาษาอีสาน#บั้งไฟ#ภาษาลาว#ซำสูง

หมายเลขบันทึก: 123070, เขียน: 29 Aug 2007 @ 13:06, แก้ไข, 12 Sep 2012 @ 09:14, สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 22, อ่าน: คลิก
บันทึกล่าสุด


ความเห็น (22)

รัฐเขต
เขียนเมื่อ 29 Aug 2007 @ 21:30

ดีใจด้วย ที่ท่านสามารถเปิดบล็อกของตัวเองได้แล้ว  เขียนเยอะ ๆ นะครับ จะคอยติดตามผลงานครับ....

ubol
เขียนเมื่อ 29 Aug 2007 @ 21:33

ยินดีด้วยค่ะที่มีบล็อกเป็นของตัวเอง

ยินดีต้อนรับสู่ Gotoknow ครับ พรุ่งนี้พบกันในการเขียนเว็บบล็อก ขอให้ใช้เวทีนี้ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้สู่กศน.ยุคใหม่ที่ใช้การจัดการความรู้เป็นฐานในการพัฒนาคนและองค์การสร้างรากฐานที่แข็งแกร่งให้กศน.ครับ
สะพานประจวบ
เขียนเมื่อ 30 Aug 2007 @ 09:51

วิถีธรรมซำสูงใคร่อยากรู้

อยากให้เพื่อนเล่าเชิดชูในเนื้อหา

จักเรียนรู้ให้ซาบซึ้งตรึงอุรา

จักนำพาเอาไปใช้ให้โลกลือ

ขอบคุณทุกท่านที่เข้ามาเยี่ยมยามครับ

ขอบคุณมาก ๆ เน้อ  ที่ช่วยแนะนำจนถึงท่านวิทยากร
ผอ.ตุ๊กตา
เขียนเมื่อ 03 Sep 2007 @ 20:53

คุณครูชา เปิงบ้าน วานอย่าล้อ
ที่น้องขอ เยี่ยมหน้า หลังไม้ใหญ่
เพราะรู้ว่า ตัวไม่สวย เหมือนใครใคร
แต่สนใจ ทำบล็อก ล็อกโดยกรมฯ
 เขาสั่งให้ ผู้บริหาร ขานเรียนรู้
สู้ไม่สู้ จำต้องเรียน การเขียนไข
คอมไม่เป็น ต้องสร้างบล็อก ช็อกกว่าใคร
ขอฝากไว้ คุยเข้ามา ครูชาตรี

สวัสดีครับ

   ผมอบรมรุ่น 5 กำลังทดลอง ยินดีที่ได้รู้จักกัน ครับ

ยินดีครับ ผอ.สมพงษ์ มีความรู้อะไรแบ่งๆ มาได้เลยครับ

rojana11
IP: xxx.19.127.107
เขียนเมื่อ 12 Nov 2008 @ 14:55

สวัสดีค่ะท่านผอ.

หนูมีเนื้อเพลงของโรงเรียนแต่ยังไม่มีทำนองจะขอความอนุเคราะห์ท่านช่วยหน่อยได้ไหมคะ...โรงเรียนสมเด็จพิทยาคมค่ะ

จอมใจ
เขียนเมื่อ 12 Nov 2008 @ 22:35

ท่านผอ.ตอบจอมใจสมเด็จด้วยค่ะ

สวัสดีครับส่งเนื้อเพลงมาดูเลยครับ  ผมจะลองใส่ทำนองดู  เข้าที่อีเมล์แอดเดรส ของผมเลย  หรือจะลงที่ บล็อกนี้เลยก็ได้ครับ

ขอบคุณท่านมากครับ(ผมเพิ่งเข้ามาอ่าน  ขออภัยด้วย)

จอมใจ
IP: xxx.19.127.109
เขียนเมื่อ 16 Nov 2008 @ 14:21

เพลงสุขใจลานชงโค

............. ลานชงโคแสนสราญทุกวานวัน เมื่อใจฉันแสนสุขล้ำในค่ำนี้ ชื่นในรักสดใสในฤดี นำชีวีทุกคำขานจากหวานใจ มีความรู้คู่ปัญญาพานำให้ คุณธรรมประจำใจได้ประจักษ์ ส่งเสริมคุณค่าของความจงรัก ให้เธอประจักษ์ฉันรักเธอเสมอเอย. """"""""""""""""""""""""""""

 เพลงรำวง ส.พ.ค ..........

 * สุขสันต์วันรำวง คิ้วโก่งมาโค้งมารำ ป๊ะเท่งป๊ะเท่งป๊ะโทนโทน โยกโยนส่ายเอวไหว ส.พ.ค สุขใจ พบหน้าคราชื่นชม เฟื่องฟ้าพาส่ายพลิ้ว ลมลิ่วปลิวเกสร สนโอนต้นอ่อน แอบค้อนเจ้าชงโค ริมฝั่งวารี มีเธอคู่เคียงใกล้ วันคืนสดใส เมื่อได้เธอร่วมฝัน ถึงวันไกลจาก ฝากเธอด้วยความรัก ส.พ.ค จงปกปัก ป้องเธอไว้ให้สุขเอย...* """"""""""""""""""""""""

เพลงวารีแสนสุข ( ทำนอง ริมฝั่งน้ำ )

............. * อ่างวารี ถิ่นนี้แสนชวนชื่น ทุกวันคืน สุดแสนภิรมย์รื่น ตื่นตาคราเมื่อชม เมฆลอยล่องยิ่งมองสุดใจหาย ไม่วายจ้อง เราเฝ้ามองทุ่งคลองแลสะอ้านเบิกบานใจจริงๆ ปูปลาว่ายสายน้ำเย็นฉ่ำใส ใบไม้ส่าย โอนอ่อนไหว ร่มไทรเงาไม้ใหญ่ แผ่กิ่งใบ ปกป้องคุ้มครองภัย ให้เราได้ร่มเย็น นกกระจิบกระซิบที่ข้างหู คู่เคียงกัน สองเรานั้นเฝ้าฝันร่วมกันว่า.........จะกลับมา และขอสัญญามั่นจวบวันเราได้เจอ...(ซ้ำ *) """"""""""""""""""""""""""""""""

เพลงสุดรัก ส.พ.ค

สุดรักส.พ.ค. โอ้ละหนอจำใจไกลห่าง แสนจะอ้างว้าง ต้องร้างจากไป เคยเนานานอยู่ เพื่อน ครูชูชิดใกล้ * จากเธอเฝ้าอาลัย หัวใจฝากไว้เพียงเธอ ลาแล้วลานชงโค โอ้ทิวสนอย่าหม่นหมองเศร้า วานนี้มีสองเรา สัญญาเจ้าว่าจะไม่ลืม ตัดใจจำจาก ขอฝากเฟื่องฟ้าว่ารัก เตือนใจให้ประจักษ์ สุดที่รักฉันจะกลับมาเยือน ( ซ้ำ *)

เพลงพวกนี้เนื้อพึ่งเกิดช่วงปิด ตุลานี้นะคะ...ท่านผอ.กรุณาด้วย...ไว้เชิญมาสมเด็จจะดูแลอย่างดีเยี่ยม

                                   ขอบคุณมากมาย

                                   www.cruroj.com

Kennedy Saetang
IP: xxx.191.99.109
เขียนเมื่อ 24 Jun 2009 @ 04:16

ขอพระเจ้า พระเยซูอวยพรอำเภอซำสูงและทุกๆๆคน

Hello,

Wising the Lord our God in heaven bless all people in อำเภอซำสูง

คิดถึงเมืองไทยครับ

สวัสดีครับคุณKennedy Saetang ครับ

สอบถามคุณจอน(อำนาจ  บุตรแสง แล้ว) จึงรู้ว่าเป็นคุณKennedy

ฝากความคิดถึงไปถึงอดีตเทศมนตรีตี๋/รองตี๋  ชนะชัย  แซ่ตั้ง  ด้วยนะครับ  ทุกคนที่บ้านกระนวนซำสูง  สบายดีครับ

                

Kennedy Saetang
IP: xxx.51.110.29
เขียนเมื่อ 29 Aug 2009 @ 12:08

Hello krub !!!

จะบอกเทศมนตรีตี๋/รองตี๋ ให้ครับ

Jutharat K.
IP: xxx.90.200.140
เขียนเมื่อ 22 Oct 2009 @ 10:53

คิดฮอดบ้านกระนวนหลายเด้อ อยากกลับไปทำงานที่บ้านสักทีจะไปพัฒนาบ้านเกิด

บ้านโคกใหม่
IP: xxx.120.151.143
เขียนเมื่อ 23 Aug 2010 @ 16:25

คึดฮอดบ้านครับ

หนุ่มซำสูง
IP: xxx.52.187.40
เขียนเมื่อ 07 Apr 2011 @ 14:41

"ขอนำเสนอคำขวัญ ของชาวบ้านกระนวน แท้ๆ"

พระเจ้าใหญ่ศรีสง่า  งามตาป่าบึงยาง  บ่อน้ำส่างกระนวนบั้งไฟ

โฮมนำใจไทกระนวน  หลากล้วนประเพณี  โพธิ์ศรีตระกูลดั่ง

มูลมั่งศาลปู่ตา  ลำธาราห้วยสายบาตร  แหล่งธรรมชาตป่าดงซำ

อยากจะรู้รายละเอียดของคำที่ใช้ในกลอนแต่ละท่อนว่ามีความสำคัญเกี่ยวข้องกับชาวกระนวนอย่างไร



 

 

IP: xxx.52.187.40
เขียนเมื่อ 07 Apr 2011 @ 15:00

พระเจ้าใหญ่ศรีสง่า    หมายถึง  มีสิ่งศักสิทธิ์ คู่บ้านคือพระเจ้าใหญ่ที่สง่างาม

งามตาป่าบึงยาง           " มีป่ายาบึงยางที่สวยงามและอยู่คู่บ้านมาตั่งแต่ก่อนตั้ง หมู่บ้าน

บ่อน้ำส่างกระนวนบั้งไฟ  " ชื่อบ้านกระนวนสืบตำนานร่วมในเรื่องผาแดงนางไอ่บุญบั้งไฟ

โฮมนำใจไทกระนวน      " ความมีน้ำใจงามต่อผู้มาเยือนของชาวบ้าน และการเอาบุญของชาวบ้านที่มีตลอดปี และมีวัดหลายแห่งแสดงหลักฐานว่าชาวกระนวนมีความศรัทธาในพระพุทธศาสนา

หลากล้วนประเพณี  "  มีประเพณีที่หลากหลายตามฮีตสิบสอง และประเพณีที่แตกต่างจากที่อื่น เช่น การลงควง หมอลำทรง , งานบุญเลี้ยงบ้าน, ตบประทาย แห่ดอกไม้,และงานแห่พระเจ้าใหญ่ไปไหว้พระธาตุขามแก่นที่มีที่เดี่ยวในโลก

 โพธิ์ศรีตระกูลดั่ง " บ้านกระนวนเป็นต้นกำเนิดของนามสกุลโพธิ์ศรี

มูลมั่งศาลปู่ตา  "   ชาวกระนวนจะให้ความสำคัญกับศาลปู่ตาที่มีจำนวนมากที่สุดในอีสาน เช่น ปู่ตาหลักเมือง ปู่ตาหลักบ้านโคกสูง ปู่ตาหลักบ้าอ้อคำ ปู่ตาส่างอุ่ม ปุ่ตาโพนลาน ปู่ตาคำน้อย ปู่ตาดอนตูม ปู่ตากุดสะกอย ปู่ตาหัวคุ่นลุ่น  9 ที่ของรักษา

ลำธาราห้วยสายบาตร  " เป็นลำห้วยที่ไหลผ่านบ้านกระนวนและได้ใช้น้ำที่นี่

แหล่งธรรมชาตป่าดงซำ " เป็นป่าธรรมชาติที่มีเนื้อที่กว้างใหญ่เป็นที่สำหรับหาอาหารป่าของชาวบ้าน

บบค
IP: xxx.168.86.109
เขียนเมื่อ 15 Aug 2011 @ 13:12

หวัดดีครับ ผมยุบ้านโคกใหม่เด้อครับ 555

พตอ.ขวัญชาติ ไขแสง
IP: xxx.55.7.141
เขียนเมื่อ 12 Sep 2012 @ 09:14

ผมเคยรับราชการที่สภ.ซำสูงห้วง45/50มีความสุขมากชาวบ้านก็ดีลูกน้องเพื่อนร่วมงานก็น้ารัก ผมยังไปกราบพระเจ้าใหญ่อยู่เมื่อมีโอกาส คำว่าซำสูง หมายถึงซำที่ผุดในที่สูงหรือที่เนิน,ที่โคก จริงๆในทางธรณีซำที่นี่เป็นนำ้ผุหรือนำ้ผุด(spring)ที่เป็นนำ้ใต้ดินที่ผุดขึ้นอาจมาจากเทือกเขาภูพานคำจากเขื่อนอุบลรัตน์หรือเขาจากกระนวนแล้วไหลมาผุดขึ้นที่นี่นั่นเอง. นอกจากนี้ยังมีนักวิชาการกล่าวคำว่า"ซำ"เป็นคำเดียวกับ"สยาม"เนื่องจากการสร้างบ้านแปงเมืองของคนกลุ่มชาติพันธุ์ไทย/ลาวมักตั้งอยู่ตามซำหรือซับต่างเช่นชื่อบ้านเมืองของไทยหรือลาวเช่นซำสูง,ซำแฮด,ซำบ่าง,ซำไฮในภาคอีสานซำเหนือ,ซำทอง ในลาว จึงทำให้ชาติพันธุ์อื่นเช่นขอม,ละว้า,ข่า,ขมุ,ส่วย,โส้,มอญ,มลายู ที่อยู่ร่วมกันเรียกว่าพวกซำ,พวกสยาม ตามที่ตั้งถิ่นฐานของคนกลุ่มนี้ ผมก็เห็นคล้อยด้วย หากท่านใดจะเพิ่มเติมก็ว่ามาครับ