หลายท่านคงจะแปลกใจว่าตำนานการฟ้อนรำ ของอินเดียจะมาเกี่ยวข้องกับท่ารำในนาฏศิลป์ไทยได้อย่างไร ครับก็จะได้ติดตามในตอนนี้นะครับ
ตำรานาฏยศาสตร์ที่พวกพราหมณ์นำเข้ามาสอนในประเทศไทยนั้น ไม่มีต้นฉบับเหลืออยู่ให้รู้ได้เข้าใจว่าคงจะได้แปลเป็นภาษาไทยไว้ อาจจะทั้งหมดหรือเพียงบางส่วนแล้วบอกเล่าสั่งสอนกันต่อๆมาเท่าที่รู้ได้ เพราะมีท่ารำของไทยที่ลักษณะและชื่อท่ารำคล้ายคลึงกับในตำรานาฏยศาสตร์ที่แปลชื่อเป็นภาษาไทยก็มีแต่ต้นฉบับแต่ก็สูญหายไปเมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาเป็นส่วนมากที่คงเหลืออยู่จนถึงปัจจุบันนี้มีตำราท่ารำต่างๆเขียนรูประบายสีปิดทอง 1 เล่มเหลืออยู่เฉพาะตอนต้นเป็นฝีมือช่างสมัยรัชกาลที่ 1 ตำราท่ารำเหมือนกับเล่มแรกแต่เขียนฝุ่นเป็นลายเส้น ฝีมือช่างสมัยรัชกาลที่ 2 หรือรัชกาลที่ 3 มีภาพท่ารำบริบูรณ์ถึง 66 ท่า ได้มาจากพระราชวังบวร ท่ารำและการเรียงลำดับท่าเหมือนเล่มแรก เข้าใจว่าจะเป็นสำเนาคัดจากเลสมัยรัชกาลที่ 1 นั่นเอง
เข้าใจว่าตำราเช่นนี้มีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้โปรดเกล้าฯ ให้พระวิทยประจง (จ่าง โชติจิตร)ช่างในกรมศิลปากรกับขุนประสิทธิจิตรกรรม (อยู่ ทรงพันธ์) ช่างเขียนในหอพระสมุดฯช่วยกันเขียนภาพใหม่ตามแบบท่ารำในตำราเดิม นำมาพิมพ์ไว้ใน "ตำราฟ้อนรำ"เก็บไว้ในหอสมุดแห่งชาติ
ชื่อท่ารำต่างๆในตำราของไทยเรานั้นปะปนกันอยู่ดังนี้
1. ชื่อท่ารำที่แปลจากตำราอินเดียโดยตรง
2. 
![]()
ชื่อท่ารำที่คลาดเคลื่อนจากตำราเดิม เพราะบอกเล่าสืบต่อกันมาหลายต่อ
3. ชื่อท่ารำที่คิดประดิษฐ์ขึ้นในภายหลัง
