สมัยพระนเรศวร

 สมเด็จพระนเรศวร

 

                ราชการสงครามในสมเด็จพระนเรศวรมหาราช  เป็นเหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่และสำคัญยิ่งของชาติไทย  พระองค์ได้กู้อิสรภาพของไทยจากการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งแรก และได้ทรงแผ่อำนาจของราชอาณาจักรไทย อย่างกว้างใหญ่ไพศาล  นับตั้งแต่ประเทศพม่าตอนใต้ทั้งหมด นั่นคือ จากฝั่งมหาสมุทรอินเดียทางด้านตะวันตก  ไปจนถึงฝั่งมหาสมุทรปาซิฟิคทางด้านตะวันออก  ทางด้านทิศใต้ตลอดไปถึงแหลมมลายู  ทางด้านทิศเหนือก็ถึงฝั่งแม่น้ำโขงโดยตลอด  และยังรวมไปถึงรัฐไทยใหญ่บางรัฐ  พระองค์ได้ทำสงครามเข้าไปในประเทศที่เป็นข้าศึกของไทย ในทุกทิศทาง  จนประเทศไทยอยู่เป็นปกติสุขปราศจากศึกสงคราม เป็นระยะเวลายาวนาน
            พระราชกรณียกิจน้อยใหญ่ทั้งสิ้นทั้งปวงของพระองค์  เป็นไปเพื่อประโยชน์ของบ้านเมืองและคนไทยทั้งมวล  ตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์ จะอยู่ในสนามรบและชนบทโดยตลอด มิได้ว่างเว้น  แม้แต่เมื่อเสด็จสวรรคต  ก็เสด็จสวรรคตในระหว่างเดินทัพไปปราบศัตรูของชาติไทย  นับว่าพระองค์ได้ทรงสละพระองค์ เพื่อชาติบ้านเมืองโดยสิ้นเชิง  สมควรที่ชาวไทยรุ่นหลังต่อมา ได้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์  และจดจำวีรกรรมของพระองค์ เทอดทูลไว้เหนือเกล้า ฯ ไปตราบชั่วกาลนาน