นายประจักษ์ สะตะ เล่าประสบการณ์จริงขอนตนเอง
                   สิ่งที่ข้าพเจ้าได้รับจากการทำแผนงบประมาณและบัญชีครัวเรือน
          การจัดทำแผนงบประมาณรายรับรายจ่ายในครัวเรือน  ข้อดีเพื่อให้ได้รับรู้รายจ่ายรายรับภายในครอบครัว ในการดำเนินการธุรกิจต่างๆ การทำบัญชีมีความสำคัญเป็นลำดับแรก ของการดำเนินงานฝ่ายบัญชีจึงเป็นตัวชี้วัดถึงความสำเร็จของกิจการนั้นๆ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่แค่ไหนก็ตาม พนักงานการบัญชีจึงต้องมีความใกล้ชิดหรือเป็นพนักงานที่เจ้าของไว้วางใจมากที่สุด                              
              การทำบัญชีรายรับ รายจ่ายครัวเรือนยอมมีความสำคัญมากขึ้นเท่านั้น เพราะครอบครัวใดจะประสบความสำเร็จในชีวิตอย่างหนึ่งอย่างใด ฐานะความเป็นอยู่ยอมเป็นตัวกำหนดถึงความสำเร็จของครอบครัวนั้นๆ                              
              การว่างแผนในการดำเนินชีวิตในทุกวันนี้ การรับรู้ถึงรายได้และรายจ่าย ย่อมเป็นผลดี เพราะการจะดำเนินการใดๆ เมื่อทราบถึงฐานะการเงินของตัวเอง ย่อมทำให้การว่างแผนการใช้เงินให้มีประสิทธิผลและประสิทธิภาพได้มากยิ่งขึ้น การมีวินัยในการใช้เงินจึงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เพื่อไม่ให้มีการใช้จ่ายมากกว่ารายรับ อันเป็นการเสี่ยงต่อการเป็นหนี้เป็นสิน มากล้นพ้นตัว สาเหตุใหญ่คือการไม่มีแบบแผนในการใช้เงิน                                
                 การทำบัญชีรายรับรายจ่ายของครอบครัวของข้าพเจ้า ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ข้าพเจ้าได้ทำเพิ่มขึ้นนอกจากการทำบัญชีการค้าเกี่ยวกับธุรกิจของตัวข้าพเจ้าเอง การทำบัญชีครัวเรือนทำให้ข้าพเจ้าทราบว่ารายจ่ายประจำที่สำคัญในช่วงนี้คือ จ่ายงวดรถยนต์และการสิ้นเปลืองในค่าน้ำมันเป็นรายจ่ายหลักที่สามารถลดค่าใช้จ่ายได้ โดยการใช้รถยนต์ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และให้ความสำคัญในการประหยัดน้ำมันเป็นลำดับแรก เพื่อให้รายได้เพิ่มขึ้นเป็นการลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น                          
                     การทำบัญชีรายรับรายจ่าย ส่วนหนึ่งทำให้ข้าพเจ้าทราบถึงความจำเป็นก่อนหลังในการใช้จ่าย สิ่งไหนที่มีความสำคัญลำดับแรกและมีรายได้เพียงพอที่จะจัดหาได้ หรือรายได้ไม่เพียงพอ ก็ต้องรอไปก่อน โดยคำนึงถึงผลกระทบของรายรับในขณะนี้หรือในอนาคตให้มากที่สุดจะไม่เป็นการเสี่ยงในการใช้เงินเกินตัว ที่เป็นสาเหตุของการเป็นหนี้    นั้นเอง                            
                  หน่วยงานธนาคารเกษตรและสหกรณ์  เคยมีการจัดอบรมให้กับชาวบ้านในการจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายในครัวเรือน และข้าพเจ้ามีโอกาสได้เข้าร่วมรับฟังการถ่ายทอดจากวิทยากรในครั้งนั้นด้วย  ซึ่งแต่ก่อนข้าพเจ้าไม่เคยได้รับรู้มาก่อนถึงการทำบัญชีรายรับรายจ่ายในครัวเรือน  วิทยากรได้บรรยายถึงความเป็นมาและชี้แนะแนวทางในการจัดทำบัญชี  ตลอดจนได้ซักถามผู้เข้ารับการอบรม  ได้รับคำตอบ ว่า ไม่มีผู้ใดเคยจัดทำมาก่อนเพียงแต่เคยได้รับฟังมาเท่านั้น                             
                   ผู้เข้ารับการอบรมได้มีคำถามถึงการลงบัญชีในเรื่องที่ยังไม่ชัดเจนด้านต่างๆ  ทั้งผู้ชายและผู้หญิง ได้ถามวิทยากรว่า ค่าใช้จ่ายที่ถือว่าเป็นค่าใช้จ่ายที่เป็นความลับเฉพาะตัวไม่อยากให้อีกฝ่ายได้รับรู้ ก็คงจะลำบากใจในการลงบัญชี ถ้าลงบัญชีแล้วอีกฝ่ายได้รับรู้จะไม่เข้าใจผิดกันหรอกหรือ  ทำแล้วรายจ่ายมากกว่ารายรับจะไม่เกิดความวิตกกังวนต่อความเป็นอยู่ของครอบครัวหรอกหรือ  ข้าพเจ้าได้รับฟังแล้ว  เห็นด้วยกับผู้จัดอบรมที่ไม่ได้ให้ทั้งสามี ภรรยา เข้ารับการอบรมพร้อมกัน  หากให้ทั้งสองเข้าอบรมพร้อมกัน  ไม่ทราบบรรยากาศในห้องอบรมจะเป็นเช่นไร                              
                  ข้าพเจ้าได้รับฟังวิทยากรและผู้เข้าอบรมซักถามและตอบปัญหากันแล้ว  เกิดความคิดว่า  การลงบัญชีรายรับรายจ่ายประจำวันสำหรับครัวเรือน  ตัวเราเองก็น่าจะนำไปจัดทำไว้บ้างคงจะเป็นการดี  จะได้รับรู้ว่าในแต่ละวันมีค่าใช้จ่ายอะไรไปบ้าง  สิ่งที่ได้ใช้จ่ายไปนั้นมีความสำคัญและจำเป็นต่อการดำเนินชีวิตหรือไม่อย่างไร  เงินคงเหลือในแต่ละเดือนมากน้อยเพียงใด ทั้งเป็นการเตือนตนเองในเรื่องค่าใช้จ่าย  เพราะเท่าที่ผ่านๆ มาที่ได้รับรู้และจดจำได้เป็นอย่างดีก็มีเพียงอย่างเดียว  คือ  เงินเดือนที่ได้รับ  สำหรับรายจ่ายที่จ่ายออกไปจำได้ก็เฉพาะการซื้ออะไรบ้างเท่านั้น ส่วนซื้ออะไรจำนวนเงินเท่าไรนั้น  จะจำไม่ได้  ถึงจะจำได้ก็ไม่เป็นการดี  เพราะถ้าหากมีการลงบัญชีไว้ในแต่ละวันสามารถที่จะได้รับรู้ว่าตนเองได้ใช้เงินจ่ายค่าอะไรจำนวนเงินท่าไรไปบ้าง                               
                    การลงบัญชีรายรับรายจ่ายในครัวเรือน ไม่เป็นการยุ่งอยากและไม่สิ้นเปลืองเวลามากนัก  เพียงแต่ขอให้มีการทำทุกๆ วัน และมีการตรวจดูรายรับรายจ่ายอยู่เป็นประจำ  เพื่อให้ได้รับรู้แล้วจะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในการใช้จ่ายเงินที่ดีขึ้น                          
               ข้าพเจ้า  เห็นว่า  เป็นประโยชน์ต่อครอบครัวที่ได้จัดทำรายการลงบัญชีรายรับรายจ่ายในแต่ละวัน  เป็นอย่างมาก  เพราะจะทำให้ได้รับทราบว่า  รายจ่ายในด้านใดควรจะลดหรือไม่มีการจ่าย หรือควรมีเงินเก็บออมเท่าไรในแต่ละเดือน  ดังคำกล่าวที่ว่า
                                                     ....จดแล้วไม่จน....