นั่งคุยกับคุณป้าท่านหนึ่งที่มีอาการอ่อนแรงของมือ จนเกิดความรู้สึกเบื่อไม่อยากทำกิจกรรมที่ชอบอีกเลย

กรณีที่คุณป้าที่เริ่มสูงอายุขึ้นเรื่อยๆ กำลังวังชาก็อ่อนแรงตามธรรมชาติ เมื่อมีอาการอ่อนแรงของมือจากการทำงานผิดปกติของหลอดเลือดสมองก็ยิ่งทำให้เกิดอุปสรรคในการทำงานของมือมากขึ้น

คุณป้าท่านนี้ชอบทำกิจกรรมจำพวกใช้สายตาเยอะมากๆ เช่น อ่านหนังสือทุกเรื่อง ชอบเขียนเกมอักษรไขว้ในหนังสือพิมพ์ ชอบเพ่งดูตัวอักษรผ่าน Crossword เป็นต้น ในอดีตเป็นคุณครูและชอบถักโคเชต์

มาพบนักกิจกรรมบำบัด เพื่อต้องการฝึกการทำงานของมือให้คล่องขึ้น แต่ถามไปถามมาถึง "กิจกรรมในชีวิตประจำวัน" ตั้งแต่เช้าจนถึงเข้านอน กิจกรรมส่วนใหญ่เป็นแบบ passive participation เช่น การดูหนังสือ การดูทีวี การนอนเล่น และปนด้วยกิจกรรมแบบ active participation เช่น ทานอาหาร ทำกิจวัตรส่วนตัว

จะเห็นว่ากิจกรรมเหล่านี้เป็น routinization คือ ทำกิจกรรมไปวันๆ มีหรือไม่มีคุณค่ากับตนเองหรือไม่ ก็ไม่สำคัญ ไม่อยากที่จะคิดว่ากิจกรรมที่ควรปรับจาก passive ให้เป็น active น่าจะช่วยส่งเสริมการทำงานของมือได้ อาการเบื่อกิจกรรมที่ต้องใช้มือแบบท้าทายความสามารถและเคยทำด้วยความสนใจในอดีต แบบนี้เราเรียกว่า Leisure Sickness คลิกดูรายละเอียดที่  http://www.worldwidewords.org/turnsofphrase/tp-lei1.htm

ดังนั้นนักกิจกรรมบำบัดหรือบุคลากรทางการแพทย์อื่นๆ ควรส่งเสริมให้คุณป้าท่านนี้หรือท่านอื่นๆ เปลี่ยนทัศนคติและสิ่งแวดล้อมให้เกิดโอกาสพัฒนาศักยภาพที่มีอยู่ในการใช้มือในการทำกิจกรรมที่มีความหมาย มีคุณค่า มีเป้าหมาย และเป็นผลงานที่มีสำเร็จเป็นรูปธรรมชัดเจน (meaningful, valued, purposeful, and productive activity & participation) เช่น ท้าทายให้มีกิจกรรมเล่นเกม crossword ตัวโตๆ เน้นหยิบจับ แข่งขันกันเป็นเกมส์สนุกสนาน หรือ ให้มีการลำดับขั้นตอนการถักโคเชต์อย่างง่ายไปยาก ค่อยๆ ตั้งผลงานเป็นส่วนๆ แล้วค่อยๆพัฒนาในแต่ละวันที่เข้ามาฝึกในคลินิก คอยให้แรงใจเชียร์คุณป้าให้รู้สึกภาคภูมิใจและยอมรับในความสามารถในการใช้มือทำกิจกรรมที่มีคุณค่าในยามว่างครับ